I SA/Wa 395/16
WyrokWSA w Warszawie2016-05-17
Skład orzekający: Magdalena Durzyńska, Elżbieta Sobielarska, Tomasz Szmydt
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na gruncie stanowiącym drogę publiczną, mimo że jego dotychczasowy właściciel złożył wniosek w terminie określonym w dekrecie z 1945 r.?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na gruncie stanowiącym drogę publiczną jest niedopuszczalne ze względu na jego wyłączenie z obrotu prawnego (res extra commercium). Nawet jeśli dotychczasowy właściciel złożył wniosek w terminie, a sposób korzystania z gruntu był zgodny z planem zagospodarowania przestrzennego, status drogi publicznej wyklucza możliwość ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz osoby fizycznej.Stan faktyczny
J. S. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. odmawiającą ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na gruncie położonym przy ul. [...], który stanowił część dawnej nieruchomości dekretowej. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną interpretację art. 7 ust. 2 dekretu z 1945 r. oraz brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska WSA Tomasz Szmydt (spr.) Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2016 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oddala skargę.
J. S. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 roku utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. odmawiającej ustanowienia na rzecz J. S., R. M., G. M., G. M. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego przy [...], stanowiącego działkę ew. nr [...].
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Nieruchomość położona w W. przy ul. [...] położona jest na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), zwanego dalej "dekretem". Z dniem 21 listopada 1945 roku, tj. z dniem wejścia w życie dekretu, nieruchomości w., w tym grunt przedmiotowej nieruchomości, na podstawie art. 1 cyt. dekretu przeszedł na własność gminy W., od 1950 roku z chwilą likwidacji gmin na własność Skarbu Państwa. Następnie powyższy grunt (ówczesna działka nr [...]), zgodnie z decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 1993 r. Wojewody [...] stał się własnością Dzielnicy Gminy W.. Obecnie na mocy art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 roku o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz.U. Nr 41, poz. 361 z późn. zm.) - grunt przedmiotowej nieruchomości stanowi własność W.
Nieruchomość ta uregulowana była w księdze wieczystej ozn. jako i stanowiła powierzchnię [...]. Obecnie nieruchomość stanowi m.in. część działki ewidencyjnej nr [...].
Objęcie niniejszego gruntu przez gminę nastąpiło w dniu 19 kwietnia 1948 roku, tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr 10 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy. Zatem termin na złożenie wniosku upływał z dniem [...] października 1948 roku.
Zgodnie z zaświadczeniem Sądu Grodzkiego [...] tytuł własności nieruchomości oznaczonej jako [...] zawiera powierzchni [...] i zapisany jest na: Skarb Państwa w osobie D., co do obszaru [...], -M. M. co do połowy, [...] w częściach równych, co do drugiej połowy odnośnie reszty tej nieruchomości na mocy aktu zeznanego w dniu [...] maja 1939 roku.
Byli właściciele hipoteczni – M. C., M. M. i J. P. - w dniu 4 października 1948 roku złożyli wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej przy ul. [...].
Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu dotychczasowi właściciele lub ich następcy prawni będący w posiadaniu gruntu, względnie osoby prawa ich reprezentujące uprawnienia byli w ciągu 6-ciu miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę do złożenia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego (dawniej prawa własności czasowej) za czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. Gmina miała obowiązek uwzględnienia wniosków, jeżeli korzystanie z gruntów przez dotychczasowych właścicieli dało się pogodzić z przeznaczeniem tych gruntów określonym w planie zabudowania. W sposób odmienny została potraktowana sprawa własności budynków znajdujących się na gruntach w. Zgodnie z przepisami cyt. dekretu budynki przechodziły na własność gminy tylko wówczas, gdy dotychczasowi właściciele lub ich następcy prawni nie złożyli w terminie wniosków o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste lub gdy w/w wnioski zostały załatwione odmownie. W niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa własności czasowej został złożony z zachowaniem terminu.
Wniosek ten został rozpatrzony decyzją Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] maja 1974 r., którą odmówiono dawnym właścicielom nieruchomości przyznania prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu.
Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 1999 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] maja 1974 r. Nr [...] w części skomunalizowanej.
