I SA/Wa 591/22
WyrokWSA w Warszawie2022-06-15
Skład orzekający: Marta Kołtun-Kulik, Gabriela Nowak, Monika Sawa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie, która zrezygnowała z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, jeśli niepełnosprawność matki powstała po ukończeniu przez nią 25. roku życia, a rezygnacja z pracy miała miejsce na 8 lat przed uzyskaniem orzeczenia o niepełnosprawności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, ponieważ mimo iż wyrok Trybunału Konstytucyjnego wyeliminował kryterium momentu powstania niepełnosprawności, to w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka rezygnacji z zatrudnienia lub niepodejmowania pracy w celu sprawowania opieki. Sąd stwierdził brak bezpośredniego związku przyczynowego między rezygnacją z pracy w 2014 roku a koniecznością sprawowania opieki nad matką, której niepełnosprawność została stwierdzona orzeczeniem z 2020 roku.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na niespełnienie kryterium momentu powstania niepełnosprawności matki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, uznając, że wyrok TK wyeliminował kryterium momentu powstania niepełnosprawności, ale stwierdziło brak bezpośredniego związku między rezygnacją skarżącej z pracy w 2014 r. a chorobą matki, która została zdiagnozowana później. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując błędną wykładnię przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) sędzia WSA Gabriela Nowak sędzia WSA Monika Sawa Protokolant referent Aleksandra Cymerska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi I. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2022 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej: "organ odwoławczy, "Kolegium") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania I.L. (dalej: "skarżąca’), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta Kobyłka (dalej: "organ I instancji") z [...] sierpnia 2021 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Decyzja organu odwoławczego została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.
W dniu 5 lipca 2021 r. do Burmistrza Miasta Kobyłka wpłynął wniosek I.L. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawną matką D.O.. Orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z [...] lipca 2020 r., nr [...], D.O. uznana została za trwale niezdolną do samodzielnej egzystencji. Jak wynika z orzeczenia, data powstania niezdolności do samodzielnej egzystencji istniała [...] stycznia 2020 r. Do wniosku skarżąca dołączyła oświadczenie, z którego wynika, że sprawuje opiekę nad niepełnosprawną matką (wdową), nie mieszka wraz z matką - mieszka obok. D.O. ma jeszcze jedna córkę, która mieszka w W. i pracuje. Rodzeństwo D.O. jest w wieku emerytalnym, przy czy z dwojgiem z nich nie ma kontaktu. Skarżąca nie ma ustalonego prawa do emerytury ani renty, jest zarejestrowana w Urzędzie Pracy bez prawa do zasiłku.
Powołaną na wstępie decyzją z [...] sierpnia 2021 r. Burmistrz Miasta Kobyłka odmówił I.L. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawną matką. Organ I instancji przytoczył przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych i wskazał, że wniosek nie spełnia warunków wynikających z art. 17 ust. 1b tej ustawy ponieważ niepełnosprawność osoby wymagającej opieki nie powstała przed ukończeniem przez nią 18 lub 25 roku życia.
Odwołanie od powyższej decyzji, w ustawowym terminie, wniosła skarżąca, zarzucając naruszenie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wskazała, iż organ I instancji nie uwzględnił okoliczności wynikających z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. K 38/13. Wniosła o uchylenie decyzji oraz orzeczenie co do istoty sprawy, tj. przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.
Ww. decyzją z [...] stycznia 2021 r., Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I wskazując, że materialnoprawną podstawę decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r. poz. 111), dalej: "ustawa", "u.ś.r.".
Stosownie do art. 17 ust. 1 ustawy: "Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji."
Zgodnie zaś z art. 17 ust. 1b: "Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18, roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia."
Kolegium stwierdziło, że z orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z [...] lipca 2020 r. wynika, że D.O., wymaga stałej opieki, nieznana jest data powstania niepełnosprawności, niepełnosprawność istniała już [...] stycznia 2020 r.
Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (Dz.U.2014.1443) z dniem 23 października 2014 r., art. 17 ust. 1b w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Za wyrokiem tym nie poszły zmiany w ustawie, jednakże orzecznictwo sądów administracyjnych odnoszące się do tego przepisu jest już jednolite, przy czym zarówno orzecznictwo, jak i doktryna wyraźnie wskazują, że wyroki tzw. zakresowe nie wymagają wprowadzenia przez ustawodawcę zmiany w prawie, bowiem mogą być podstawą do właściwego stosowania prawa w jego aktualnym brzmieniu, ale w rozumieniu ustalonym przez Trybunał.
Organ odwoławczy stwierdził, że powodem odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego przez organ I instancji była okoliczność braku spełnienia kryterium, o którym mowa w art. 17 ust. 1b ustawy, tj. momentu powstania niepełnosprawności u matki. Dalej wskazał, że zagadnienie wykładni art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych było wielokrotnie przedmiotem analizy Naczelnego Sądu Administracyjnego, który - rozpoznając sprawy w analogicznych stanach faktycznych i prawnych - uznawał konieczność uwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13. W tym zakresie ukształtowała się utrwalona linia orzecznicza. Kolegium podniosło, że stwierdzenie przez Trybunał niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim przepis ten różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, powoduje, że art. 17 ust. 1 od momentu wejścia w życie wyroku Trybunału, nie może być zatem stosowany w jego dotychczasowym brzmieniu. Jeżeli więc Trybunał Konstytucyjny uznał art. 17 ust. 1b o świadczeniach rodzinnych za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji to znaczy, że od dnia 23 października 2014 r., w którym weszło w życie omawiane orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, powołany art. 17 ust. 1b nie może być stosowany w dotychczasowym kształcie swojej treści zakwestionowanej przez Trybunał Konstytucyjny. Stosując taki sposób wykładni art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, należy przyjąć, że w stosunku do opiekunów tych dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała później niż w okresach wskazanych w ust. 1b pkt 1 i 2, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Stąd też, w odniesieniu do tych osób, oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium.
W konsekwencji, Kolegium wskazało, że decyzja organu I instancji jest w tym zakresie wadliwa. Niezasadnie zatem organ I instancji odmówił przyznania wnioskodawczyni świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na brak spełnienia kryterium, o którym mowa w art. 17 ust. 1b ustawy, tj. momentu powstania niepełnosprawności u matki skarżącej. Jednakże, Kolegium zaznaczyło, że nie uchyliło decyzji organu I instancji albowiem ustaliło pozostałe warunki do otrzymania tego świadczenia a wynik tych ustaleń prowadzi do wydania decyzji odmownej.
Wyjaśniając, organ odwoławczy stwierdził, że I.L. oświadczyła, iż ostatni okras zatrudnienia to rok 2014. D.O. legitymuje się orzeczeniem z [...] lipca 2020 r., w którym napisano (druga strona orzeczenia), że D.O. legitymuje się dokumentami medycznymi z 2019 r. (obserwacja [...] od września 2019 r.). Kolegium stwierdziło, że z przepisu art. 17 ust. 1 in fine, wynika, że świadczenie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę rezygnuje z zatrudnienia w celu sprawowania opieki. Skoro skarżąca przestała pracować w 2014 r., choroba jej matki zaczęła się w 2019 r., a orzeczenie pochodzi z 2020 r., to brak jest (zdaniem organu) bezpośredniego związku między rezygnacją z zatrudnienia a chorobą i niepełnosprawnością osoby wymagającej opieki.
Jednocześnie Kolegium stwierdziło, że związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką, musi być bezpośredni i ścisły, (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 30 czerwca 2020 r., sygn. II SA/01 211/2020). Odwołując się z kolei do wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 11 marca 2020 r., sygn. IV SA/Wr 520/19, organ odwoławczy podniósł, że "(...) podstawowym wymogiem do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub powodującej konieczność zrezygnowania z pracy. Świadczenie to bowiem ma być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania."
Dalej organ odwoławczy podniósł, że "samo zarejestrowanie w powiatowym urzędzie pracy jako osoba poszukująca pracy lub posiadająca status bezrobotnego nie ma wpływu na uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego (art. 17 ust. 6 u.ś.r.), jednak ustalenie, od kiedy skarżąca jest osobą bezrobotną, mogłoby mieć znaczenie dla ustalenia, czy zrezygnowała z pracy w celu sprawowania opieki nad matką." - (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 28 października 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 24/21).
Konstatując Kolegium stwierdziło, że rozpoznając odwołanie wzięło pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, z których wynika, że rozstrzygnięcie o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie narusza prawa.
Skargę na powyższą decyzję Kolegium z [...] stycznia 2022 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie I.L., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika.
Skarżąca zarzuciła naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowani opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
Mając powyższe na uwadze wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z [...] stycznia 2022 r oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta Kobyłka z [...] sierpnia 2021 r. i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie I.L. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego; ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto wniosła o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazała, że z dyspozycji art. 17 ust. 1 o świadczeniach rodzinnych wynika, że podstawowym wymogiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, która nie musi być opieką całodobową. Podniosła, że WSA w Gdańsku w wyroku z 16 września 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 577/21 wyjaśnił jak należy rozumieć zawarte przez ustawodawcę w ustawie o świadczeniach rodzinnych zwrot "stałej" oraz "długotrwałej opieki". Sąd podkreślił, że warunku "stałej" opieki nie można rozumieć jako wykonywania opieki nieustannie i przez 24 godziny na dobę, lecz ma to być opieka stała w sensie trwałości, zaś "długotrwała" w sensie rozciągłości w czasie, jako opieka nad niepełnosprawną osobą, której zakres wyznaczony jest niepełnosprawnością osoby wymagającej opieki, a więc koniecznością wykonywania czynności warunkujących egzystowanie tej osoby w warunkach godności człowieka (por. także wyrok WSA w Krakowie z dnia 9 grudnia 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 1164/19). Istotą opieki, o której mowa w art. 17 ust, 1 u.ś.r. jest więc nie tylko jej stałość i ciągłość, ale także zapewnienie zaspokojenia normalnych, codziennych potrzeb osoby, nad która jest sprawowana; zapewnienie jej egzystencji, której bez pomocy osób trzecich nie jest w stanie sobie sama zapewnić (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 3 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 535/19). Przede wszystkim nie sposób przyjąć, że skoro pomoc (opieka) świadczona przez skarżącą matce nie jest wykonywana przez całą dobę (a jedynie we wskazanych godzinach), to tym samym nie można mówić o opiece "stałej i długoterminowej" w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. W sprawowaniu opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. chodzi przede wszystkim o pomoc w zapewnieniu zaspokojenia normalnych, podstawowych i codziennych potrzeb egzystencjalnych osobie niepełnosprawnej, których ta z uwagi na stopień niepełnosprawności (schorowania) nie jest w stanie sobie sama zapewnić."
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2020 r., poz. 329) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli, w ocenie Sądu, skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie dotyczące odmowy przyznania I.L. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką. Zdaniem Sądu rozstrzygnięcie to jest prawidłowe.
Materialnoprawną podstawę orzekania w niniejszej sprawie przez organy administracji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, w szczególności art. 17 ust. 1 u.ś.r. zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności
– jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Z kolei, stosownie do art. 17 ust. 1b u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.
Kolegium słusznie wskazało, że przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. wobec treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. K 38/13, utracił przymiot konstytucyjności. Z tych przyczyn w odniesieniu do opiekunów dorosłych niepełnosprawnych, oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania im świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonać z pominięciem przewidzianym w tym przepisie kryterium momentu powstania niepełnosprawności - jako uniemożliwiającym uzyskanie przez nich świadczenia pielęgnacyjnego.
Słusznie, w ocenie Sądu, Kolegium także stwierdziło, że w przypadku skarżącej niespełniona jest przesłanka rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (niepodejmowania zatrudnienia), w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką. Z powołanego art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. wynika, że jednym z wymogów uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej albo niepodejmowania zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Zatem przesłanką ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, jest faktyczna rezygnacja/niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, będąca w związku przyczynowym z koniecznością sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest bowiem zapewnienie odpowiednich świadczeń dla członków rodzin osób niepełnosprawnych, którzy poświęcając się dla najbliższych rezygnują z zatrudnienia, aby stale się nimi opiekować. Treść art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. jednoznacznie wskazuje, że nie każda rezygnacja lub niepodejmowanie zatrudnienia jest podstawą do przyznania świadczenia, ale tylko taka, której celem jest sprawowanie opieki. W związku z powyższym musi istnieć wyraźny i bezpośredni związek między rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia, a podjęciem opieki nad osobą wskazaną w ustawie.
Odnosząc powyższe do realiów rozpoznawanej sprawy, ocenić należy, czy zasadnie Kolegium uznało, że w przypadku skarżącej nie zachodzi związek pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia/niepodejmowaniem pracy a koniecznością sprawowania opieki nad matką.
I tak, z akt sprawy wynika, że skarżąca (rocznik [...]) ma teraz [...] lat, czyli jest osobą w wieku produkcyjnym. Skarżąca jest zarejestrowana w urzędzie pracy, według jej oświadczenia ostatni okres zatrudnienia - to rok 2014 r. (czyli 8 lat temu). Jak prawidłowo dostrzegło Kolegium, jej matka legitymuje się dokumentami medycznymi od 2019 r., zaś orzeczenie o niepełnosprawności uzyskała [...] lipca 2020 r. Ponadto Sąd zauważa, że z "Opisu czynności wykonywanych podczas opieki" z [...] czerwca 2021 r., wynika, że skarżąca: pomaga matce przy higienie osobistej; 2x dziennie mierzy ciśnienie, poziom cukru i podaje insulinę oraz leki; przygotowuje 5x dziennie posiłki; oklepuje i masuje jak jest to konieczne oraz smaruje kremami przeciwoparzeniowymi; na bieżąco sprząta, pierze i prasuje oraz robi zakupy i realizuje recepty. Jednocześnie -płaci rachunki, załatwia sprawy urzędowe oraz chodzi na spacery z matką.
W konsekwencji, w ocenie Sądu, w okolicznościach tej sprawy nie sposób twierdzić, aby opieka nad matką wymuszała na skarżącej rezygnację z zatrudnienia, czy jego niepodejmowanie. Z akt sprawy nie wynika również, by przed 2020 r. były wydane inne orzeczenia w spawie niepełnosprawności matki skarżącej. Ponadto organ I instancji poinformował skarżącą o możliwości ubiegania się o specjalny zasiłek celowy.
Nie kwestionując stanu zdrowia matki skarżącej ani opieki, którą skarżąca sprawuje (do czego należy podnieść jest zobowiązana zgodnie z regulacjami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy; t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1359), zaznaczyć należy, że sama konieczność sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie stanowi - w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r. - samodzielnej i wystarczającej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. System świadczeń rodzinnych został tak skonstruowany, aby rekompensować utratę dochodów z powodu konieczności pielęgnacji członka rodziny, wymuszającej rezygnację lub niepodejmowanie zatrudnienia. Wnioskująca musi zatem sprawować stałą opiekę nad osobą niepełnosprawną i być jej niezbędna w tak znacznym wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowy. W niniejszej sprawie zaś taki związek przyczynowy nie zachodzi, o czym świadczą wyżej opisane okoliczności przez Sąd.
Tym samym, Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne.
Mając to na uwadze Sąd stwierdził, że nie doszło do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. w związku z art. 17 ust. 1 u.ś.r. bowiem Kolegium prawidłowo uznało, że nie zostały spełnione przesłanki do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie Sądu, zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na prawidłowej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który pozwolił na wyczerpujące ustalenie istotnych okoliczności sprawy Ustalenia poczynione przez organ znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zaskarżona decyzja zawiera wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne podjętego przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia, które zdaniem Sądu w całości odpowiada prawu.
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło