I SA/Wa 480/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz (spr.) WSA Iwona Kosińska po rozpoznaniu w dniu 5 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania zasiłku stałego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] , po rozpatrzeniu zażalenia M.S. na postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] , odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie przyznania i wpłaty zasiłku stałego za okres od lutego 2003 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] , zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: M.S. pismem z dnia 10 października 2016 r. zwrócił się do Prezydenta [...] o przyznanie pomocy materialnej na miesiąc październik 2016 r. oraz wyrównania za wszystkie miesiące od lutego 2003 r. włącznie. Prezydent [...], działając na podstawie art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 23) w związku z art. 37 ust. 1 pkt 1 oraz art. 110 ust. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 930), postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] , odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania i wypłaty zasiłku stałego za okres od lutego 2003 r. W uzasadnieniu Prezydent [...] podniósł, że z materiałów sprawy wynika, że od dnia 31 stycznia 2003 r. przysługiwało M.S. prawo do zasiłku stałego wyrównawczego. Decyzją z dnia [...] marca 2003 r., nr [...] , uchylono prawo do powyższego świadczenia z uwagi na przyznanie M.S. przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy od [...] października 1998 r., która od daty przyznania jest zawieszona z powodu odmowy przyjęcia. W aktualnym stanie prawnym poprzednie świadczenie o nazwie zasiłek stały wyrównawczy, zostało zastąpione świadczeniem o nazwie zasiłek stały. W związku z faktem, że prawo do zasiłku stałego zostało już rozstrzygnięte oraz z uwagi na fakt, że nie uległy zmianie okoliczności faktyczne i prawne dotyczące przyznanie stronie zasiłku stałego, Prezydent [...] odmówił wszczęcia przedmiotowego postępowania. M.S. pismem z dnia 15 grudnia 2016 r. wniósł zażalenie od postanowienia Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...]., podnosząc, że nie zmieniły się warunki, na podstawie których przyznano uprzednio zasiłek stały. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] , utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podniósł, że decyzją własną z dnia [...] maja 2003 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M.S. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2003 r., nr [...], którą zmieniono decyzję w części dotyczącej przyznania zasiłku stałego wyrównawczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 stycznia 2004 r., sygn. akt I SA/Wa 1295/03, oddalił skargę M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2003 r., nr [...]. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wniesioną od powyższego wyroku z dnia 7 maja 2003 r. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] , z uwagi na fakt, że w przedmiotowej sprawie zachodzi tzw. powaga rzeczy osądzonej i prawo do zasiłku stałego zostało już rozstrzygnięte wskazanymi powyżej decyzjami oraz wyrokami sądów administracyjnych, a dodatkowo z uwagi na nieistnienie nowych okoliczności faktycznych i prawnych dotyczących przyznania M.S. zasiłku stałego, Prezydent [...] prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania i wypłaty zasiłku stałego za okres od lutego 2003 r. M.S. pismem z dnia 3 marca 2017 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] . W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] pismem z dnia 8 marca 2017 r. wniosło o oddalenie skargi, w całości podtrzymujące stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, dalej "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozpoznając niniejszą sprawę w ramach wskazanych kryteriów skargę M.S. z dnia 3 marca 2017 r. należało uznać za niezasadną. W przedmiotowej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r., utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2016 r., który działając na podstawie art. 61a k.p.a. w związku z art. 37 ust. 1 pkt 1 oraz art. 110 ust. 8 ustawy o pomocy społecznej odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania i wypłaty M.S. zasiłku stałego za okres od lutego 2003 r. Istota niniejszej sprawy sprowadza się do interpretacji przepisu art. 61a k.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 kpa, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Odmowa wszczęcia postępowania następuje zatem z przyczyn o charakterze procesowym, które czynią złożony wniosek niedopuszczalnym. Organ administracji publicznej na tym etapie postępowania bada, czy zachodzą podstawy do wszczęcia postępowania, dokonując jednocześnie oceny, czy istnieją przesłanki procesowe uniemożliwiające merytoryczne rozpoznanie wniosku. W konsekwencji odmowa wszczęcia postępowania może mieć miejsce jedynie w sytuacjach niewymagających analizy sprawy oraz przeprowadzenia dowodów. Powołany przepis art. 61a k.p.a. przewiduje zatem dwie samodzielne i niezależne przesłanki uzasadniające wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Pierwszą z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie posiadania przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., a drugą zaistnienie "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Użyty w redakcji przepisu zwrot "inne uzasadnione przyczyny" jest wyrażeniem nieostrym, nieskonkretyzowanym w ustawie. W doktrynie prawa oraz orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się natomiast, że obejmuje on sytuacje, w których sprawa nie podlega załatwieniu w formie decyzji, uprawnienia bądź obowiązki wynikają z mocy samego prawa, brak przepisu stanowiącego podstawę materialnoprawną do wydania decyzji, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie (W. Chróścielewski: Zmiany w zakresie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które weszły w życie w 2011 r., artykuł ZNSA 2011/4/9-25; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 893/11). Postanowienie wydane na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. ma bowiem charakter procesowy i zamyka stronie drogę do merytorycznego rozstrzygania w przedmiocie żądania. W orzecznictwie sądów administracyjnych słusznie przyjmuje się, że przez "inne uzasadnione przyczyny", o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 24 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1572/15). W niniejszej sprawie za inną przyczynę uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowanie organy orzekające obu instancji uznały to, że w tożsamej sprawie toczyło się już postępowanie oraz kwestia przyznania M.S. prawa do zasiłku była już przedmiotem rozstrzygnięcia, a ponadto nie uległy zmianie okoliczności, które uzasadniałyby ewentualne ponowne przeprowadzenie postępowania w sprawie. Należy podkreślić, że w przedmiotowym postępowaniu mamy do czynienia z tożsamością sprawy – dotyczy ona bowiem tego samego podmiotu, jak również przedmiotu. Dlatego też ostateczność decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2003 r. o odmowie przyznania zasiłku stałego wyrównawczego wywołała taki skutek, że zamknęła organowi administracji publicznej możliwość wszczęcia kolejnego postępowania w tożsamej sprawie. Jakkolwiek powyższe rozstrzygnięcie dotyczyło zasiłku stałego wyrównawczego, a M.S. obecnie domaga się zasiłku stałego, to należy wskazać, że uchwalona w dniu 12 marca 2004 r. ustawa o pomocy społecznej, która zaczęła obowiązywać od dnia 1 maja 2004 r., zastąpiła dotychczas funkcjonującą formę wsparcia finansowego osób spełniających określone przez ustawodawcę kryteria, jaką stanowił "zasiłek stały wyrównawczy". Konkludując zatem należy wskazać, że wniosek z dnia 10 października 2016 r. był w istocie tym samym żądaniem, w przedmiocie którego wydana została w dniu 14 marca 2003 r. decyzja Prezydenta [...], utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2003 r., a następnie poddana ocenie sądów administracyjnych. W konsekwencji należy uznać za prawidłowe stanowisko organów, że ponowne prowadzenie postępowania w sprawie przyznania zasiłku stałego za okres od lutego 2003 r. jest niedopuszczalne oraz brak jest podstaw do orzekania w tym przedmiocie za następne lata. Mając powyższe na uwadze powyższe, należy stwierdzić że podjęte przez organy orzekające obu instancji rozstrzygnięcia odpowiadają prawu, dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369) oddalił skargę jako bezzasadną. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a.