I SA/Wa 642/24
WyrokWSA w Warszawie2024-07-11
Skład orzekający: Magdalena Durzyńska, