I SA/Wa 417/15

WyrokWSA w Warszawie2015-05-28

Skład orzekający: Joanna Skiba, Elżbieta Lenart, Tomasz Szmydt

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wznowienia postępowania administracyjnego, jeśli wnioskodawca nie wykazał swojego przymiotu strony w postępowaniu, którego wznowienia się domaga?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może odmówić wznowienia postępowania administracyjnego, jeśli wnioskodawca nie wykazał swojego przymiotu strony w postępowaniu, którego wznowienia się domaga. Brak posiadania przymiotu strony jest oczywistą przesłanką do odmowy wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., bez potrzeby wydawania postanowienia o wznowieniu postępowania. Wnioskodawca musi wykazać swój interes prawny lub obowiązek, aby być uznanym za stronę postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Głównej Biblioteki [...] na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody stwierdzającą uwłaszczenie nieruchomości. Biblioteka domagała się wznowienia postępowania, twierdząc, że bez własnej winy nie brała w nim udziału. Organy administracji odmówiły wznowienia, uznając, że Biblioteka nie wykazała swojego przymiotu strony, ponieważ nie posiadała udokumentowanego prawa zarządu do nieruchomości. Sąd administracyjny rozpoznał skargę, oceniając zgodność z prawem postanowienia Ministra.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie WSA Elżbieta Lenart (spr.) WSA Tomasz Szmydt Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2015 r. sprawy ze skargi Głównej Biblioteki [...] w W. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] października 2007 r. stwierdzającą uwłaszczenie X w W. nieruchomością położoną w W. przy [...], obręb [...], oznaczoną jako działki nr [...]. Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wnioskiem z dnia 10 stycznia 2001 r. Minister [...] wystąpił o stwierdzenie nabycia przez [...] z siedzibą w W. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, położonego w W. przy Al. [...] oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] m2 w obrębie [...] oraz nabycia prawa własności budynków położonych na tym gruncie. Po rozpoznaniu tego wniosku Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2001 r. - wydaną na podstawie art. 202 w związku z art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, położonego w W. przy Al. [...], oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] m2 w obrębie [...] oraz nabycia prawa własności budynków położonych na tym gruncie – wskazując na brak udokumentowanego prawa zarządu do gruntu. Po rozpatrzeniu odwołania Ministra [...], Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] września 2001 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części nie objętej wnioskiem Ministra [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. i w tym zakresie umorzył postępowanie organu pierwszej instancji, a w pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Na wniosek [...], Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2002 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ww. decyzją z dnia [...] września 2001 r. Po wznowieniu postępowania, Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] listopada 2002 r., nr [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] lipca 2002 r. odmawiającą uchylenia decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2001 r. W podjętych decyzjach Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził, że powołane przez Główną [...] dokumenty nie dotyczyły prawa zarządu [...] do gruntu, o uwłaszczenie którym wystąpiła w trybie art. 202 ww. ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpatrzeniu skargi [...], wyrokiem z dnia 21 marca 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 113/05 uchylił decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 2002 r. Minister Budownictwa, rozpatrując ponownie sprawę, po uzupełnieniu materiału dowodowego, decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] utrzymał w mocy, wydaną po wznowieniu postępowania, decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 2002 r. odmawiającą uchylenia swojej decyzji z dnia [...] września 2001 r. Organ podniósł, iż zgromadzone w sprawie dokumenty i poczynione ustalenia nie wskazują, aby zostały odnalezione nowe dokumenty mające wskazywać na prawo zarządu do gruntu – dlatego też brak jest podstaw do zmiany decyzji z dnia [...] lipca 2002 r. Natomiast Wojewoda [...] - działając na podstawie art. 202 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120) - decyzją nr [...] z dnia [...] października 2007 r. stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 9 lipca 1992 r. przez Xw W. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego, w W. przy Al. [...], obręb [...], składającego się z działek ewidencyjnych nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha oraz nabycie prawa własności budynków, innych urządzeń i lokali znajdujących się na ww. gruncie. Wnioskami z dnia 17 lipca 2009 r. [...] w W., wystąpiła o: 1) stwierdzenie nieważności ww. decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] - zarzucając nie zastosowanie się Ministra Budownictwa do wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2005 r. poprzez nie przeprowadzenie dowodów wskazanych przez stronę w trakcie prowadzonego postępowania, a co za tym idzie naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto wskazano na rażące naruszenie art. 80 kpa poprzez dokonanie przez organ oceny treści decyzji, którą nie dysponował; 2) wznowienia postępowania zakończonego ww. decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 2007 r., nr [...] - jako podstawę wskazując art. 145 § 1 pkt 4 kpa, tj., że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem tej decyzji. Po rozpoznaniu powyższych wniosków: - Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], utrzymaną następnie w mocy decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 2002 r., nr [...] odmawiającą, po wznowieniu postępowania, uchylenia decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2001 r., nr [...] uchylającej decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2001 r. wydaną w przedmiocie odmowy uwłaszczenia [...] nieruchomością oznaczoną jako działka nr [...], położoną w W. przy Al. [...], w części nie objętej wnioskiem Ministra [...] z dnia 10 stycznia 2001r. i w tym zakresie umarzającej postępowanie I instancji, zaś w pozostałym zakresie utrzymującą w mocy ww. decyzję Wojewody [...]; - zaś Wojewoda [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 2007 r., nr [...] wskazując, że wnioskodawca nie legitymował się prawem zarządu do przedmiotowej nieruchomości, a zatem nie posiadał przymiotu strony w postępowaniu zakończonym ww. decyzją. Na ww. postanowienie zażalenie złożyła Biblioteka [...] z siedzibą w W. podnosząc, iż Wojewoda [...] w sposób nieuprawniony i przedwczesny uznał, że wnioskodawca nie posiada przymiotu strony w niniejszym postępowaniu, pominął zgłoszony przez niego wniosek dowodowy oraz uniemożliwił wnioskodawcy wypowiedzenie się na temat dowodów i materiałów zebranych w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem o wznowienie postępowania. Dodatkowo odwołująca podniosła, iż przysługuje jej prawo nabycia prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] i własności posadowionej na niej budynków, co potwierdziła występując do Ministra Infrastruktury o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] i poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2001 r nr [...]. o odmowie przyznania odwołującej prawa użytkowania wieczystego ww. gruntu. Po rozpoznaniu zażalenia Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] października 2007 r. stwierdzającą uwłaszczenie Centrum [...] w W. nieruchomością położoną w W. przy Al. [...], obręb [...], oznaczoną jako działki nr [...] – w całości podzielając pogląd i argumentację organu I instancji. W uzasadnieniu podniósł, że w myśl art. 148 § 1 kpa, podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zgodnie z art. 148 § 2 kpa, termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Następnie stwierdził, iż przedmiotowy wniosek o wznowienie postępowania został złożony z zachowaniem ww. miesięcznego terminu. Dodał, że zgodnie z art.147 kpa wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145 a i art. 145 b kpa następuje tylko na żądanie strony. Stosownie zaś do art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Wojewoda [...] w zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] maja 2012 r. stwierdził, że Biblioteka [...] i nie posiadała udokumentowanego prawa zarządu do przedmiotowej nieruchomości. Nie zostało zatem wykazane, iż to jej, a nie [...] w W. przysługuje prawo do tego gruntu. Biblioteka nie legitymowała się więc przymiotem strony w postępowaniu dotyczącym wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] października 2007 r. W dalszej części uzasadnienia organ - oceniając kwestię posiadania przez Bibliotekę praw rzeczowych do działek nr [...], powstałych z działki nr [...] - przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Podniósł, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nieprawomocnym wyrokiem z dnia 13 listopada 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 690/12 oddalił skargę Biblioteki [...] na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2012 r. – tym samym podzielając pogląd, że w toku prowadzonych postępowań dokładnie wyjaśniono, iż Biblioteka nie legitymowała się