I SA/Wa 614/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński (spr.) WSA Maria Tarnowska Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Żurawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi Województwa [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania użytkowania wieczystego do nieruchomości postanawia: odrzucić skargę Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga Województwa [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] uchylającą decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] o odmowie ustanowienia na rzecz spadkobiercy byłego właściciela nieruchomości [...], prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] o powierzchni [...] m2, stanowiącego część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], będącej własnością Województwa[...], ujawnionej w księdze wieczystej KW nr [...] i przekazało sprawę do rozpoznania organowi pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie zaskarżone do Sądu zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Nieruchomość [...] – stanowiąca własność Z. L. - położona przy ul. [...] została objęta dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. nr 50, poz. 279 ze zm.). Decyzją Naczelnika [...] W. z [...] listopada 1980 r., nr [...] odmówiono przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], oznaczonego nr hip. [...] dz. [...] o pow. [...] m2. Decyzją z dnia [...] września 2003r., nr [...] Wojewoda [...] stwierdził nabycie z mocy prawa przez Województwo [...] własności nieruchomości położonej w W., przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...]. Na podstawie wyrysu z mapy ewidencyjnej z dnia [...] stycznia 2000 r., nr [...] stwierdzono, że wniosek byłego właściciela z 8 lutego 1949 r. w części o pow. [...] m2 dotyczy działki ewid. nr [...] stanowiącej własność Województwa [...]. Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy własną decyzję z [...] marca 2007 r., [...] stwierdzającą nieważność decyzji Naczelnika [...] W. z dnia [...] listopada 1980 r. w części dotyczącej działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]. W dalszym toku postępowania Marszałek Województwa [...] decyzją z dnia [...] marca 2009 r. umorzył postępowanie w sprawie o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] w części dotyczącej działki ewid. nr [...] o pow. [...] m2, a Kolegium decyzją z [...] lipca 2009 r., nr [...] uchyliło decyzję organu pierwszej instancji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Marszałek Województwa [...] decyzją z [...] lipca 2010 r., nr [...] odmówił ustanowienia na rzecz byłego właściciela nieruchomości [...], prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] o powierzchni [...] m2, stanowiącego część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], będącej własnością Województwa [...], i przekazał sprawę do rozpoznania organowi pierwszej instancji. Uzasadniając rozstrzygniecie Marszałek wskazał, że były właściciel nieruchomości Z. L. w drodze dobrowolnych rokowań ugodowych przeprowadzonych z organem administracji państwowej, zdecydował się na przyjęcie odszkodowania za utraconą nieruchomość, a zatem zrezygnował z dalszego ubiegania się o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy (obecnie użytkowania wieczystego) do gruntu przejętego na skutek dekretu. Zdaniem organu pierwszej instancji fakt wydania decyzji odszkodowawczej na podstawie aktu ugody, zawierającego zgodne oświadczenia woli co do sposobu zaspokojenia roszczeń uprawnionego wiąże zarówno organ administracji jak i stronę postępowania, a ponadto świadczy, iż w sprawie wystąpiły nieodwracalne skutki prawne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] marca 2010 r., nr [...] uchyliło ww. decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lipca 2010 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Marszałek Województwa [...] decyzją z [...] lipca 2010 r., nr [...] odmówił przyznania A. P., następcy Z. L. prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym (prawa użytkowania wieczystego) do części nieruchomości wskazanej we wniosku z dnia 8 lutego 1949 r., o powierzchni [...] m2 będącej obecnie częścią składową nieruchomości objętej granicami działki [...] z obrębu [...] z ujawnionym w niej tytułem własności na rzecz Województwa [...] oraz umorzył postępowanie w sprawie wobec zaspokojenia w całości Z. L. roszczeń zgłoszonych przez niego do nieruchomości objętej niniejszym postępowaniem. Organ pierwszej instancji uzasadnił to tym, że Kolegium pominęło szczególny charakter trybu odszkodowawczego z art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. w ramach którego zaspokojono roszczenie odszkodowawcze Z. L. Rozpoznając odwołanie Kolegium zauważyło, że brak jest podstaw prawnych do odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego gruntu opisanego w decyzji. [...] nie przeprowadził postępowania dowodowego tak, aby ustalić pozostałe elementy decyzji o ustanowieniu użytkowania wieczystego m. in. wysokość czynszu symbolicznego zależnego od wartości nieruchomości. Ponadto Kolegium zaznaczyło, że Marszałek Województwa [...] był związany zaleceniami organu administracji, który wcześniej wydał decyzję w sprawie. Wobec powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] uchyliło decyzję Marszałka Województwa [...] z [...] lipca 2010 r., i przekazało sprawę do rozpoznania organowi pierwszej instancji. Na powyższą decyzję Województwo [...] wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia. W skardze podniesione te same argumenty, które Marszałek powołał w decyzji pierwszoinstancyjej odwołując się również do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OSK 701/07. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi. Ponadto wskazało, ze skarżący nie posiada legitymacji skargowej w niniejszym postępowaniu. Organ zaznaczył, że Marszałek Województwa [...] będący organem wykonawczym województwa działał w sprawie jako organ administracji prowadzący postępowanie administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 50 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uprawnionym do wniesienia skargi do Sądu jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym, oraz inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. W niniejszej sprawie skarga została wniesiona przez Województwo [...], czyli podmiot, którego organ wydał decyzję w pierwszej instancji. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem organ administracji publicznej, który wydał w pierwszej instancji decyzję administracyjną w sprawie, nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi w sprawie na decyzję administracyjną wydaną w wyniku odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej. Uzasadnione jest to tym, że organ wydając decyzję w pierwszej instancji nie działa jako podmiot, którego własnego interesu prawnego lub obowiązku prawnego dotyczy sprawa, lecz jako organ administracji publicznej na mocy przyznanych mu ustawowo kompetencji. W szczególności należy zauważyć, że rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa pozytywnego. Może być ona - jako osoba prawna - stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy k.p.a. przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. Wtedy będzie on "bronił" interesu jednostki samorządu terytorialnego (o ile w konkretnej sprawie w ogóle on występuje) w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Z tego względu powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej (co ma miejsce w niniejszej sprawie) w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy też sądowoadministracyjnego. Włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej, prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie, znacznie ogranicza zakres uprawnień procesowych tych jednostek jako osób prawnych. W zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest on (ani też żaden z pozostałych organów danej jednostki) uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt I OSK 521/05). Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że Województwo [...], którego organ wydał decyzję w sprawie w pierwszej instancji nie ma legitymacji skargowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzją organu odwoławczego, wydaną w tejże sprawie. Z tego powodu jego skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.