I SA/Wa 589/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi M. S. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] W. z dnia [..] lutego 2010 r. w przedmiocie najmu lokalu 1. stwierdza, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa; 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu; 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego M. S. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych. Zarząd Dzielnicy [..] W. po rozpatrzeniu wniosku M. S. z dnia [..] listopada 2009 r. o przyznanie jej prawa najmu lokalu mieszkalnego z zasobów lokalowych [.] W., rozstrzygnięciem z dnia [..] lutego 2010 r. w oparciu o uchwałę Rady Miasta [..] W. z dnia [..] lipca 2009 r. nr [..] , na podstawie opinii Komisji Mieszkaniowej z dnia [..] lutego 2010 r. odmówił przyznania M. S. lokalu mieszkalnego z zasobów [..] W. z uwagi na toczącą się przed sądem powszechnym sprawą o eksmisję z zajmowanego dotychczas lokalu położonego w W. przy ul. [..] m. [..], której rozstrzygnięcie będzie zdaniem organu wiążące w sprawie. Jednocześnie organ odmówił zakwalifikowania i umieszczenia wnioskodawczyni na liście osób oczekujących na najem lokalu. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym. M. S. wnioskiem z dnia 27 listopada 2009 r. wystąpiła o przyznanie jej lokalu mieszkalnego z zasobów lokalowych [..] W. Zarząd Dzielnicy [.] W. rozstrzygnięciem z dnia [..] lutego 2010 r. odmówił zakwalifikowania i umieszczenia wnioskodawczyni na liście osób oczekujących na najem lokalu z powodów podanych wyżej. M. S. pismem z dnia [..] czerwca 2010 r. wezwała Zarząd Dzielnicy [..] [..] W. do usunięcia naruszenia prawa poprzez niezakwalifikowane jej do najmu lokalu z zasobów lokalowych miasta. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Zastępca Burmistrza Dzielnicy [...] pismem z dnia 20 lipca 2010 r. poinformował skarżącą, iż rozstrzygnięcie Zarządu Dzielnicy [.] W. z dnia [.] lutego 2010 r. ma charakter cywilnoprawny będący konsekwencją wykonywania w imieniu gminy jej uprawnień właścicielskich i nie stanowi podstawy do zawarcia umowy najmu lokalu, o której to umowie Zarząd postanawia w drodze uchwały (podstawa § [.] uchwały Rady [.] W. z dnia [..] lipca 2010 r.) Zatem zdaniem organu rozstrzygnięcie z dnia [.] 02.2010 r. nie mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego. Ponadto organ poinformował wnioskodawczynię, iż lokale osobom potrzebującym mogą, ale nie muszą być wynajmowane, a powyższa uchwała zezwala na selekcję złożonych wniosków. Zdaniem organu byłoby sprzeczne z zasadą racjonalnej gospodarki nieruchomościami przyznanie lokalu wnioskodawczyni, w czasie gdy sąd z urzędu będzie orzekał co do przyznania jej i jej rodzinie lokalu socjalnego. Po otrzymaniu niniejszej odpowiedzi M. S. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na rozstrzygnięcie Zarządu Dzielnicy [..] W. z dnia [..] lutego 2010 r. W uzasadnieniu skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów Uchwały Rady Miasta [..] W. z dnia [..] lipca 2009 r. nr [.] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [..] W. W ocenie skarżącej słowo "mogą" w paragrafie 4 powołanej Uchwały należy interpretować jako wskazanie komu i po spełnieniu jakich przesłanek powinny zostać wynajęte lokale z zasobów lokalowych miasta. Skarżąca podała, iż powyższe lokale stanowią mienie komunalne, przeznaczone do zaspakajania potrzeb członków wspólnoty samorządowej, w związku z czym nie może tu dochodzić do jakiejkolwiek dowolności w rozporządzaniu nimi. W ocenie skarżącej dowolna dyspozycja lokalami komunalnymi nie wynika także z wykonywania uprawnień właścicielskich przez [..] W. w stosunku do przedmiotowych lokali. Skarżąca podała, iż utraciła tytuł prawny do lokalu położonego przy ul. [..] na skutek wypowiedzenia najmu w związku z zaległościami w opłatach czynszowych. Natomiast obecnie po spłaceniu zadłużenia i ustabilizowaniu sytuacji materialnej kwalifikuje się jej zdaniem ponownie do udzielenia pomocy lokalowej z zasobów lokalowych miasta. Zdaniem skarżącej to, iż może ona uzyskać prawo do otrzymania lokalu socjalnego nie ma znaczenia w sprawie ubiegania się przez nią o umieszczenie jej na liście osób oczekujących na najem lokalu komunalnego, ponieważ inny jest cel przyznania lokalu socjalnego, a inny komunalnego. M. S. wskazała, że przyznanie lokalu socjalnego jest rozwiązaniem tymczasowym, natomiast przyznanie lokalu komunalnego ma na celu zaspokojenie potrzeby mieszkaniowej osobom najbiedniejszym na stałe. W odpowiedzi na skargę Prezydent [..] W. wniósł o jej odrzucenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarga M. S. jest przedwczesna, albowiem opinia Komisji Mieszkaniowej z dnia [.] lutego 2010 r. nie stanowi rozstrzygnięcia w sprawie, a jedynie odracza podjęcie rozstrzygnięcia do czasu wydania wyroku w sprawie rozpatrywanej przez sąd cywilny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 9 grudnia 2010 r. I SA/Wa 589/11 odrzucił skargę M. S. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarga M. S. jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie Zarządu Dzielnicy [..] W. z dnia [.] lutego 2010 r. (nazwane przez skarżącą uchwałą) nie mieści się w katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej M. S. uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2010 r. I SA/Wa 589/11. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [.] określa Uchwała nr [..] Rady Miasta [..] W. z dnia [.] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [..] (Dz. Urz. [..] Nr [.] poz. [..] ). Z przepisu § 24 ust. 1 tej uchwały wynika, że wnioski zaopiniowane przez Komisję rozpatruje Zarząd [..], który rozstrzyga o zakwalifikowaniu i umieszczeniu wnioskodawcy na liście osób oczekujących na najem lokalu. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, iż z przepisu tego nie wynika, aby rozstrzygnięcie to musiało mieć formę uchwały i tym samym nie podzielił stanowiska organu, iż zaskarżone rozstrzygnięcie stanowi czynność wstępną, dokonaną przed podjęciem uchwały w przedmiocie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest to także czynność przygotowująca podjęcie uchwały w przedmiotowej sprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżone rozstrzygnięcie jest aktem podlegającym orzecznictwu sądów administracyjnych zgodnie z przepisem art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U nr 153 poz. 12/70 ze zm.) w myśl, którego kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Rozstrzygając ponownie w przedmiotowej sprawie należało mieć na uwadze postanowienie NSA z dnia 25 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 452/11 uchylające postanowienie WSA w Warszawie z dnia 9 grudnia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa /10 przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania. Stosownie bowiem do treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ze zwrotu: "związany wykładnią prawa" należy wysunąć wniosek, że sąd któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania jest związany wykładnią prawa obejmującą zarówno prawo materialne, jak i procesowe. Wojewódzki sąd administracyjny nie jest natomiast związany oceną Naczelnego Sadu Administracyjnego co do stanu faktycznego sprawy, albowiem ocena ta nie jest wykładnią przepisów prawa. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny granice sprawy podlegają zawężeniu do granic w jakich NSA rozpoznał skargę kasacyjną (por. wyr. NSA z dnia 20 września 2006 r., II OSK 1117/05, niepubl.). Odstąpić od zawartej w orzeczeniu wykładni prawa sąd I instancji może jedynie w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności gdy stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego rozpoznania uległ tak znacznej zmianie, że do nowego ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez NSA, jak również w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia zmienił się stan prawny. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz analizy stanu prawnego w niniejszej sprawie nie zaszły okoliczności wskazane powyżej. Będąc zatem związanym dokonaną przez NSA wykładnią dotyczącą § 24 ust. 1 uchwały nr [..] Rady [..] W. z dnia [..] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [..] W. (Dz. Urz. [..] Nr [..] , poz. [.] ) poprzez przyjęcie, iż z powyższego przepisu nie wynika, że rozstrzygnięcie o zakwalifikowaniu i umieszczeniu wnioskodawcy na liście osób oczekujących na najem lokalu musi mieć formę uchwały. Sąd rozpatrujący przedmiotową sprawę uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Tym bardziej, że NSA przesądził, iż pisma skierowanego do skarżącej (zaskarżonego rozstrzygnięcia Zarządu [..] [..] W. ) nie można uznać za czynność wstępną przygotowującą podjęcie uchwały. W ocenie NSA zaskarżone rozstrzygnięcie jest aktem podlegającym orzecznictwu sądów administracyjnych zgodnie z przepisem art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W niniejszej sprawie podstawę prawną skargi stanowił art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Przepis ten stanowi, że każdy czyjego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia, zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Z akt sprawy wynika bezspornie, że skarżąca pismem z dnia [.] czerwca 2010 r. wezwała Zarząd [..] W. do usunięcia naruszenia jej praw uchwałą z dnia [..] lutego 2010 r. poprzez niezakwalifikowanie jej oraz jej rodziny na listę osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego z zasobów lokalowych miasta. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że naruszenie interesu prawnego składającego taką skargę musi mieć charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Uchwała, czy też konkretne jej postanowienie musi naruszać rzeczywiście istniejący w dacie podejmowania uchwały interes prawny skarżącego. Takie rozumienie legitymacji skarżącego znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (wyrok z 4 listopada 2003 r. sygn. akt SK 30/02-OTK-A 2003 nr 8, poz. 4) i od dawna w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (wyrok NSA z 13 grudnia 1999 r. sygn. akt IV SA 872/99 – Lex nr 48 223, postanowienie NSA z 9 listopada 1995 r. sygn. akt II SA 1933/95 – ONSA 1996/4/170, wyrok NSA z 15 czerwca 2010 r. sygn. akt I OSK 455/10 – nie publ.) Mając na uwadze takie rozumienie legitymacji skarżącego, należy uznać, że skarżąca M. S. w przedmiotowej sprawie legitymację taką posiada, a wynika ona z naruszenia interesu prawnego skarżącej dotyczącego umieszczenia jej wraz z rodziną na liście osób oczekujących na najem mieszkania komunalnego. Należy zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, iż prowadzone przeciwko niej postępowanie eksmisyjne nie może stanowić podstawy do odmowy zakwalifikowania jej do najmu lokalu komunalnego. Zdaniem Sądu, wydanie rozstrzygnięcia przez organ w przedmiotowej sprawie powinno być poprzedzone szczegółową analizą dotyczącą spełnienia lub nie przez skarżącą przesłanek wskazanych w uchwale Rady [..] W. z dnia [..] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [..] W., w zakresie dotyczącym ubiegania się o lokal komunalny. Dodatkowo należy podkreślić, że w dniu [..] stycznia 2011 r. Sąd Rejonowy dla [..] w W. Wydział [..] Cywilny wydał wyrok w kwestii eksmisji i przyznania lokalu socjalnego dotyczący skarżącej i członków jej rodziny (sygn., akt [..]). Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni powyższe stanowisko Sądu. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 147 § 1 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.