I SA/Wa 440/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska po rozpoznaniu w dniu 5 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta W. o wykładnię wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 czerwca 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 440/16 w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności postanawia odmówić wykładni wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 czerwca 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 440/16. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 440/16 uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] oraz decyzję Zarządu Dzielnicy [...] W. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta W., pismem z dnia [...] marca 2017 r., wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (data wpływu do Sądu w dniu 7 kwietnia 2017 r.) z wnioskiem o rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści ww. wyroku. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w niniejszej sprawie wykładnia jest niezbędna bowiem istnieją podstawowe wątpliwości związane z wykonaniem wyroku, wobec sprzecznych twierdzeń zawartych w uzasadnieniu Sądu. Analiza uzasadnienia ww. wyroku wskazuje, że w wyroku występuje dualizm i wzajemna sprzeczność poglądów wyrażonych przez Sąd. Z jednej strony, Sąd przyznaje niemożność przekształcenia wyłącznie udziału w użytkowaniu wieczystym w prawo własności. Wskazuje również, iż prawidłowo organ nie rozszerzył podmiotowo art. 1 ust. 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Z drugiej zaś, uznaje za niekonstytucyjne i niezgodne z zasadą równości odmówienie prawa przekształcenia R. K. W konsekwencji powyższego, wykonanie wyroku nie jest możliwe bowiem brak podstawy prawnej do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przysługującego Skarbowi Państwa w prawo własności. Przy czym jednolicie zarówno w orzecznictwie jak i literaturze przedmiotu przyjmuje się, że wyrok sądowy nie stanowi podstawy prawnej decyzji administracyjnej. Jednocześnie organ ma wykonać wyrok sądu administracyjnego i zgodnie z zawartym w uzasadnieniu wskazaniem ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku. W ocenie wnioskodawcy pojawia się zasadnicza wątpliwość którą ocenę prawną. Czy chodzi o element, w którym Sąd stwierdza, że prawidłowo organ nie rozszerzył podmiotowo art. 1 ust. 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, czy też ten fragment, w którym stwierdza, że nie można odmówić Panu R. K. prawa przekształcenia. Obu tych też nie da się bowiem jednocześnie zrealizować. Jednocześnie, wcześniej, pismem z dnia [...] marca 2017 r. (data wpływu do Sądu w dniu 3 kwietnia 2017 r.) Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta W. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2016 r. Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2017 r., sygn. akt I ONP 2/17 Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powołana argumentacja nie pozwala uznać, że w tym przypadku występuje wyjątkowy przypadek w rozumieniu art. 285a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Postanowienie w tym przedmiocie sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym. Wykładnia może dotyczyć zarówno sentencji, jak i uzasadnienia wyroku. Konieczność dokonania wykładni konkretnego rozstrzygnięcia zachodzi wówczas, gdy jego treść jest sformułowana w sposób niejasny, a więc taki, który może budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu jego wykonania. Wykładnia orzeczenia powinna więc zmierzać do usunięcia wątpliwości dotyczących treści rozstrzygnięcia, ale także skutków, jakie orzeczenie to ma wywołać. Wykładnia orzeczenia nie może prowadzić do nowego rozstrzygnięcia. Nie może także zmierzać do zmian merytorycznych polegających na reinterpretacji uzasadnienia czy jego poszerzenia o inne elementy istotne zdaniem wnioskodawcy (a do tego zmierza w ocenie składu orzekającego wniosek Skarbu Państwa). Wniosek o wykładnię nie może również zmierzać do polemiki ze