prawem zarządu do przedmiotowej nieruchomości. Następnie stwierdził, że po wnikliwej analizie znajdujących się w aktach sprawy dokumentów - tj. protokołu przekazania budynku biurowego sporządzonego pomiędzy [...] Przedsiębiorstwem [...] a Główną [...], umowy przekazania ww. budynku, protokołu z dnia [...] grudnia 1983r. dotyczącego przekazania kluczy w ww. budynku, pisma Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 1983 r. skierowanego do Ministra [...], pisma z dnia 14 września 1983 r. skierowanego przez Ministra [...] do Dyrektora [...] informującego o decyzji Ministra z dnia [...] sierpnia 1983 r. polecającej ustalenie terminu i przejecie obiektu - ustalono, iż odnoszą się one jedynie do budynku, a nie do gruntu. W toku postępowań nadzorczych próbowano również odnaleźć decyzję Urzędu Dzielnicowego W. Wydział Spraw Lokalowych z dnia [...] sierpnia 1983 r., nr [...], na którą powoływała się Biblioteka twierdząc, że wynika z niej prawo zarządu do działki nr [...]. Okazało się jednak, iż żadna instytucja, do której wystąpiono, nie miała tej decyzji w swoich zbiorach. Minister stwierdził również, że z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 1987 r. sygn. akt I SA 664/87 wynika, iż decyzja Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] września 1983 r. dotyczyła jedynie przydziału lokalu użytkowego (Pawilonu nr [...]) w budynku nr [...] przy ul. [...] w W. na rzecz [...], a nie dotyczyła praw do gruntu. Samo zaś przekazanie lokalu nie jest równoznaczne z przekazaniem gruntu i sprawowaniem nad tym gruntem zarządu, zatem poszukiwana decyzja nie jest decyzją zarządową. Zaznaczył także, iż prawa zarządu gruntem nie można domniemywać (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 luty 2013r. sygn. akt l OSK 1696/11, z dnia 23 stycznia 2013r. sygn. akt I OSK 1517/11), a powoływane przez wnioskodawcę dokumenty oraz zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wskazują, aby na rzecz [...] została wydana decyzja przyznająca prawo zarządu (użytkowania) do przedmiotowego gruntu, czy też umowa o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, zawarta za zgodą właściwego organu, bądź umowa o nabyciu nieruchomości. Zatem - analizując raz jeszcze omówione wyżej dokumenty - organ nadzorczy stwierdził, że nie wynikają z nich żadne prawa rzeczowe do działki nr [...] na rzecz Biblioteki [...] im. [...]. Minister podniósł również, że - jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 23/2008 - w razie żądania wznowienia postępowania administracyjnego na tej podstawie, iż strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, dopuszczalna jest odmowa wznowienia postępowania w drodze decyzji (art. 149 § 3 kpa) z tego powodu, że osoba żądająca wznowienia postępowania nie jest stroną, bez potrzeby uprzedniego wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, o którym mowa w art. 149 § 1 kpa. Również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 30 września 2011 r. sygn. akt II SA/Łd 146/2011 stwierdził, iż odmowa wznowienia postępowania może mieć miejsce wyłącznie z uwagi na naruszenie przepisów formalnych, a nie materialno- prawnych. Wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania z uwagi na to, że wnioskodawca nie posiada przymiotu strony jest możliwe wyjątkowo i to wyłącznie w przypadku oczywistego braku legitymacji procesowej. Nie można w drodze odmowy wznowienia postępowania odmówić osobie, która uważa się za stronę, możliwości wykazania jej interesu prawnego, a zatem przesłanki materialno- prawnej żądania. Odmowa wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych może nastąpić wówczas, gdy oczywistym jest, że wniosek o wznowienie postępowania złożony został przez podmiot, który nie jest stroną tego postępowania i okoliczność ta nie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego. Jeśli natomiast nie jest oczywiste, czy podmiotowi występującemu z wnioskiem o wznowienie postępowania przysługuje status strony, wówczas należy wznowić postępowanie i dokonać analizy tego zagadnienia we wznowionym już postępowaniu. W związku z powyższym Minister stwierdził, że toku niniejszego postępowania właściwie ustalono, iż Biblioteka [...] nie posiada przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] października 2007 r. stwierdzającą uwłaszczenie X w W. nieruchomością położoną w W. przy [...], obręb [...], oznaczoną jako działki nr [...]. Ustalono to na podstawie zarówno akt Wojewody [...], jak również wyników przeprowadzonych postępowań nadzorczych zakończonych decyzjami Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2011 r. i Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] a [...] lutego 2012 r. - odmawiających stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] czerwca 2006 r. - oraz ponownej analizy zgromadzonych dowodów. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Biblioteka [...] z siedzibą w W. Zaskarżonej decyzji (powinno być postanowieniu) zarzuciła następujące naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy: Naruszenie art. 138 § 1 k.p.a. w związku z art. 149 § 3 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji odmawiającego wznowienia postępowania z uwagi na brak posiadania przez Skarżącą statusu strony, w sytuacji gdy brak posiadania przez Skarżącą statusu strony nie był oczywisty, a stwierdzenie powyższej okoliczności wymagało analizy akt sprawy, w tym również dokumentów pochodzących z akt innego postępowania administracyjnego, o dopuszczenie dowodu z których Skarżąca wnioskowała we wniosku o wznowienie postępowania; Naruszenie art. 138 § 1 k.p.a. w związku z art. 7, 10, 77 § 1, 78 § 1, 80 k.p.a. oraz art. 124 § 2 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji w sytuacji nieprzeprowadzenia przez ten organ z urzędu wnikliwego i kompleksowego postępowania dowodowego w przedmiocie posiadania przez Skarżącą statusu strony oraz pominięcie wniosku dowodowego zgłoszonego przez Skarżącą na tę okoliczność, bez wyjaśnienia Skarżącej przyczyn nieprzeprowadzenia tego dowodu; Naruszenie art. 124 § 2 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. poprzez nieodniesienie się w zaskarżonym postanowieniu do większości zarzutów podniesionych przez Skarżącą i ograniczenie się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do omówienia jedynie przebiegu innego postępowania administracyjnego, w którym badana była okoliczność przysługiwania Skarżącej prawa do w/w nieruchomości; Naruszenie art. 138 § 1 k.p.a. w związku z art. 91 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji w sytuacji niezawieszenia przez ten organ postępowania do czasu zakończenia innego postępowania administracyjnego oraz sądowoadministracyjnego, w którym badana była okoliczność przysługiwania Skarżącej prawa do w/w nieruchomości, w sytuacji gdy organ zaniechał prowadzenia własnego postępowania dowodowego i oparł się na znanych na dzień wydania postanowienia ustaleniach z tego postępowania. W związku z tym wniosła o: 1. uchylenie zaskarżonej decyzji (powinno być postanowienia) oraz poprzedzającej ją decyzji (powinno być postanowienia) Wojewody [...] - na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 ppsa; 2. zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego według norm przepisanych; 3. ewentualnie zawieszenie niniejszego postępowania - na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ppsa do czasu rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie skargi kasacyjnej Skarżącej wniesionej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13.11.2012 r., sygn. akt I SA/Wa 690/12. W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o oddalenie wniesionej skargi podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Po zapoznaniu się z wnioskiem skarżącej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 10 października 2013 r. zawiesił postępowanie sądowe na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) W uzasadnieniu Sąd podniósł, że zgodnie z treścią ww. art. 125 § 1 pkt 1 sąd może zawieść postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zaistniała okoliczność uzasadniająca zawieszenie postępowania. Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy bowiem od wyniku postępowania zawisłego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie. W dniu 17 kwietnia 2013 r. temu ostatniemu Sądowi została przekazana skarga kasacyjna wniesiona na orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt I SA/Wa 690/12 oddalające skargę na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z [...] czerwca 2011 r., nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] odmawiającą, po wznowieniu postępowania, uchylenia decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2001 r. nr [...] uchylającej decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2001 r., wydaną w przedmiocie odmowy uwłaszczenia [...] nieruchomością oznaczoną jako działka nr [...], położoną w W. przy Al. [...], w części nie objętej wnioskiem Ministra [...] z dnia 10 stycznia 2001 r. i w tym zakresie umarzającej postępowanie przed organem I instancji, zaś w pozostałym zakresie utrzymującą w mocy ww. decyzję Wojewody [...]. Z uwagi na fakt, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wyniku postępowania sądowego toczącego się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, wywołanego skargą kasacyjną wniesioną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 690/12 - bowiem dotyczy tej samej nieruchomości - postępowanie należało zawiesić. Następnie postanowieniem z 17 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podjął zawieszone postępowanie – w związku z wydaniem w dniu 16 grudnia 2014 r. wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie sygn. akt I OSK 861/13. Wyrokiem tym Sąd oddalił skargę kasacyjną uznając, że dokonana przez Sąd I instancji kontrola zaskarżonej decyzji była prawidłowa. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego postanowienia. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2013 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r. odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] października 2007 r. stwierdzającą uwłaszczenie X w W. nieruchomością położoną w W. przy Al. [...], obręb [...], oznaczoną jako działki nr [...]. Istota niniejszej prawy sprowadza się zatem do określenia, czy organ orzekający w kontrolowanym przez Sąd orzeczeniu, w sposób prawidłowy zastosował przepisy o wznowieniu postępowania. Wznowienie postępowania jest instytucją o charakterze nadzwyczajnym i jako takie stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej. W postępowaniu wznowieniowym odróżnia się dwa etapy. W toku pierwszego etapu organ wstępnie bada dopuszczalność wznowienia postępowania, zachowanie terminu oraz weryfikuje czy strona wskazała ustawową podstawę wznowienia. Natomiast ocena przesłanek wznowienia postępowania realizowana jest dopiero w drugim etapie postępowania. Organ bada wówczas, czy oprócz wskazanej przez podmiot inicjujący postępowanie podstawy wznowienia, spełnione są inne ustawowe przesłanki wzruszenia tej decyzji. Tak więc, w przypadku złożenia przez stronę podania o wznowienie postępowania, wszczyna się postępowanie wstępne w sprawie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia. Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia z art. 145 § 1, art.145a § 1 i art.145b § 1 kpa oraz czy podanie o wznowienie zostało wniesione z zachowaniem terminów z art. 148 kpa, art.145a § 2 i art.145b § 2 kpa. Na tym też etapie organ ocenia również, czy wniosek pochodzi od strony. Zgodnie bowiem z art. 147 kpa wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony – z tym, że wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa (jak w niniejszej sprawie) następuje tylko na żądanie strony. Zatem wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania może nastąpić tylko z trzech przyczyn: - podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną, - podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione po upływie terminu, o jakim mowa w art. 148 § 1 i 2, art.145a § 2 i art.145b § 2 kpa, - w podaniu o wznowienie nie powołano żadnej z przyczyn wznowienia określonych w art. 145 § 1 kpa, art.145a § 1 i art.145b § 1. W niniejszej sprawie organy orzekające w sprawie nie kwestionowały, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie określonym w art. 148 § 2 kpa oraz, że strona podała przyczynę wznowienia. Podniosły natomiast brak posiadania przymiotu strony przez Bibliotekę [...] w żądaniu wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] października 2007 r. stwierdzającą uwłaszczenie Centrum [...] w W. nieruchomością położoną w W. przy Al. [...], obręb [...], oznaczoną jako działki nr [...]. Pojęcie strony definiuje art. 28 kpa, który stanowi, że stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zatem, aby stać się stroną postępowania administracyjnego należy wykazać interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy. W postępowaniu uwłaszczeniowym toczącym się na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami jego stronami – oprócz Skarbu Państwa jako właściciela nieruchomości i państwowej osoby prawnej legitymującej się w dniu 5 grudnia 1990 r. prawem zarządu do tego gruntu – może być tylko podmiot, który wykaże, że to jemu a nie osobie prawnej, która domaga się uwłaszczenia, przysługuje prawo do gruntu. Zaś jednym z podstawowych warunków stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu jest legitymowanie się udokumentowanym tytułem prawnym w postaci prawa zarządu nieruchomości ustanowionego w formie prawem przewidzianym. Biblioteka [...] z siedzibą w W. nie wykazała, że ma interes prawny – a co zatem idzie, że ma przymiot strony - w żądaniu wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 2007 r., nr [...] stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem [...] lipca 1992 r. przez X w W. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego, w W. przy Al. [...], obręb [...], składającego się z działek ewidencyjnych nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha oraz nabycie prawa własności budynków, innych urządzeń i lokali znajdujących się na ww. gruncie. Wręcz przeciwnie z akt administracyjnych niniejszej sprawy ewidentnie wynika, iż nie ma ona przymiotu strony, gdyż nie ma udokumentowanego tytułu prawnego do tej nieruchomości w postaci prawa zarządu ustanowionego w formie prawem przewidzianym. Przed wydaniem ww. decyzji z dnia [...] października 2007r. Wojewoda [...] decyzją z dnia 13 lipca 2001 r. - wydaną na podstawie art. 202 w związku z art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Główną [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, położonego w W. przy Al. [...], oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] m2 w obrębie [...] oraz nabycia prawa własności budynków położonych na tym gruncie – wskazując na brak udokumentowanego prawa zarządu do gruntu. Po rozpatrzeniu odwołania Ministra [...], Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] września 2001 r. uchylił zaskarżoną decyzję w części nie objętej wnioskiem Ministra Zdrowia z dnia [...] stycznia 2001 r. i w tym zakresie umorzył postępowanie organu pierwszej instancji, a w pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Zaś Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. utrzymał w mocy, wydaną po wznowieniu postępowania, decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 2002 r. odmawiającą uchylenia swojej decyzji z dnia [...] września 2001 r. Zatem – w momencie wydania decyzji z dnia [...] października 2007r. stwierdzającej nabycie przez Centrum [...] w W. prawa użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu – była już prawomocna decyzja z dnia [...] lipca 2001 r. odmawiająca stwierdzenia nabycia przez Główną [...] prawa użytkowania wieczystego tegoż gruntu (z uwagi na brak prawa zarządu). Również w momencie wydania przez Wojewodę [...] postanowienia z dnia [...] maja 2012 r. odmawiającego wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 2007 r. (ze wskazaniem, że wnioskodawca nie legitymował się prawem zarządu do przedmiotowej nieruchomości, a zatem nie posiadał przymiotu strony w postępowaniu zakończonym ww. decyzją), była już wydana decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2011 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] czerwca 2006 r. Zaś Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. utrzymał w mocy ww. postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r. w sytuacji, gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 listopada 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 690/12 oddalił skargę Biblioteki [...] na powyższą decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2012 r. Także wyrok w niniejszej sprawie zapadł po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - przyłączając się do stanowiska skarżącej - zawiesił postępowanie sądowe z uwagi na fakt, że rozstrzygnięcie tej sprawy zależy od wyniku postępowania sądowego toczącego się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, wywołanego skargą kasacyjną wniesioną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2012 r. Następnie zaś podjął zawieszone postępowanie – w związku z wydaniem przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku oddalającego skargę kasacyjną. Podsumowując Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że organy orzekające w sprawie prawidłowo uznały, iż Biblioteka [...] nie posiada przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] października 2007 r. stwierdzającą uwłaszczenie X w W. nieruchomością położoną w W. przy Al. [...], obręb [...], oznaczoną jako działki nr [...] i nr [...] oraz nabycie prawa własności budynków, innych urządzeń i lokali znajdujących się na ww. gruncie – gdyż nie posiada ona udokumentowanego prawa zarządu do przedmiotowej nieruchomości, co ewidentnie wynika z całego postępowania administracyjno-sądowego w sprawie dotyczącej rozpoznania wniosku Ministra [...] z dnia 10 stycznia 2001 r. o stwierdzenie nabycia przez Główną [...] z siedzibą w W. prawa użytkowania wieczystego ww. gruntu oraz nabycia prawa własności budynków położonych na tym gruncie. Ponieważ zostało niezbicie wykazane, iż skarżąca nie posiada przymiotu strony - zatem wniosek o wznowienie postępowania złożony został przez podmiot, który nie jest stroną tego postępowania i okoliczność ta nie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego - dlatego też można było zastosować procedurę określoną w art. 149 § 3 kpa bez potrzeby uprzedniego wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, o którym mowa w art. 149 § 1 kpa. Sąd uznał, iż organy obu instancji wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy oraz szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy jej rozstrzyganiu. Uzasadniły przy tym przekonująco swoje stanowisko w sposób spełniający wymagania określone w art. 107 § 3 kpa - zyskując całkowitą aprobatę Sądu. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło