I SA/Wa 419/19

WyrokWSA w Warszawie2019-05-17

Skład orzekający: Sędzia WSA Anna Wesołowska, WSA Przemysław Żmich, WSA Jolanta Dargas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezydent miasta, który pozostaje w bezczynności w wykonaniu prawomocnego wyroku zobowiązującego go do rozpoznania wniosku o odszkodowanie, podlega wymierzeniu kolejnej grzywny, stwierdzeniu rażącego naruszenia prawa oraz przyznaniu sumy pieniężnej na rzecz skarżących?
Ratio decidendi
Prezydent miasta, który pomimo wcześniejszych wyroków sądu administracyjnego nakazujących mu rozpoznanie wniosku o odszkodowanie i wymierzających grzywny za bezczynność, nadal pozostaje w zwłoce, podlega wymierzeniu kolejnej grzywny, stwierdzeniu rażącego naruszenia prawa oraz przyznaniu sumy pieniężnej na rzecz skarżących. Długotrwała bezczynność organu, trwająca ponad 3 lata od momentu wydania pierwszego wyroku, uzasadnia takie środki jako konsekwencję rażącego naruszenia prawa i zadośćuczynienie za zaniedbania organu.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę o wymierzenie grzywny Prezydentowi miasta w związku z niewykonaniem przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 2015 r., który zobowiązywał go do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość. Pomimo wcześniejszych wyroków sądu (w tym z 2017 r. wymierzającego grzywnę) oraz wezwań, organ nadal pozostawał w bezczynności. Prezydent miasta wniósł o oddalenie skargi, wskazując na problemy związane z ustaleniem spadkobierców i potrzebę konsultacji prawnych. Sąd uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 5 000 zł, stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznał na rzecz M. P. i T. S. sumę pieniężną w kwocie po 1 000 zł na rzecz każdego ze skarżących oraz zasądził od Prezydenta [...] solidarnie na rzecz M. P. i T. S. kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie: WSA Przemysław Żmich (spr.) WSA Jolanta Dargas po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. P. i T. S. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2015 r. sygn. I SAB/Wa 667/15 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 5 000 (pięć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje na rzecz M. P. i T. S. od Prezydenta [...] sumę pieniężną w kwocie po 1 000 (jeden tysiąc) złotych na rzecz każdego ze skarżących; 4. zasądza od Prezydenta [...] solidarnie na rzecz M. P. i T. S. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. P. i T. S. pismem z [...] lutego 2019 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę o wymierzenie grzywny Prezydentowi [...] w związku z niewykonaniem przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 grudnia 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 667/15 zobowiązującego Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] lipca 2014 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną [...] przy ul. [...] ozn. nr hip. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W skardze skarżący wnieśli o: 1) wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w wysokości [...] zł, płatnej w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się wyroku; 2) stwierdzenie, że zaistniała bezczynność organu po wydaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego miała rażący charakter; 3) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym; 4) przyznanie skarżącym od Prezydenta [...] sumy pieniężnej określonej na podstawie art. 154 5 6 ppsa; 5) zasądzenie od Prezydenta [...] solidarnie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że wyrokiem z 8 grudnia 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 667/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2014 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. nr hip. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem zwrócone zostały do organu [...] lutego 2016 r. i pomimo pisemnego wezwania organu do wykonania ww. wyroku, organ nie wydał żadnego orzeczenia. Wyrokiem z 3 sierpnia 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 288/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył już raz Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 3000 zł, stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszenie prawa i przyznał na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną w wysokości 1000 zł. Skarżący wskazali ponadto, że postanowieniem z 16 marca 2017 r. sygn. akt I SO/Wa 1533/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu wniosku B. P. i M. P. złożonego w trybie art. 55 § 1 ppsa wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 800 zł. Z uwagi na dalszą bezczynność Prezydent [...] pismem z [...] maja 2018 r. został wezwany do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 grudnia 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 667/15. Pomimo tego do dnia wniesienia skargi nie zostało wydane rozstrzygnięcie w sprawie. Nie ulega zatem wątpliwości, że Prezydent [...], pomimo stwierdzenia w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 grudnia 2015 r. bezczynności w prowadzeniu przez organ postępowania administracyjnego, jak też nałożenia na organ grzywny oraz ponowne wezwanie do jego wykonania nadal pozostaje w bezczynności w prowadzeniu postępowania administracyjnego nie podejmując czynności zmierzających do jego zakończenia. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że w aktach sprawy dotyczących przedmiotowej nieruchomości znajduje się postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] z [...] lipca 1992 r. sygn. akt [...] stwierdzające, że spadek po S. S., byłym współwłaścicielu nieruchomości położonej przy ul. [...], nr hip [...], zmarłym [...] maja 1946 r. w [...] z mocy ustawy nabyła żona J. S. i córka H. P. po [...] części z wyłączeniem udziału spadkodawcy objętego ustawową wspólnością małżeńską, który to udział dziedziczy w całości córka H. P. Organ zwrócił uwagę, że zaniechania w kwestiach spadków wakujących lub bezdziedzicznych narażają majątek publiczny na szkodę w postaci ewentualnego pozbawienia możliwości spadkobrania oraz, że niepodejmowanie czynności przed sądem powszechnym powoduje brak orzecznictwa w tych sprawach, jak również mając na celu ochronę interesów m. [...] Biuro Spraw Dekretowych Urzędu [...] w piśmie z [...] marca 2019 r. zwróciło się do Biura Prawnego Urzędu [...] z prośbą o rozważenie możliwości złożenia do właściwego Sądu wniosku o zmianę powyższego postanowienia, gdyż możliwym jest, że spadek po ww. osobie przypada w całości spadkobiercy ustawowemu - Skarbowi Państwa. Wobec powyższego dalsze czynności w przedmiotowej sprawie zostaną podjęte po otrzymaniu odpowiedzi na ww. pismo, które skierowane zostało do Biura Prawnego oraz po zwrocie akt z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Poza sporem jest to, że prawomocnym wyrokiem z 8 grudnia 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 667/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] lipca 2014 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. nr hip. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W wyroku tym Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Faktem jest również to, że termin wyznaczony przez Sąd upłynął [...] kwietnia 2016 r., skoro – jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 667/15 zwrotnego potwierdzenia odbioru - [...] otrzymał odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami sprawy [...] lutego 2016 r. Ponadto prawomocnym wyrokiem z 6 sierpnia 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 288/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 3000 zł w związku z niewykonaniem wyroku tego Sądu z 8 grudnia 2015 r. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie prawomocnym postanowieniem z 16 marca 2017 r. sygn. akt I SO/Wa 1533/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 800 zł z powodu nieprzekazania do sądu, w przewidzianym ustawą terminie skargi z [...] kwietnia 2016 r. na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 grudnia 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 667/15. Poza sporem jest, że do chwili obecnej organ nie rozpoznał powyższego wniosku o przyznanie odszkodowania za przejęcie przedmiotowej nieruchomości. Skarga o wymierzenie grzywny jest zatem zasadna. Uznaniu Sądu pozostawiono natomiast ustalenie wysokości grzywny, ponieważ zgodnie z art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) - dalej "ppsa", grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów, tj. art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych w zw. z art. 110 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Ustalenie wysokości grzywny zależy od okoliczności konkretnej sprawy. Analizując zawartość akt administracyjnych dokumentujących przebieg postępowania administracyjnego od chwili otrzymania przez Prezydenta [...] wniosku o odszkodowanie do momentu orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie Sąd uznał, że zasadnym było wymierzenie organowi grzywny w wysokości 5000 zł. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że organ, pomimo wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność, wyroku wymierzającego grzywnę, wezwania do wykonania wyroku nie podejmuje w sprawie żadnej aktywności procesowej. Bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku o odszkodowanie trwa już ponad 3 lata. Wobec takiego stanu rzeczy Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku Sądu z 8 grudnia 2015 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zważywszy na skalę przekroczenia na dzień orzekania wyznaczonego wyrokiem terminu załatwienia sprawy Sąd uznał też za zasadną skargę w zakresie żądania przyznania od organu sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 ppsa, w wysokości po 1000 zł na rzecz każdego ze skarżących. W ocenie Sądu przyznanie przedmiotowej kwoty mogą uzasadniać jedynie szczególne okoliczności sprawy, tj. wyjątkowo rażący charakter zwłoki w rozpoznaniu sprawy, jak też uzasadniona obawa, że bez przyznania tej kwoty na rzecz skarżących wyrok Sądu nadal nie zostanie wykonany. Kwota ta stanowi również swego rodzaju zadośćuczynienie za zaniechania organu w toku prowadzonego postępowania. Taka sytuacja wystąpiła właśnie w niniejszej sprawie, w której organ mimo nałożenia na niego grzywny za niewykonanie wyroku nadal nie zakończył postępowania oraz nie czynił odpowiednich działań w sprawie, zmierzających do jak najszybszego jej rozpatrzenia. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 154 § 1 i 2 w związku z art. 154 § 6 oraz na podstawie art. 154 § 7 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. art. 205 § 2 ppsa oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło