I SA/Wa 564/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lenart, Sędziowie sędzia WSA Joanna Skiba, sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.), Protokolant specjalista Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2019 r. sprawy ze skargi T. Z. na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 301/17 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości [...] ([...]) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta W. na rzecz T. Z. sumę pieniężną w kwocie [...] ([...]) złotych; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz T. Z. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE T. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 czerwca 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 301/17 zobowiązującego Prezydenta W. do wydania rozstrzygnięcia w sprawie o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] (obecnie [...]), ozn. hip. nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt sprawy poprzez niezastosowanie się do terminu wyznaczonego na wydanie rozstrzygnięcia w sprawie. Wobec tego wniósł o: 1) wymierzenie Prezydentowi W. grzywny w maksymalnej wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów; 2) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przypisanych; 3) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu wskazał, że wyrokiem z 12 czerwca 2017 r. o sygn. akt I SAB/Wa 301/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że Prezydent W. w prowadzeniu postępowania z wniosku T.Z. dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sad zobowiązał Prezydenta W. do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem. Zgodnie z informacją uzyskaną przez pełnomocnika, akta sprawy zostały zwrócone organowi 20 września 2017 r. Oznacza to, że termin na wydanie decyzji merytorycznej w sprawie wyznaczony przez Sąd upłynął 20 listopada 2017 r. Dalej skarżący podał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z 27 marca 2018 r. sygn. akt l SA/Wa 125/18 stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności oraz nałożył na organ grzywnę w kwocie [...] zł. Kolejnym wyrokiem z 27 listopada 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1208/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. z wniosku T.Z. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa i wymierzył Prezydentowi W. grzywnę w wysokości [...] zł. Pismem z [...] lutego 2019 r. skarżący wezwał organ do wydania decyzji merytorycznej w terminie 14 dni od doręczenia wezwania. Do dnia sporządzania niniejszej skargi decyzja w niniejszej sprawie nie została wydana. Skarżący nie został także powiadomiony o przyczynach przekroczenia ww. terminu Skarżący wskazał, że tego typu praktykę uznać należy za niedopuszczalną, a sytuację powyższą, jako w oczywisty sposób przeczącą zasadzie pogłębiania zaufania do organów Państwa (art. 8 kpa) oraz łamiącą ustalone w Kodeksie postępowania administracyjnego przepisy dotyczące terminów załatwiania spraw administracyjnych (art. 35 oraz art. 36 kpa). Jak zauważył J. C. w glosie do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 lutego 2012 r. sygn. akt I SAB/Wa 456/11 przekroczenie przez organ rozpoznający sprawę przewidzianych przez ustawodawcę terminów załatwienia sprawy, może i najczęściej prowadzi do naruszenia nie tylko interesu strony czy słusznego interesu obywateli, lecz także, a może i przede wszystkim, interesu publicznego. Skutkuje bowiem podważaniem zaufania do organu administracji publicznej, co może ponadto rozciągać się na brak zaufania do całego systemu organów, tj. władzy publicznej in genere (art. 8 kpa). Niezałatwienie sprawy w terminie jest więc nie tylko staniem niepożądanym, lecz także - w głównej mierze - patologicznym. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że przed Prezydentem W. prowadzone jest obecnie postępowanie administracyjne o przyznanie odszkodowania za grunt nieruchomości położonej W. przy ul. [...] (obecnie [...]), w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 2204 ze zm.). Organ podał, że pismem z [...] marca 2019 r. zwrócił się do Archiwum Państwowego w W. o przekazanie informacji dotyczących przeznaczenia terenu przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. (Dz. U. Nr 50, poz. 279) – dalej zwanego "dekretem" oraz o księgi meldunkowe dotyczące przedmiotowej nieruchomości oraz do Sądu Rejonowego dla W. IX Wydział Ksiąg Wieczystych o odpis z wykazu hipotecznego, obejmującego działy I i II księgi hipotecznej. Pełnomocnik stron otrzymywał do wiadomości wszelką korespondencję w sprawie, a zatem jest poinformowany o jej aktualnym stanie. Ponadto organ wskazał, że akta sprawy na skutek ponagleń i skarg wnoszonych przez strony pozostają w długotrwałym posiadaniu organów nadrzędnych, sądów administracyjnych, co znacząco utrudnia rozpoznawanie spraw, gdyż nie jest możliwym prowadzenie przedmiotowych postępowań wyłącznie w oparciu o akta zastępcze. Jednocześnie – zdaniem organu - o kolejności rozpatrzenia spraw nie może decydować wyłącznie aktywność procesowa strony i ilość składanych skarg. Na rozprawie radca prawny M. N. pełnomocnik skarżącego wniósł o przyznanie na rzecz skarżącego od organu sumy pieniężnej w wysokości [...] zł. Podał, że skarżący jest osobą starszą, oczekuje na operację serca. Prowadzi działalność gospodarczą. Denerwuje się istniejącą sytuacją. Brak rozwiązania niniejszej sprawy uniemożliwia mu podjęcie decyzji inwestycyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Poza sporem jest to, że prawomocnym wyrokiem z 12 czerwca 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 301/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z [...] maja 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość, położoną w W. przy ul. [...] (obecnie [...] ), w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W wyroku tym Sąd stwierdził, że przewlekłość organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Faktem jest również to, że termin wyznaczony przez Sąd upłynął 20 listopada 2017 r., skoro – jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 301/17 zwrotnego potwierdzenia odbioru - Prezydent W. otrzymał odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami sprawy 20 września 2017 r. Poza sporem jest, że w zakreślonym przez Sąd terminie organ nie rozpoznał powyższego wniosku o przyznanie odszkodowania za przejęcie przedmiotowej nieruchomości, a zatem nie wykonał powołanego wyżej wyroku Sądu. Ponadto prawomocnym wyrokiem z 27 marca 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 123/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi W. grzywnę w wysokości [...] zł w związku z niewykonaniem wyroku tego Sądu z 12 czerwca 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 301/17. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta W. w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wyrok ten (prawomocny) wraz z aktami sprawy Prezydent W. otrzymał 4 lipca 2018 r., co wynika z akt administracyjnych sprawy. Następnie prawomocnym wyrokiem z 27 listopada 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1208/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi W. grzywnę w wysokości [...] zł w związku z niewykonaniem wyroku tego Sądu z 12 czerwca 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 301/17. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta W. w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wyrok ten (prawomocny) wraz z aktami sprawy Prezydent W. otrzymał 20 marca 2019 r., co wynika z akt administracyjnych sprawy. Do momentu orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie Prezydent W. nie wykonał zobowiązania nałożonego na ten organ w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 czerwca 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 301/17. Skarga o wymierzenie grzywny jest zatem zasadna. Uznaniu Sądu pozostawiono natomiast ustalenie wysokości grzywny, ponieważ zgodnie z art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) – dalej zwanej "ppsa" grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów, tj. art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych w zw. z art. 110 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Ustalenie wysokości grzywny zależy od okoliczności konkretnej sprawy. Analizując przebieg niniejszego postępowania odszkodowawczego w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Sąd uznał, że zasadnym było wymierzenie organowi grzywny w wysokości [...] zł. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że organ pomimo dwukrotnego nałożenia grzywny za niewykonanie wyroku Sądu z 12 czerwca 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 301/17 nie podjął w sprawie żadnych czynności procesowych zmierzających do zakończenia sprawy o odszkodowanie. Organ nie wydał też w tej sprawie żadnego aktu. Sprawa odszkodowawcza toczy się od ponad 4 lat i 4 miesięcy. Dopiero po złożeniu przez skarżącego wezwania do wykonania wyroku (pismo z [...] lutego 2019 r.) Prezydent W. podjął w sprawie dalsze czynności. Pismami z [...] marca 2019 r. organ wystąpił do: 1) sądu wieczystoksięgowego o przedłożenie odpisu z wykazu hipotecznego obejmującego działy I i II księgi hipotecznej nr [...] bądź odpisu karty wykazu hipotecznego zawierającego wpis jawny w dziale II celem ustalenia stanu własnościowego na dzień [...] listopada 1945 r.; 2) Archiwum Państwowego w W. o udzielenie informacji na temat planistycznego przeznaczenia spornego terenu przed wejściem w życie dekretu oraz informacji z ksiąg i kart meldunkowych dotyczących adresu ul. [...] ([...]). Następnie pismem z [...] marca 2019 r. organ zwrócił się do pełnomocnika skarżącego z informacją o stanie sprawy i ze wskazaniem nowego terminu zakończenia postępowania (do [...] sierpnia 2019 r.). Sąd zwraca uwagę, że od otrzymania prawomocnego wyroku Sądu w przedmiocie wymierzenia drugiej grzywny do momentu orzekania przez Sąd po raz trzeci w tym przedmiocie minęło już ponad 6 miesięcy. Skoro Prezydent W. od ponad 21 miesięcy nie wykonuje zobowiązania zawartego w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z 12 czerwca 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 301/17, mimo ukarania organu dwukrotnie grzywną, to Sąd ponownie rozpatrując skargę o wymierzenie organowi grzywny uznał za zasadne wymierzenie sankcji finansowej w kwocie 2-krotnie wyższej, niż druga grzywna. Wobec takiego stanu rzeczy Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta W. w wykonaniu wyroku Sądu z 12 czerwca 2017 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Biorąc pod uwagę inne tego typu sprawy rozpatrywane przez Sąd, to że wniosek o odszkodowanie wpłynął do organu w 2015 r., że sprawy o odszkodowanie za przejęcie przez Państwo tzw. gruntów [...] mają charakter skomplikowany, że Sądowi znane jest z urzędu to, że w organie zalega bardzo duża ilość spraw tego rodzaju i że są one rozpatrywane według kolejności wpływu, Sąd uznał, że wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości byłoby nadmierną represją. Dodatkowo Sąd uznał za zasadne przyznanie skarżącemu od organu sumy pieniężnej w wysokości [...] zł. Orzeczenie w tym zakresie jest uzasadnione tym, że w niniejszej sprawie nałożone na organ podstawowe sankcje finansowe (grzywny) nie dały rezultatu w postaci zakończenia sprawy o odszkodowanie. Skarżący ponosi zaś szkodę w tym sensie, że przedłużająca się niepewność, co do wyniku sprawy odszkodowawczej rzutuje na decyzje inwestycyjne związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Mając jednak na uwadze to, że organ zareagował na skargę z [...] marca 2019 r. i podjął czynności wyjaśniające Sąd uznał, że suma pieniężna w podanej wyżej wysokości będzie adekwatną do okoliczności sprawy sankcją finansową. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 154 § 1, 2 i 6 ppsa (pkt 1 i 2 wyroku) oraz art. 154 § 7 ppsa (pkt 3 wyroku) orzekł, jak w sentencji. O zwrocie skarżącemu kosztów postępowania sądowego – wpisu sądowego i kosztów działania pełnomocnika (pkt 4 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).