stanowiskiem sądu orzekającego w sprawie i wskazaniami co do dalszego postępowania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2015 r., sygn. akt I OZ 66/15, dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl). Służy ku temu bowiem skarga kasacyjna, z którego to środka zaskarżenia wnioskodawca nie skorzystał. Potrzeba wyjaśnienia treści sentencji wyroku bądź jego uzasadnienia zachodzi wówczas, gdy jest ono niejednoznaczne lub dotknięte zawiłością utrudniającą ustalenie sensu rozstrzygnięcia sprawy. Wyjaśnienie wątpliwości nie może przy tym prowadzić do nowej oceny stanu faktycznego lub prawnego ani powodować zmiany merytorycznej rozstrzygnięcia (postanowienie NSA z dnia 22 stycznia 2015 r., II OZ 22/15). Istotą wykładni jest więc usunięcie wątpliwości dotyczących treści wyroku, w tym zakresu powagi rzeczy osądzonej, a przede wszystkim skutków, jakie ten wyrok ma wywołać, a nie ich zmiana czy odmienne rozumienie. Z analizy uzasadnienia wyroku objętego wnioskiem wywiedzionym w oparciu o art. 158 p.p.s.a. wynika, że stanowisko składu orzekającego w niniejszej sprawie jest jednoznacznie wyrażone i nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych. W uzasadnieniu wyroku jednoznacznie wskazano, że zdaniem Sądu, przyjęcie stanowiska organów administracji co do tego, że wnioskodawcy w opisanym w uzasadnieniu wyroku stanie faktycznym sprawy nie przysługiwałoby prawo przekształcenia - naruszałoby normę prawną zawartą w art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, tj. zasadę równości wobec prawa i prowadziłoby do odmiennego traktowania osób fizycznych spełniających przesłanki z art. 1 ust. 4 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, w zależności od tego czy są użytkownikami wieczystymi, czy współużytkownikami wieczystymi wraz z osobą prawną, której uprawnienie do przekształcenia tego prawa nie przysługuje. Powyższe rozważania w ocenie Sądu wskazują jednoznacznie, że decyzje organów wydane zostały z naruszeniem przepisu art. 1 ust. 4 w zw. z art. 1 ust. 1a pkt 2 ww. ustawy oraz z naruszeniem przepisu art. 32 Konstytucji, co skutkowało uchyleniem decyzji organów obu instancji. Ponadto wyrok jest kompletny, zawiera rozstrzygnięcie, a jego uzasadnienie nie budzi wątpliwości określonych w art. 158 p.p.s.a. Uzasadnienie wyroku podane zostało w sposób jasny i czytelny, zawiera ocenę prawną i wskazuje na przyczyny uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. Jak wyżej wskazano, wniosek strony w istocie sprowadza się do polemiki z wydanym orzeczeniem i zmierza do zmian merytorycznych polegających na reinterpretacji uzasadnienia czy jego poszerzeniu o inne elementy istotne zdaniem wnioskodawcy. Taka zaś sytuacja nie jest dopuszczalna (por. postanowienie NSA z dnia 4 lutego 2005 r., sygn. akt OZ 1312/04, z dnia 5 kwietnia 2005 r., sygn. akt OZ 1226/04, z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt I FSK 189/09). W uzasadnieniu wyroku z dnia 9 czerwca 2016 r. Sąd wyraźnie stwierdził, że w jego ocenie stanowisko organów administracji doprowadziło do różnicowania osób fizycznych, którym uprawnienie do przekształcenia przysługuje w ten sposób, że wyłączyło z tego kręgu osoby fizyczne będące we współużytkowaniu z osobami prawnymi, które wniosku o przekształcenie nie złożyły. Zdaniem składu orzekającego za takim wyłączeniem nie przemawiają żadne racjonalne argumenty, które mogłyby takie zróżnicowanie usprawiedliwiać. Podkreślenia ponownie wymaga, że skarżący, organ i uczestnicy postępowania nie złożyli skargi kasacyjnej od ww. wyroku. Nikt więc nie dopatrzył się naruszenia prawa. W związku z powyższym wyrok z dnia 9 czerwca 2016 r. stał się prawomocny z dniem 6 września 2016 r. Wyrok ten podlega wykonaniu, a organ jak i Sąd, stosownie do treści art. 153 i art. 170 p.p.s.a. są nim związani. Sąd przy tym nie ma możliwości "zmienić materialnoprawnej podstawy wyroku". Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 158 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.