I SA/Wa 588/16

Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. S. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] grudnia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania administracyjnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W. S., wnosząc skargę na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] grudnia 2015 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania administracyjnego, zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W formularzu PPF wnioskodawczyni podała, że prowadzi [...] gospodarstwo domowe z [...]. Zamieszkują w mieszkaniu o pow. [...] m², utrzymując się z [...] świadczeń emerytalnych w łącznej wysokości [...] zł. Skarżąca wyjaśniła, że ponosi znaczące wydatki na świadczenia medyczne i zakup lekarstw, załączając spis wydatków na konieczne utrzymanie wskazujący, że koszty leczenia i rehabilitacji członków rodziny wynoszą łącznie [...] zł. Ujawnione inne zobowiązania odnoszą się do opłat za media ([...] zł) oraz opłat czynszowych ([...] zł). Ze złożonego oświadczenia wynika, że skarżąca posiada oszczędności w deklarowanej wysokości [...] zł. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). W świetle informacji przedstawionych w formularzu nie da się w sposób uzasadniony przyjąć, by skarżąca była osobą pozbawioną jakichkolwiek dochodów, co stawiałoby ją w pozycji osoby nieposiadającej obiektywnie żadnych możliwości partycypowania w kosztach postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), jak też takiej, która ze względu na niskie dochody powinna zostać objęta uzupełniającym uprawnieniem w postaci przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Ustalenia przyjęte w sprawie wskazują bowiem na to, że wnioskodawczyni posiada środki finansowe w wysokości wystarczającej do tego, by we własnym zakresie, poza pokryciem zwykłych kosztów utrzymania, sfinansować swój udział w postępowaniu sądowym. Na ten ostatni koszt składa się w pierwszym rzędzie obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł - § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), ewentualny obowiązek poniesienia innych opłat sądowych w wysokości nieprzekraczającej jednorazowo kwoty 100 zł, jak również koszt ustanowienia pełnomocnika z wyboru zależny od rodzaju udzielonego pełnomocnictwa. Należy przyjąć, że zobowiązania te nie są związane z takim ciężarem finansowym, by źródłem jego samodzielnego pokrycia nie mogły stać się dochody z uzyskiwanych świadczeń emerytalnych, jeżeli się uwzględni ich znaczną wysokość ([...] zł). Wprawdzie w złożonym oświadczeniu skarżąca nie wymieniła wszystkich wydatków koniecznych rodziny (m.in. pominęła wydatki na zakup żywności), niemniej nie sposób przyjąć, by różnica ([...] zł) pomiędzy uzyskiwanymi dochodami a deklarowanymi wydatkami mogła zostać w całości pochłonięta przez niewyszczególnione wydatki konsumpcyjne. Nawet jeżeli ta ocena byłaby mylna, to od osoby występującej o przyznanie prawa pomocy wymagać należy takiego gospodarowania środkami finansowymi, które opiera się na ponoszeniu zobowiązań wyłącznie o charakterze koniecznym, a więc nakierowanych na zapewnienie zasadniczo wyłącznie elementarnych potrzeb bytowych. Wynika to z przyjmowanego w orzecznictwie sądowym kierunku wykładni art. 246 § 1 p.p.s.a., który zakłada, że każdy ubiegający się o prawo pomocy z racji prowadzonej sprawy sądowej, przed zwróceniem się o pomoc powinien poszukać oszczędności w prowadzonym budżecie domowym, w pierwszej kolejności dostosowując swoje wydatki do posiadanych możliwości finansowych (por. postanowienie NSA z dnia 10 października 2008 r. sygn. II OZ 1033/08). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się równocześnie, że tak koszty sądowe, jak i koszty ustanowienia pełnomocnika należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami (postanowienie NSA z dnia 23 października 2013 r. sygn. I OZ 989/13; postanowienie NSA z dnia 26 października 2010 r. sygn. I OZ 819/10). Uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie jest w związku z tym możliwe w odniesieniu do osób posiadających wysokie dochody, czy też zgromadzone oszczędności, nawet jeżeli wchodzące w ich skład środki strona zabezpiecza celem poniesienia w przyszłości usprawiedliwionego wydatku (por. postanowienie NSA z dnia 2 października 2012 r. sygn. I OZ 731/12; postanowienie NSA z dnia 4 stycznia 2012 r. sygn. I OZ 1086/11). W rozpoznawanej sprawie, ze złożonego oświadczenia wynika, że skarżąca posiada oszczędności w deklarowanej wysokości [...] zł, co z podniesionych wyżej względów tym bardziej każe wyłączyć ją z grona osób, które mogą się stać adresatami wnioskowanego uprawnienia w postaci przyznania prawa pomocy. Stwierdzenie w rozstrzyganej sprawie, że pozostające w dyspozycji skarżącej środki finansowe – ze względu na swoją wysokość – umożliwiają wnioskodawczyni we własnym zakresie pokrycie kosztów postępowania, powodowało odstąpienie od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w art. 255 p.p.s.a., odnośnie do tego, czy deklarowane wydatki na świadczenia medyczne ([...] zł) odpowiadają rzeczywistej ich wysokości i mają charakter stałego (comiesięcznego) obciążenia. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.