I SA/Wa 486/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska (spr.) Sędziowie WSA Iwona Kosińska WSA Emilia Lewandowska Protokolant referent stażysta Andżelika Abramowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2016 r. sprawy ze skargi D. K. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta Miasta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 463/12 1. wymierza Prezydentowi Miasta [...] grzywnę w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta Miasta [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta Miasta [...] na rzecz D. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. D. K., pismem z dnia [...] stycznia 2016 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 463/12. Wskazanym powyżej orzeczeniem Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2008 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...] ozn. hip. jako "[...]" dz. [...] – w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem (pkt 1 wyroku) oraz stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku). Skarżący w złożonej skardze wniósł o wymierzenie organowi grzywny, na podstawie art. 154 § 1 i § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 t.j.) powoływanej dalej jako P.p.s.a., w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego oraz o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, wniósł o przyznanie na jego rzecz od organu sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego oraz o ukaranie dyscyplinarne na podstawie art. 38 K.p.a. pracowników organu odpowiedzialnych za niezałatwienie sprawy w terminie, pomimo prawomocnego wyroku Sądu. Wniósł także o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że prawomocnym wyrokiem z dnia 28 maja 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 463/12 Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie z dnia 21 kwietnia 2008 r., za przedmiotową nieruchomość, w terminie 2 miesięcy od daty otrzymania zwrotu akt administracyjnych z prawomocnym wyrokiem. Zaznaczył, że pomimo upływu terminu w dniu 6 listopada 2013 r. organ nie rozpoznał wniosku. Z tego względu wniósł skargę do Sądu o wymierzenie organowi grzywny w związku z niewykonaniem ww. wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 938/14, wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w kwocie [...] zł oraz stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący podkreślił, że pomimo wydanych przez Sąd dwóch wyroków organ nadal pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu jego wniosku z dnia [...] kwietnia 2008 r. Dodał, że trzykrotnie wzywał organ do wykonania wyroku pismem z dnia [...] stycznia 2014 r., [...] lipca 2014 r. oraz [...] stycznia 2016 r. Podniósł, że ukaranie organu grzywną w wysokości [...] zł powinno rzutować na wysokość następnej grzywny, która powinna być dotkliwsza. Odpowiadając na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Wskazał, że decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] ustalił odszkodowanie za część nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 Ppsa) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 maja 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 463/12 uwzględnił skargę W. M., K. J., M. M., H. M., D. K., A. K., K. P., T. M., A. S., R. M., A. O. i zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2008 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] ul. [...] ozn. hip. jako "[...]" dz. [...] – w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Odpis prawomocnego wyroku z dnia 28 maja 2013 r. wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy został doręczony Prezydentowi [...] w dniu [...] września 2013 r. co wynika z akt administracyjnych sprawy (data stempla wpływu akt do organu). Oznacza to, że termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął w dniu [...] listopada 2013 r. Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, jak również trzykrotnego wezwania przez skarżącego organu do wykonania prawomocnego wyroku, pismem z [...] stycznia 2014 r., [...] lipca 2014 r. oraz [...] stycznia 2016 r. Prezydent [...] nie rozpoznał w całości wniosku o odszkodowanie i nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Pismem z dnia [...] marca 2014 r. poinformował jedynie strony, że ze względu na skomplikowany charakter sprawy oraz bardzo dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań nie było możliwe rozpatrzenie przedmiotowego wniosku w terminie określonym w wyroku Sądu z dnia 28 maja 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 463/12. Jednocześnie wskazał, że zlecenie operatu szacunkowego dotyczącego ww. nieruchomości nastąpi do [...] kwietnia 2014 r., a decyzja w sprawie zostanie wydana do dnia [...] sierpnia 2014 r. Następnie, pismem z dnia [...] lutego 2015 r. poinformował strony, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym operat szacunkowy daje podstawę do wydania decyzji merytorycznie kończącej przedmiotowe postępowanie. Z powodu niewykonania ww. wyroku z dnia 28 maja 2013 r. Sąd wyrokiem z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 938/14 wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości [...] zł, jednocześnie stwierdzając, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Pomimo powyższych dwóch orzeczeń Sądu Prezydent [...] nadal nie wydał rozstrzygnięcia co do całości żądań wniosku. Za takie rozstrzygnięcie nie można bowiem uznać wydanej przez organ w dniu [...] marca 2015 r. decyzji nr [...], którą ustalił odszkodowanie za część nieruchomości o łącznej powierzchni [...] m ² położonej w [...] przy ul. [...]. Powyższą decyzją organ ustalił odszkodowanie jedynie za działkę nr [...], a wniosek dotyczył także działek nr [...] i [...] z obrębu [...]. W sprawie zostały zatem spełnione przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Biorąc pod uwagę znaczne przekroczenie wyznaczonego wyrokiem z dnia 28 maja 2013 r. terminu na załatwienie sprawy, a także okoliczność, że skarżący po raz kolejny występuje z wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny ze względu na niewykonanie wyroku, Sąd uznał, że grzywna w wysokości [...] zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie wyroku. Wymierzona kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., spełniając funkcję represyjno – dyscyplinującą. Uwzględniono przy tym fakt, że wcześniejszym wyrokiem z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 938/14 wymierzono już Prezydentowi grzywnę w wysokości 1.000 zł i grzywna w takiej wysokości nie spełniła swej funkcji. Z tego względu, Sąd wymierzył organowi grzywnę w wysokości pięciokrotnie wyższej niż w poprzednio wydanym wyroku, tj. w wysokości [...] zł. Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu po wyroku z dnia 28 maja 2013 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sprawa o przyznanie odszkodowania - pomimo wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku co do całości nieruchomości oraz wyroku wymierzającego grzywnę - nie została przez organ załatwiona w zakresie dwóch działek nr [...] i [...], a wyznaczony w wyroku z dnia 28 maja 2013 r. termin załatwienia sprawy został znacznie przekroczony. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 zd. 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o przyznanie sumy pieniężnej na rzecz skarżącego, gdyż w ocenie Sądu, wysokość wymierzonej grzywny oraz orzeczenie w zakresie rażącego naruszenia prawa stanowią wystarczającą dolegliwość dla organu, mobilizującą go do wydania orzeczenia. W tym zakresie Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a. (pkt 3 sentencji wyroku). Odnośnie żądania ukarania dyscyplinarnego pracowników organu odpowiedzialnych za niezałatwienie sprawy wskazać należy, że przepisy P.p.s.a. nie przewidują dla Sądów uprawnień w tym zakresie. Natomiast o kosztach postępowania sądowego rozstrzygnięto w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego zawartego w piśmie procesowym z dnia 12 lipca 2016 r. o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania w kwocie 1.369 zł związanych z udzieloną poradą prawną i sporządzeniem pism sądowych (k.50 i 52 akt sądowych). Wskazać należy, że stosownie do treści art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (art. 200 P.p.s.a.). W związku z tym, że w postępowaniu przed tut. Sądem skarżący nie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata, radcę prawnego lub doradcę podatkowego) w sprawie zwrotu kosztów miał zastosowanie przepis art. 205 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe (opłaty sądowe i wydatki), koszty przejazdów strony do sądu oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Wskazać należy, że katalog niezbędnych kosztów postępowania wskazany w art. 205 P.p.s.a. jest zamknięty (wyczerpujący). W tej sytuacji, koszty związane z udzielaniem porady prawnej czy koszty związane ze sporządzaniem skargi do Sądu czy innych pism poniesione przez stronę w związku z tym postępowaniem, nie mogły podlegać zasądzeniu, czy też zwrotowi na rzecz skarżącego (por. np. postanowienie NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1490/09). Podkreślić należy, że skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego nie wymaga opracowania jej przez profesjonalnego pełnomocnika, a tym samym może być sporządzona osobiście przez stronę postępowania. Strona działając przed wojewódzkim sądem administracyjnym osobiście ma prawo skorzystania z porady prawnej i zlecenia sporządzenia pism procesowych, jednakże powyższe działania obiektywnie nie stanowią kosztów niezbędnych do dochodzenia praw strony. Gdyby strona skorzystała z usług profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu sądowym, to wówczas fakt ten zostałby uwzględniony w orzeczeniu o kosztach. W niniejszej sprawie skarga została wniesiona i podpisana przez skarżącego osobiście. Zaznaczyć należy, że skarżący wnosił już do Sądu skargi : na bezczynność organu w sprawie o sygn. akt I SAB/Wa 463/12 oraz o wymierzenie organowi grzywny w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 938/14. Wobec tego ponoszenie kosztów za poradę prawną i sporządzanie pism w sprawie tożsamej przedmiotowo jest kwestią osobistego wyboru skarżącego. W tych okolicznościach Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego zawartego w piśmie z dnia 12 lipca 2016 r. o zwrot kosztów adwokackich za udzieloną poradę prawną w wysokości 369 zł oraz za napisanie skargi do Sądu w wysokości 1000 zł. Z powyższych względów, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. Sąd zasądził od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego zwrot kwoty 200 zł uiszczonej tytułem wpisu sądowego od skargi.