I SA/Wa 625/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz Sędziowie WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) WSA Maria Tarnowska Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi A. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. postanowieniem z [...] stycznia 2012 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. Z. od decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w O., wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta O., z [...] lipca 2009 r., nr [...] udzielającej skarżącej pomocy w formie świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego w wysokości [...] złotych przyznanego na czerwiec 2009 r. z przeznaczeniem na zakup żywności – stwierdziło niedopuszczalność odwołania. Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych. Wskazaną na wstępie decyzją z [...] lipca 2009 r., nr [...], udzielono A. Z. pomocy w formie świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego w wysokości [...] złotych przyznanego na czerwiec 2009 r. z przeznaczeniem na zakup żywności. Decyzja ta doręczona została stronie 28 lipca 2009 r. Opisując dotychczasowy przebieg postępowań powiązanych z powyższym rozstrzygnięciem, Kolegium podało, że w dniu 25 marca 2010 r. skarżąca wystąpiła o sprostowanie 15 decyzji przyznających jej szereg świadczeń z pomocy społecznej. Prezydent Miasta O. postanowieniem z [...] maja 2010 r., [...] odmówił sprostowania wskazanych we wniosku decyzji, a postanowienie to zostało przez Kolegium utrzymane w mocy postanowieniem z [...] czerwca 2010 r., nr [...]. Przy czym, z uwagi na przywołaną w zażaleniu od postanowienia z [...] maja 2010 r. dodatkową decyzję (z [...] lipca 2009 r. nr [...]) Kolegium podniosło, że nie była ona objęta żądaniem sprostowania wyrażonym we wniosku z [...] marca 2010 r., zatem strona winna w tym przedmiocie wystąpić z odpowiednim wnioskiem do organu pierwszej instancji. To postanowienie stało się przedmiotem skargi wniesionej przez A. Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 14 stycznia 2011 r. (organ omyłkowo podał rok 2010), sygn. akt I SA/Wa 1780/10 oddalił skargę. Jednocześnie w wyroku tym Sąd wskazał, że do wniosku o sprostowanie ostatniej, szesnastej decyzji nr [...] organ drugiej instancji winien wydać postanowienie co do dopuszczalności zażalenia. Wykonując te wytyczne Sądu, Kolegium postanowieniem z [...] kwietnia 2011 r. nr [...] stwierdziło niedopuszczalność powyższego zażalenia. Wniesiona przez stronę skarga na to postanowienie została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 września 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1184/11. Natomiast przed wydaniem powyższego wyroku, w dniu 10 marca 2011 r., A. Z. złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego pismo zatytułowane "Wniosek", w którym nawiązując do wyroku I SA/Wa 1780/10 wniosła "o ponowne rozpatrzenie sprawy". Pismo powyższe uzupełniła pismem z 6 kwietnia 2011 r. wskazując, że jest to wniosek o ponowne rozpatrzenie ustaleń faktycznych w 16 wymienionych w nim decyzjach, wydanych przez Kolegium i Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w O. -w tym decyzji z [...] lipca 2009 r., nr [...]. W uzasadnieniu swego wystąpienia skarżąca wskazała, że wpisanie przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w O. nieprawidłowego stanu faktycznego w postaci wskazania na jej bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych jest dla niej krzywdzące. Kolegium potraktowało niniejsze wystąpienie jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej własnym postanowieniem z [...] czerwca 2010 r. i stwierdziło jego niedopuszczalność. Rozstrzygnięcie to A. Z. zaskarżyła do Sądu, który wyrokiem z 5 października 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1123/11 uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając w uzasadnieniu, że żądanie (wniosek) A. Z. "o ponownie rozpatrzenie sprawy SKO w O." i "ponowne rozpatrzenie ustaleń faktycznych 16 wymienionych decyzji" winno się traktować jako odwołanie od wskazanych w nim decyzji, gdyż skarżąca nie zgadza się z ustaleniami faktycznymi w nich dokonanymi przez organ, a ponadto każda sprawa powinna być potraktowana oddzielnie i w każdej powinno zostać wydane osobne rozstrzygnięcie. W tym stanie rzeczy, Kolegium wskazało, że wskazania zawarte w wyroku z 5 października 2011 r. dotyczą także nakazu zbadania środka odwoławczego od decyzji z [...] lipca 2009 r., jednakże ostatecznym postanowieniem z [...] grudnia 2011 r. nr [...], a więc zapadłym zanim Kolegium uzyskało wiedzę o prawomocności wyrok z 5 października 2011 r., w wyniku rozpoznania wniosku A. Z. z [...] listopada 2011 r. (zakwalifikowanego jako odwołanie), stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. Rozpoznanie zatem po raz drugi sprawy już uprzednio załatwionej ostatecznym postanowieniem, przez Kolegium, prowadziłoby do obarczenia tego rozstrzygnięcia wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Z tego względu organ mając na względzie treść art. 134 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność odwołania. Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] stycznia 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła A. Z., zarzucając błędną wykładnię prawa materialnego i nie zgadzając się z ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez organ w decyzji z [...] lipca 2009 r. przyznającej jej świadczenie oraz wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie terminu do wniesienia odwołania oraz zmianę z urzędu decyzji organu pierwszej instancji w części poczynionych ustaleń faktycznych poprzez nieprawidłowe wpisanie "bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych". Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] stycznia 2012 r. Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ w okolicznościach niniejszej sprawy organ nie naruszył prawa i prawidłowo zastosowała art. 134 k.p.a. Ww. przepis. stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Reguluje on zatem dwie instytucje procesowe: niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do jego wniesienia. W rozpoznawanej sprawie Kolegium oceniło, że odwołanie strony z [...] marca 2011 r. uzupełnione pismem z [...] kwietnia 2011 r. od decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w O. z [...] lipca 2009 r., nr [...] jest niedopuszczalne, a to z tego względu, że w przedmiocie wniesionego przez tę samą stronę odwołania od tej samej decyzji organu pierwszej instancji, Kolegium podjęło już prawomocne rozstrzygnięcie w postaci postanowienia z [...] grudnia 2011 r. nr [...] stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela powyższą ocenę. Zważyć bowiem należy, że odwołanie jest zwykłym środkiem zaskarżenia nieprawomocnych decyzji. Nie może więc być ono skutecznie powielane. Procedura administracyjna, podobnie jak inne procedury systemu prawa, nie dopuszczają możliwości wielokrotnego kwestionowania w tym samym trybie przez stronę tego samego rozstrzygnięcia. W sytuacji zatem, gdy zainicjowane odwołaniem strony, postępowanie przed organem drugiej instancji zostało prawomocnie zakończone (niezależnie od tego czy formą tego zakończenia – jak w niniejszej sprawie - było stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, czy też merytoryczne rozpoznanie sprawy), niedopuszczalne jest po raz kolejny kwestionowanie decyzji pierwszoinstancyjnej w trybie tego samego środka zaskarżenia. Wprawdzie w realiach rozpoznawanej sprawy odwołanie, w przedmiocie którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze podjęło zaskarżone postanowienie, wniesione zostało przed odwołaniem, co do którego zapadło uprzednio prawomocne rozstrzygnięcie z [...] grudnia 2011 r. Pierwsze bowiem z ww. odwołań wniesione zostało 24 listopada 2011 r., a drugie 10 marca 2011 r. Nie zmienia to jednak faktu, że sprawa administracyjna (której granice wyznaczone były decyzją z [...] lipca 2009 r., nr [...]) w postępowaniu odwoławczym, została już prawomocnie zakończona. W tym stanie rzeczy jedyną prawnie dopuszczalną forma zakończenia postępowania administracyjnego zainicjowanego odwołaniem z [...] marca 2011 r., w sytuacji pozostawania w obrocie prawnym postanowienia z [...] grudnia 2011 r., było stwierdzenie, na podstawie art. 134 k.p.a., niedopuszczalności odwołania. Ze względu bowiem na zaistniałą tożsamość przedmiotową i podmiotową, wydanie kolejnego rozstrzygnięcie w sprawie ww. środka zaskarżenia decyzji, byłoby rozstrzygnięciem podjętym w warunkach zaistnienia tzw. stanu powagi rzeczy osądzonej, co - jak trafnie podniosło Kolegium – oznaczałoby, że obarczone by ono było kwalifikowaną wadą prawną określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Zważyć przy tym należy, że nawet gdyby czysto teoretycznie założyć, że odwołanie A. Z. z [...] marca 2011 r. jest dopuszczalne (co oczywiście w niniejszej sprawie nie ma miejsca), to i tak nie mogło by ono wywrzeć zamierzonych przez skarżącą skutków, a to z tego względu, że termin w jakim mogła ona zakwestionować w tym trybie decyzję z [...] lipca 2009 r., nr [...], upłynął jej 11 sierpnia 2009 r., a więc półtora roku przed złożeniem powyższego odwołania. Termin w jakim można tu uczynić wynosi wszak, w myśl art. 129 § 2 k.p.a., 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Wydana natomiast w sprawie decyzja pierwszoinstancyjna doręczona została A. Z. [...] lipca 2009 r., co potwierdził ona swoim podpisem na jej zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Podnoszone natomiast w uzasadnieniu skargi zarzuty, wskazujące na niewłaściwie ustalony stan faktyczny przy rozstrzyganiu jej wniosku o przyznanie pomocy społecznej, są zarzutami skierowanymi przeciwko decyzji organu pierwszej instancji i nie mogą być rozpatrywane w postępowaniu, którego przedmiotem jest rozstrzygnięcie mające charakter wyłącznie formalny, gdyż wykraczałoby to poza granice sprawy, w rozumieniu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), wyznaczone treścią zaskarżonego postanowienia. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy, orzekł jak w sentencji wyroku.