I SA/Wa 532/21
WyrokWSA w Warszawie2021-09-29
Skład orzekający: Anna Falkiewicz – Kluj, Elżbieta Lenart, Bożena Marciniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel działki sąsiedniej, niebędący właścicielem ani władającym działką, dla której żąda się wypisu z rejestru gruntów, posiada interes prawny do uzyskania takiego wypisu na podstawie art. 140 Kodeksu cywilnego lub art. 6 ust. 1 lit. d) RODO?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo zainteresowanie pozyskaniem informacji z rejestru gruntów w celu obrony własnych praw własności w relacji z sąsiadem nie stanowi interesu prawnego w rozumieniu art. 24 ust. 5 pkt 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Interes prawny musi wynikać z konkretnego przepisu prawa materialnego, a wskazane przez skarżącego przepisy (art. 140 KC, art. 6 ust. 1 lit. d RODO, art. 64 Konstytucji RP) nie uprawniają do żądania takich danych, jeśli nie stanowią one materiału dowodowego w konkretnym postępowaniu dotyczącym osoby wnioskodawcy.Stan faktyczny
P. J., właściciel działki nr [...], wystąpił o wydanie wypisu z rejestru gruntów dla sąsiedniej działki nr [...], której nie jest właścicielem ani władającym. Wskazał na interes prawny wynikający z art. 140 Kodeksu cywilnego i art. 6 ust. 1 lit. d) RODO, motywując to potrzebą wyjaśnienia relacji właścicielskich w związku z roszczeniami zgłoszonymi przez właścicielkę działki nr [...] do budynku znajdującego się na działce skarżącego. Starosta odmówił wydania wypisu z powodu braku interesu prawnego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał decyzję w mocy. P. J. złożył skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię art. 24 ust. 5 pkt 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę P. J.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Falkiewicz – Kluj Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) Protokolant: referent Agnieszka Stefańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2021 r. sprawy ze skargi P. J. na decyzję Mazowieckiego [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania wypisu z rejestru gruntów oddala skargę.
Decyzją z [...] grudnia 2020 r., nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpoznaniu odwołania P. J., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] października 2020 r., nr [...], o odmowie wydania wypisu z rejestru gruntów.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z [...] stycznia 2020 r. P. J. wystąpił o wydanie wypisu z rejestru ewidencji gruntów i budynków dla działki [...], położonej w obrębie [...] gmina [...]. Wnioskodawca wskazał, że ma interes prawny w dostępie do danych objętych wnioskiem w związku z potrzebą wyjaśnienia relacji właścicielskich "na podstawie art. 140 Kodeksu cywilnego w związku z art. 6 ust. 1 lit. d) RODO oraz pomocniczo w sprawie nakazu [...]WINB opróżnienie lokalu na działce [...]".
Decyzją z [...] października 2020 r. Starosta [...] odmówił wydania wypisu z rejestru gruntów dla działki nr [...] położonej w obrębie [...] gmina [...] wskazując na brak po stronie wnioskodawcy interesu prawnego do uzyskania żądanego wypisu.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł P. J..
Decyzją z [...] grudnia 2020 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] października 2020 r.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że nie będąc właścicielem ani ani władającym działki nr [...], P. J. wskazał na posiadanie interesu prawnego wypływające z art. 140 Kodeksu cywilnego oraz art. 6 ust. 1 lit. d) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego I Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych).
Zdaniem organu, wskazany przez wnioskodawcę art. 140 Kodeksu cywilnego sam w sobie nie uzasadnia żądania udostępnienia danych przedmiotowo – podmiotowych ewidencji gruntów i budynków. Natomiast art. 6 ust. 1 lit. d) rozporządzenia 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. stanowi, że przetwarzanie danych osobowych jest zgodne z prawem jeśli jest niezbędne do ochrony żywotnych interesów osoby, której dane dotyczą, lub innej osoby fizycznej.
Organ przywołał treść art. 28 k.p.a. i podniósł, że kryterium interesu prawnego ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnioskodawcy a przedmiotem sprawy. Ponadto, musi to być interes o charakterze osobistym, zindywidualizowany i skonkretyzowany.
Zdaniem organu, skarżący w żaden sposób nie udokumentował czy żądane dane są materiałem dowodowym w jakimkolwiek postępowaniu dotyczącym jego osoby legitymizującym do złożenia wniosku w trybie art. 24 ust 5 pkt 3 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Nie wykazał również żywotnych interesów w dostępie do danych niedotyczących jego własności. Organ odwoławczy wskazał na przepisy prawa europejskiego oraz krajowego gwarantujące każdej osobie fizycznej prawo do ochrony danych osobowych jej dotyczących. W ocenie organu, dane podmiotowe ewidencji gruntów i budynków dotyczące działki [...] nie stanowią własności P. J. - właściciela działki sąsiedniej. Zatem, odmowa ich udostępnienia nie narusza przepisów rozporządzenia, a tym bardziej nie ogranicza prawa własności określonego w art. 64 ust. 2 i 3 Konstytucji RP. Starosta, jako organ odpowiedzialny za prowadzenie ewidencji gruntów i budynków, zobowiązany jest do ochrony praw wszystkich podmiotów ewidencyjnych poprzez przestrzeganie zapisów Konstytucji stanowiących, że własność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej i może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności..
Skargę na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego złożył P. J. zarzucając jej naruszenie:
1) art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez błędną wykładnię tego przepisu, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, polegającą na przyjęciu braku interesu prawnego w uzyskaniu danych z rejestru gruntów dotyczących działki nr [...] przez skarżącego jako właściciela działki o numerze [...], bezpośrednio sąsiadującej z działką nr [...], opartego na art. 140 Kodeksu cywilnego,
2) art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez błędną wykładnię tego przepisu, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, polegającą na przyjęciu braku interesu prawnego w uzyskaniu danych osobowych z ewidencji gruntów dotyczących działki nr [...] przez skarżącego jako właściciela działki o numerze [...], bezpośrednio sąsiadującej z działką nr [...], opartego na art. 6 ust. 1 lit d) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony danych osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych),
3) art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez błędną wykładnię tego przepisu, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, polegającą na przyjęciu braku interesu prawnego w uzyskaniu danych osobowych z ewidencji gruntów dotyczących działki nr [...] przez skarżącego jako właściciela działki o numerze [...], bezpośrednio sąsiadującej z działką nr [...], opartego na art. 64 ust. 2 i ust. 3 Konstytucji RP.
Powołując się na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych według stawki podwójnej z uwagi na zawiłość sprawy i nakład pracy pełnomocnika.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w niniejszej sprawie względem skarżącego będącego właścicielem działki nr [...] właścicielka działki sąsiedniej (nr [...]) zgłosiła roszczenia właścicielskie do budynku znajdującego się na działce skarżącego. Twierdzi ona, że istnieje dokument o znaczeniu prawnym "akt notarialny", który może być źródłem praw zarówno do działki nr [...] (będącej własnością skarżącego), jak też i bezpośrednio sąsiadującej działki nr [...] (będącej własnością K. W.).
Powyższe potwierdza, że skarżący posiada interes prawny w uzyskaniu danych dotyczących działki nr [...], który jest indywidualny, konkretny, aktualny (roszczenia nie zostały wycofane) i obiektywnie sprawdzalny. Jego zaś istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych będących przesłanką zastosowania przepisów prawa materialnego, tj. art. 140 k.c., art. 64 ust. 2 i ust. 3 Konstytucji, a także art. 6 ust. 1 lit d) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r.
Skarżący nie podzielił twierdzenia organu, że warunkiem uzyskania informacji z rejestru gruntów jest to aby podstawa do otrzymania tych danych wynikała wprost i wyraźnie z innego przepisu prawa. W ocenie skarżącego, przyjęcie takiego zapatrywania oznaczałoby, że przedmiotowe dane stanowią źródło informacji konfidencjonalnej i powinny podlegać szczególnej reglamentacji, jak w przypadku np. tajemnicy bankowej, ubezpieczeniowej. Zaprzecza temu jednak już sama treść art. 24 ust. 5 pkt 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego w porównaniu do innych ustawowych przypadków informacji prawnie chronionych (tajemnic zawodowych, służbowych itp.).
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 24 ust. 3 - 5 ustawy z 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2020 r., poz. 276 z późn. zm.) zwanej dalej "ustawą" lub "ustawą z 17 maja 1989 r.".
W myśl art. 24 ust. 3 ustawy, starosta udostępnia informacje zawarte w operacie ewidencyjnym w formie: 1) wypisów z rejestrów, kartotek i wykazów tego operatu; 2) wyrysów z mapy ewidencyjnej, 3) kopii dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych operatu ewidencyjnego, 4) plików komputerowych sformatowanych zgodnie z obowiązującym standardem wymiany danych ewidencyjnych, 5) usług, o których mowa w art. 9 ustawy z dnia 4 marca 2010 r. o infrastrukturze informacji przestrzennej.
Zgodnie zaś z art. 24 ust. 5 pkt 1 ustawy, starosta udostępnia dane ewidencji gruntów i budynków zawierające dane osobowe podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, oraz wydaje wypisy z operatu ewidencyjnego zawierające także dane osobowe, na żądanie:
1) właścicieli oraz osób i jednostek organizacyjnych władających gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis;
2) organów administracji publicznej albo podmiotów niebędących organami administracji publicznej, realizujących, na skutek powierzenia lub zlecenia przez organ administracji publicznej, zadania publiczne związane z gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis
2a) operatorów:
a) sieci, w rozumieniu ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2410 oraz z 2020 r. poz. 471),
b) systemu przesyłowego, systemu dystrybucyjnego oraz systemu połączonego, w rozumieniu ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2019 r. poz. 755, z późn. zm.);
3) innych podmiotów niż wymienione w pkt 1-2a, które mają interes prawny w tym zakresie.
Z powołanych regulacji wynika, że ze skutecznym żądaniem wydania wyrysu i wypisu z operatu ewidencyjnego może wystąpić właściciel gruntu, podmiot władający gruntem lub inny podmiot, który ma interes prawny w tym zakresie.
Użyte w art. 24 ust. 5 ustawy z 17 maja 1989 r. pojęcie interesu prawnego nie zostało w tej ustawie zdefiniowane. Nie zawiera również legalnej definicji tego pojęcia ustawa z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256), dalej zwana "k.p.a." Niemniej jednak, zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądów administracyjnych słusznie podnosi się, że istotą interesu prawnego jest jego oparcie na konkretnej normie prawa materialnego, którą to normę można wskazać jako jego podstawę i z której dany podmiot może wywodzić swoje uprawnienia i obowiązki. Oznacza to, że o istnieniu interesu prawnego nie decyduje jedynie wola czy subiektywne przekonanie danego podmiotu. Nie chodzi tu bowiem wyłącznie o interes faktyczny niepoparty żadnymi przepisami mogącymi stanowić podstawę skierowania żądania w zakresie podjęcia przez organ administracji stosownych czynności w konkretnej sprawie. Interes prawny musi być przy tym indywidualny i konkretny. Jego istotną cechą jest również realność (aktualność). Nie może być on zatem udowodniony zamiarem i okolicznościami, które mogą dopiero wystąpić w przyszłości (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 czerwca 2008 r., sygn. akt I OSK 1038/07, Lex nr 495962).
W niniejszej sprawie nie budzi sporu, że skarżący jest właścicielem działki nr [...], która bezpośrednio sąsiaduje z działką nr [...] położoną w obrębie [...] gmina [...]. Nie jest również kwestionowane, że wniosek skarżącego z [...] października 2020 r. o wydanie wypisu z rejestru gruntów dotyczył tej ostatniej działki, której skarżący nie jest właścicielem ani władającym. Z akt sprawy wynika, że swój interes prawny w dostępie do danych objętych przedmiotowym wnioskiem skarżący wywodzi z art. 140 Kodeksu cywilnego, a także art. 6 ust. 1 lit. d) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych). Skarżący podnosi, że uzyskanie objętych wnioskiem z [...] października 2020 r. danych pozwoliłoby mu na obronę prawa własności należącej do niego nieruchomości w relacji z właścicielką nieruchomości sąsiedniej, bez korzystania ze środków ochrony przed sądem w sytuacji gdy właścicielka działki nr [...] zgłosiła roszczenia do budynku znajdującego się na należącej do skarżącego działce nr [...].
W ocenie Sądu, prawidłowo uznały orzekające w sprawie organy, że powołane przez skarżącego okoliczności, to jest zainteresowanie pozyskaniem informacji z rejestru gruntów w celu posłużenia się nimi do obrony swoich praw własności do gruntu w relacji z właścicielem nieruchomości sąsiedniej, nie świadczą o tym, że skarżący posiada interes prawny w rozumieniu art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy z 17 maja 1989 r. w uzyskaniu dostępu do danych objętych złożonym wnioskiem. W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych trafnie podnosi się, że uzyskanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego w oparciu o omawianą regulację uzależnione jest od wykazania własnego, indywidualnego interesu prawnego, uzasadniającego ich wydanie. Kategoria interesu prawnego jest kategorią materialnoprawną i dlatego dla wykazania takiego interesu należy wskazać przepis prawa materialnego zobowiązujący organ do wydania dokumentu lub uprawniający wnioskodawcę do jego otrzymania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 734/09, Lex nr 595503). Tymczasem powoływane przez skarżącego przepisy prawa materialnego, to jest art. 140 Kodeksu cywilnego, art. 6 ust. 1 lit. d) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. oraz art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP nie świadczą o tym, że skarżący może skutecznie domagać się żądanych informacji. Jak bowiem trafnie uznał organ odwoławczy, i co potwierdza zebrana w sprawie dokumentacja, skarżący nie udokumentował, że wnioskowane dane stanowią materiał dowodowy w jakimkolwiek postępowaniu dotyczącym jego osoby. Rację ma również organ odwoławczy, że starosta, jako organ odpowiedzialny za prowadzenie ewidencji gruntów i budynków, zobowiązany jest do ochrony praw wszystkich podmiotów ewidencyjnych poprzez przestrzeganie zapisów Konstytucji RP stanowiących o podleganiu własności, innych praw majątkowych oraz praw dziedziczenia równej dla wszystkich ochronie prawnej i możliwości ich ograniczenia tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności.
Zatem w sytuacji gdy interes prawny musi wynikać co do zasady z konkretnych przepisów prawa materialnego, jego źródłem nie może być jedynie wyrażane przez skarżącego zainteresowanie pozyskaniem informacji z rejestru gruntów w celu posłużenia się nimi do obrony swoich praw własności do gruntu w relacji z właścicielem nieruchomości sąsiedniej.
Wobec powyższego Sąd podzielił ocenę organów, że w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał - z punktu widzenia przepisów procedury administracyjnej oraz ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - interesu prawnego, wykazanie którego jest niezbędne do uzyskania wypisu z rejestru gruntów zawierającego dane podmiotowe. Skarżący wykazał jedynie interes faktyczny w dostępie do wskazanych danych. Jego interes nie może więc być traktowany jako przesłanka do żądania od organu wydania pełnego wypisu z rejestru gruntów, który odnosi się do danych osobowych właściciela działki sąsiedniej, co do której skarżący nie posiada tytułu prawnego. Tym samym niezasadne okazały się podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez błędną wykładnię tego przepisu.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło