I SA/Wa 531/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu postanawia: odrzucić skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] sierpnia 2017 r. nr [...] odmówiło M.K. (dalej jako "skarżąca") przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego [...] gruntu położonego w Warszawie przy ul. [...], związanego z lokalem mieszkalnym nr [...], stanowiącego dz. ew. nr [...] z obrębu [...] o pow. [...], jest nieuzasadniona lub jest uzasadniona w innej wysokości. Organ pouczył jednocześnie stronę, że od wydanego postanowienia przysługuje prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem organu, w terminie 30 dni, od dnia doręczenia postanowienia. Skarżąca pismem z [...] października 2017 r., uzupełnionym w dniu [...] lutego 2018 r. (k-4), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. postanowienie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W niniejszej sprawie skarga podlegała odrzuceniu, gdyż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (w dacie wydania zaskarżonego postanowienia t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.) wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a, podlega aktualizacji nie częściej niż raz na 3 lata, jeżeli wartość tej nieruchomości ulegnie zmianie. Zaktualizowaną opłatę roczną ustala się, przy zastosowaniu dotychczasowej stawki procentowej, od wartości nieruchomości określonej na dzień aktualizacji opłaty. Zgodnie z art. 78 ust. 2 u.g.n. użytkownik wieczysty może, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia, złożyć do samorządowego kolegium odwoławczego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości, wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości. Wniosek składa się za pośrednictwem właściwego organu (art. 78 ust. 3 u.g.n.). Do postępowania przed kolegium stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o wyłączeniu pracownika oraz organu, o załatwianiu spraw, doręczeniach, wezwaniach, terminach i postępowaniu, z wyjątkiem przepisów dotyczących odwołań i zażaleń (art. 79 ust. 7 u.g.n.). Od orzeczenia kolegium właściwy organ lub użytkownik wieczysty mogą wnieść sprzeciw w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Wniesienie sprzeciwu jest równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości (art. 80 ust. 1 u.g.n.). Postępowanie w przedmiocie aktualizacji opłaty rocznej przebiega zatem w dwóch etapach: w pierwszym, postępowanie to jest prowadzone przed samorządowym kolegium odwoławczym, w drugim zaś (jeśli do niego dojdzie) – toczy się przed sądem powszechnym, w drodze procesu cywilnego. Użytkowanie wieczyste jest instytucją prawa cywilnego i cywilnoprawny charakter mają również spory o wysokość opłaty rocznej i stosowanej stawki procentowej (por. uchwała Sądu Najwyższego z 21 kwietnia 1994 r. sygn. akt III CZP 36/94; OSNCP 1994, nr 11, poz. 209). Pomimo tego, że w postępowaniu przed samorządowym kolegium odwoławczym, na mocy art. 79 ust. 7 u.g.n., ma zastosowanie część przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, to jednak sprawa o aktualizację opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego ma w całości charakter cywilny. Wskazanie przez ustawodawcę na stosowanie określonych rozdziałów i działów Kodeksu postępowania administracyjnego oznacza, że nie można mówić o trybie administracyjnym na tym etapie postępowania. Przedmiotowa skarga dotyczy postanowienia incydentalnego, wydanego w ramach instytucji aktualizacji opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste. W orzecznictwie sądów administracyjnych istnieje rozbieżność stanowisk co do tego, czy sądy te są właściwe do załatwiania sprawy wywołanych skargami na postanowienia kolegium rozstrzygające zagadnienia incydentalne i formalne. Orzekający w sprawie skład przychyla się do tej linii, która nie znajduje podstaw do przyznania sądowi administracyjnemu kompetencji do rozstrzygania spraw w przedmiocie aktualizacji opłaty z tytułu użytkowania wieczystego w jakimkolwiek zakresie. Przepis art. 3 § 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a." wyznacza zakres kognicji sądów administracyjnych, która obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Mimo, że przepis art. 79 ust. 7 u.g.n. wskazuje na odpowiednie stosowanie niektórych instytucji prawnych uregulowanych w Kodeksie postępowania administracyjnego, to mając na uwadze cywilny charakter sprawy, należy przyjąć, że wydawane w tym trybie orzeczenia nie są orzeczeniami podejmowanymi w postępowaniu administracyjnym, o których stanowi art. 3 P.p.s.a. Przepis ten przewiduje kognicję sądu administracyjnego w sprawach ze skarg na rozstrzygnięcie wydawane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, albo kończące postępowanie, a także na postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty. Postanowienie kolegium wydane dla załatwienia incydentalnej kwestii w toku rozpoznawania przedmiotowej sprawy nie jest postanowieniem wydawanym w postępowaniu administracyjnym, w rozumieniu art. 1 K.p.a., bowiem aktualizacja opłaty za użytkowanie wieczyste nie jest sprawą załatwianą w postępowaniu administracyjnym. Co więcej, takie postanowienie nie kończy postępowania, nie rozstrzyga również sprawy co do istoty, a wskazywany już przepis art. 79 ust. 7 u.g.n. uniemożliwia jego zaskarżenie zażaleniem. Nie sposób zatem w owej regulacji upatrywać podstawy prawnej do zaskarżenia przed sądem administracyjnym takiego postanowienia (por. postanowienie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 23 grudnia 2014 r. sygn. II SA/Gd 760/14; postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 1189/12; z 25 maja 2016 r. sygn. akt I OSK 980/16; https://cbois.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.