I SA/Wa 377/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie: sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) sędzia WSA Tomasz Szmydt po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 października 2016 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...]. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...], odmawiającą uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., znak: [...] o potwierdzeniu prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła W. M. (dalej "skarżąca"). W piśmie z [...] lipca 2016 r. W. W. poinformowała Sąd, że uczestnik postępowania A. O. zmarła w dniu [...] listopada 2015 r. w H., na dowód czego nadesłała notarialnie poświadczony odpis aktu zgonu wraz z tłumaczeniem na język polski. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania. Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie. Zaskarżona decyzja obarczona jest wadą rażącego naruszenia prawa, co skutkuje stwierdzeniem jej nieważności. Minister Skarbu Państwa prowadził bowiem postępowanie w stosunku do osoby zmarłej – A. O. Z przeprowadzonego przez Sąd dowodu z aktu zgonu wynika, że A. O. zmarła w dniu [...] listopada 2015 r. podczas gdy zaskarżona decyzja została wydana w dniu [...] lutego 2016 r., a decyzja organu I instancji w dniu [...] grudnia 2015 r. Skierowanie decyzji w stosunku do osoby zmarłej musi być zawsze kwalifikowane jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej "k.p.a.") - por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 151/09, wyrok z dnia 22 stycznia 2014r, sygn. akt. I OSK 708/12, wyrok z dnia 1 grudnia 2015r, sygn. akt. I OSK 626/14. Nie ma przy tym znaczenia, czy organ prowadząc postępowanie wiedział, że osoba ta nie żyje, czy też takiej wiedzy nie posiadał. Powinien bowiem w sposób prawidłowy, na każdym etapie postępowania, ustalić krąg podmiotów mających interes prawny w uczestniczeniu w postępowaniu. Z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wynika obowiązek organu odwoławczego ponownego rozpoznania sprawy, a podstawową regułą postępowania administracyjnego jest jego prowadzenie wobec osób żyjących, a w konsekwencji doręczania wyłącznie takim osobom decyzji. Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja oraz decyzja I instancji podlegają wyeliminowaniu z obrotu prawnego w drodze stwierdzenia nieważności Sąd nie badał ich merytorycznie pod względem zgodności z prawem. Stwierdzenie bowiem takich wad formalnych postępowania odwoławczego zwalnia obecnie Sąd od merytorycznej oceny prawidłowości zapadłej w sprawie decyzji administracyjnej. Ponownie rozpatrując sprawę organ w miejsce dotychczasowej strony wezwie jej następców prawnych (art. 30 § 4 k.p.a.), którym należy zapewnić udział w postępowaniu i do których należy skierować podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 119 pkt 1 i art. 120 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.