W dniu [...] lutego 2015 r. Prezydent W. decyzją nr [...] odmówił ustanowienia na rzecz spadkobierców właścicieli dekretowych: [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego przy[...], stanowiącego działkę ew. nr [...].
W dniu 12 marca 2015 r. R. M. wniosła odwołanie. W odwołaniu podniosła, iż decyzja nie wskazuje dokładnie jaka część nieruchomości nie zostaje zwrócona, co nie pozwala wnioskować czy pozostała część działki również nie może zostać zwrócona.
W dniu 16 marca 2015 r. J. S. wniosła odwołanie. W odwołaniu wskazała, że nieprawidłowe są ustalenia organ w zakresie niemożności pogodzenie przeznaczenia nieruchomości określonego w planie z możliwością korzystania z nieruchomości przez właściciela. Ponadto w jej ocenie wadą decyzji jest niewskazanie w jakiej części powierzchni dawnej nieruchomości dekretowej wniosek zostaje załatwiony odmownie.
Organ odwoławczy ustalił, że znajdująca się w aktach postępowania mapa sytuacyjna nieruchomości Kolonia [...] zawierająca rozliczenie dawnej nieruchomości dekretowej wskazuje, iż w skład dawnej nieruchomości wchodzi działka[...]. Powierzchnia części dawnej nieruchomości dekretowej to[...]. Działka [...], tylko w części stanowi teren dawnej nieruchomości dekretowej. Roszczenia wnioskodawców do działki [...] przysługują im jedynie w stosunku do tej części, która wchodziła w skład nieruchomości dekretowej.
Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podzieliło ustalenia organu, co do przeznaczenia tego terenu w planie zagospodarowania przestrzennego. Na niniejszym terenie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego rejonu[...], przyjęty Uchwałą[...]. Zgodnie z zapisami ww. planu część działki ew. nr [...] obręb j.w. znajduje się w jednostce terenowej oznaczonej w planie symbolem: 1 KP-P - teren placu miejskiego dla którego plan ustala przeznaczenie:
1) podstawowe: komunikacja piesza oraz urządzenia techniczne związane z oświetleniem i odwodnieniem placu;
2) dopuszczalne: komunikacja kołowa, komunikacja zbiorowa (autobusowa) oraz komunikacja rowerowa, zgodnie z ustaleniami ogólnymi i szczegółowymi dla poszczególnych terenów oraz infrastruktura techniczna - sieci i urządzenia uzbrojenia inżynieryjnego oraz przyłącza do budynków, zieleń urządzona:
3) zakazuje się lokalizowania: funkcji innych niż określone w pkt. 1 i 2 zabudowy, z wyjątkiem obiektów małej architektury będących elementami wyposażenia placów, tymczasowych obiektów budowlanych i ogrodzeń, ogrodzeń z wyjątkiem ogrodzeń lokalizowanych przy granicy terenów budowlanych;
4) dopuszcza się remonty i modernizacje istniejących urządzeń komunikacyjnych i sieci uzbrojenia inżynieryjnego oraz obiektów małej architektury, będących elementem wyposażenia placu.
Zgodnie z par. 13 ust. 1, który dotyczy zasad kształtowania systemów komunikacji (...) plan:
1) ustala układ dróg publicznych obejmujący, tereny ulic zlokalizowanych na obszarze objętym planem (oznaczone na rysunku planu symbolami KD), tereny komunikacji wewnętrznej (oznaczone na rysunku planu symbolami KDw) oraz tereny placów miejskich (oznaczone na rysunku planu symbolami KDw) oraz tereny placów miejskich (oznaczone na rysunku planu symbolami KP-P);
2) ustala przebieg linii rozgraniczających terenów komunikacji, określonych w pkt. 1 oraz klasyfikację funkcjonalna ulic i zasady obsługi komunikacyjnej terenów, zgodnie z rysunkiem planu;
3) ustala zasady zagospodarowania poszczególnych ulic, placów i ulic wewnętrznych, zgodnie z ustaleniami szczegółowymi.
Organ wskazał, że z powyższego wynika, iż w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego rejonu [...] tereny przeznaczone pod funkcje placów miejskich są częścią komunikacji publicznej. Taka interpretacja planu ma swoje odzwierciedlenie w piśmie z dnia 15 listopada 2013 r. Wydziału Planowania Miejscowego, Biura Architektury i Planowania Przestrzennego. Ponadto dla terenu placu miejskiego (1 KP-P) obowiązują (m in.) ustalenia:
- § 3 ust 1, gdzie niżej wymienione oznaczenia graficzne zawarte na rysunku planu, są obowiązującymi ustaleniami planu:
- linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania, w tym: linie rozgraniczające wyznaczające tereny kwartałów i tereny komunikacji, (...)
- pomniki, miejsca pamięci, rzeźby;
- projekty szpalery drzew na terenie ulic;
- wydzielone ścieżki rowerowe;
- place i miejsca wymagające specjalnego opracowania posadzki.
Kolegium na podstawie informacji z rejestru gruntów oraz danych znajdujących się w księdze wieczystej [...] ustaliło, że działka nr [.,..] stanowi gminną drogę publiczną o symbolu -590014W. Ponadto status drogi publicznej dla niniejszej ulicy wynika z Uchwały nr [...] w sprawie zaliczenia niektórych dróg w W. do kategorii dróg gminnych. ( Dziennik Urzędowy Woj. Mazowieckiego 2004 Nr 223 poz. 6858).Organ wskazał, że uwzględnienie wniosku o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego drogę publiczną na rzecz osoby fizycznej byłoby dotknięte wadą rażącego naruszenia prawa ( art.2a ustawy o drogach publicznych), co prowadziłoby do nieważności decyzji.
J. S. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 roku, utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] lutego 2015 roku.
Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1. art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r., o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50 poz. 279) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż wyłączną przyczyną zasadności odmowy ustanowienia prawa wieczystego użytkowania nieruchomości jest korzystanie z gruntu przez dawnego właściciela sprzeczne z postanowieniami obowiązującego w dacie rozstrzygnięcia planu zagospodarowania przestrzennego, w sytuacji gdy w niniejszej sprawie korzystanie z nieruchomości daje się pogodzić z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego;
Naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa w zw. art. 80 kpa w zw. z art. 107 § 1 kpa
poprzez niepodjęcie wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, brak zebrania w sposób wyczerpujący całości materiału dowodowego oraz dowolną ocenę materiału dowodowego skutkującą wydaniem decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, która dotyczyła wyłącznie części działki ew. nr [...], pomimo braku wskazania w wymienionych decyzjach powierzchni części w/w działki oraz pomimo nieustalenia w toku postępowania prowadzonego zarówno przed organem I instancji, jak i przed organem II instancji czy pozostała część działki może być wykorzystana na inne cele niż cele publiczne, podczas gdy wniosek inicjujący postępowanie dotyczył całości nieruchomości, tj. gruntu położonego w W. przy ul. [...], co uniemożliwia wnioskodawcom ustalenie co do jakiej części w/w nieruchomości odmówiono im prawa użytkowania wieczystego;
2. art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy w rozpatrywanej sprawie nie zachodziły przesłanki uzasadniające wydanie takiej decyzji.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wnosiła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 roku, ewentualnie również o uchylenie w całości decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodne z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279, zwanego dalej "dekretem") dotychczasowi właściciele lub ich następcy prawni będący w posiadaniu gruntu, względnie osoby prawa ich reprezentujące - uprawnieni byli w ciągu 6-ciu miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę do złożenia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego (dawniej prawa własności czasowej) z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. Gmina miała obowiązek uwzględnienia wniosków, jeżeli korzystanie z gruntów przez dotychczasowych właścicieli dało się pogodzić z przeznaczeniem tych gruntów określonym w planie zabudowania. W sposób odmienny została potraktowana sprawa własności budynków znajdujących się na gruntach w. Zgodnie z przepisami cyt. dekretu budynki przechodziły na własność gminy tylko wówczas, gdy dotychczasowi właściciele lub ich następcy prawni nie złożyli w terminie wniosków o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste lub gdy w/w wnioski zostały załatwione odmownie.
Przy ocenie spełnienia przesłanek z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. konieczne jest sięgnięcie po obowiązujący w chwili rozpoznawania wniosku plan zagospodarowania przestrzennego. Warunkiem niezbędnym do przyznania wnioskodawcy prawa do ustanowienia użytkowania wieczystego jest zgodność sposobu użytkowania nieruchomości przez jej dotychczasowego właściciela z planem zagospodarowania przestrzennego. Zgodność ta musiała przy tym dotyczyć planu obowiązującego w chwili rozpoznawania wniosku. Warunkiem niezbędnym do przyznania wnioskodawcy prawa użytkowania wieczystego była zgodność sposobu użytkowania nieruchomości z planem zagospodarowania przestrzennego. Zgodność ta musiała przy tym dotyczyć planu obowiązującego w chwili rozpoznawania wniosku Takie stanowisko trafnie prezentowały też organy orzekające w sprawie. Jest ono zresztą utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych i Sądu Najwyższego (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 5/08, ONSAiWSA z 2009 r. Nr 2, poz. 18, post. SN z dnia 12 marca 2010 r., sygn. akt III CZP 129/09, LEX 583849, wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 2252/11).
Konieczne było więc ustalenie, czy korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela daje się pogodzić z jego przeznaczeniem w planie zagospodarowania przestrzennego. Organ dokonując tych ustaleń słusznie przyjął, że korzystanie z nieruchomości w granicach prawa użytkowania wieczystego byłoby nie do pogodzenia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Nieruchomość położona przy ul. [...] leży w obszarze, na którym obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego rejonu [...], przyjęty Uchwałą Nr XLVI/1445/2008 Rady m.st. Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. (Dz. U. Woj. Mazowieckiego Nr 8, poz. 192 z dnia 26 stycznia 2009 r.).
Korzystanie przez wnioskodawców z nieruchomości w ramach użytkowania wieczystego nie dałoby się przy tym pogodzić z ww. miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, bowiem zgodnie z zapisami ww. planu część działki ew. nr [...] obręb j.w. znajduje się w jednostce terenowej oznaczonej w planie symbolem: 1 KP-P - teren placu miejskiego dla którego plan ustala przeznaczenie:
1) podstawowe: komunikacja piesza oraz urządzenia techniczne związane z oświetleniem i odwodnieniem placu;
2) dopuszczalne: komunikacja kołowa, komunikacja zbiorowa (autobusowa) oraz komunikacja rowerowa, zgodnie z ustaleniami ogólnymi i szczegółowymi dla poszczególnych terenów oraz infrastruktura techniczna - sieci i urządzenia uzbrojenia inżynieryjnego oraz przyłącza do budynków, zieleń urządzona:
3) zakazuje się lokalizowania: funkcji innych niż określone w pkt. 1 i 2 zabudowy, z wyjątkiem obiektów małej architektury będących elementami wyposażenia placów, tymczasowych obiektów budowlanych i ogrodzeń, ogrodzeń z wyjątkiem ogrodzeń lokalizowanych przy granicy terenów budowlanych;
Nie sposób przy tym wyobrazić sobie możliwości realizacji uprawnień władczych wynikających z prawa użytkowania wieczystego przy takich ograniczeniach jak wskazane wyżej. Zwłaszcza, że w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego oraz przez umowę o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste użytkownik może korzystać z gruntu z wyłączeniem innych osób. W tych samych granicach użytkownik wieczysty może swoim prawem rozporządzać. Chociaż użytkowanie wieczyste jest prawem na rzeczy cudzej, lokuje się powyżej ograniczonych praw rzeczowych. Prawo użytkowania wieczystego jest prawem pośrednim między własnością i ograniczonymi prawami rzeczowymi (por. G. Bieniek (w:) Prawo obrotu nieruchomościami, red. S. Rudnicki, Warszawa 1999, s. 24; E. Gniewek, Obrót nieruchomościami skarbowymi i samorządowymi, Zakamycze 1999, s. 291, S. Rudnicki, Komentarz do kodeksu cywilnego, Warszawa 1999, s. 347). Użytkowanie wieczyste jest bliższe prawu własności niż ograniczonym prawom rzeczowym, co za tym idzie w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy z uwagi na treść planu zagospodarowania przestrzennego, wnioskodawcy nie mieliby możliwości realizować swoich uprawnień w sposób właściwy dla tego prawa.
W ocenie Sądu organ nie naruszył zatem prawa materialnego art.7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945r. gdyż dokonał właściwej wykładni tego przepisu i dokonał słusznej subsumcji do stanu faktycznego sprawy.
Kolejny zarzut naruszenia art. 7 kpa w zw. z art.77 § 1 kpa w zw. z art.80kpa w zw. z art. 107§ 1 kpa, czy art. 138 § 1 pkt 1 kpa, również nie zasługuje na uwzględnienie. Organ poczynił niezbędne ustalenia na potrzeby rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego. Ustalenia te dotyczyły części działki ew. nr [...].
Nieruchomość dekretowa uregulowana była w księdze wieczystej ozn. jako [...] i stanowiła powierzchnię[...]. Obecnie przedmiotowa nieruchomość hipoteczna stanowi m.in. część działki ewidencyjnej nr[...]. Działka[...], tylko w części stanowi teren dawnej nieruchomości dekretowej. Powierzchnia części dawnej nieruchomości dekretowej to[...]. Roszczenia wnioskodawców do działki [...]przysługują im jedynie w stosunku do tej części, która wchodziła w skład nieruchomości dekretowej. Organ określił zatem powierzchnię dawnej nieruchomości dekretowej i jej położenie pozwalające na ustalenie czy korzystanie z tej nieruchomości daje się pogodzić z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Czynności te były uzasadnione i celowe a przede wszystkim wystarczające na potrzeby określenia przesłanki negatywnej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, która obejmowała wszak całą działkę nr[...].
Ponadto, Kolegium na podstawie informacji z rejestru gruntów oraz danych znajdujących się w księdze wieczystej [...]ustaliło, że działka nr [...]stanowi gminną drogę publiczną o symbolu-590014W. Status drogi publicznej dla niniejszej ulicy wynika również z Uchwały nr[...]. Uwzględnienie wniosku o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego drogę publiczną na rzecz osoby fizycznej byłoby dotknięte wadą rażącego naruszenia prawa. Zważyć bowiem należy, że wykładni art. 7 ust. 2 dekretu nie można dokonywać w oderwaniu od pozostałych norm prawnych składających się na obowiązujący w dacie rozstrzygania sprawy system prawa, a zwłaszcza przepisów wykluczających z powszechnego obrotu prawnego pewne kategorie gruntów. Takimi przepisami, mającymi zastosowanie w niniejszej sprawie, są przepisy ustawy z 21 marca 1985 r. - o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 z późn. zm.). W myśl art. 2a tej ustawy drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, a drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność samorządu województwa, powiatu i gminy. Z normy zawartej w tym przepisie wynika zatem, że własność dróg publicznych nie może być przypisana innym podmiotom niż podmioty publicznoprawne w nim wymienione. Tym samym nie może ona być także przeniesiona na rzecz osób fizycznych. Drogi te bowiem, jak podkreśla się w orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów administracyjnych, stanowią rzeczy wyłączone z powszechnego obrotu, tzw. reges extra commercium (por. uchwała SN z 13 października 2006 r. sygn. akt III CZP 72/06, OSNC 2007/6/85, wyrok NSA z 12 lutego 2009 r. I OSK 361/08 LEX nr 516045). Wyłączenie tych nieruchomości z obrotu ma przy tym charakter bezwzględny i oznacza niedopuszczalność jakiejkolwiek zmiany podmiotowej w osobie właściciela, niezależnie od sposobu jej dokonania. Nikt więc poza Skarbem Państwa lub jednostkami samorządu nie może być właścicielem gruntu przeznaczonego pod drogi publiczne (vide postanowienie SN z 24 czerwca 2010 r. sygn. akt IV CSK 40/10 OSNC 2011/2/17, LEX nr 602303). Poglądy wyrażone w ww. orzeczeniach skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. Niedopuszczalność zmiany właściciela publicznego drogi na osobę prywatną wyłącza także możliwość ustanowienia na gruncie zajętym pod drogę publiczną prawa użytkowania wieczystego na rzecz osób fizycznych.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło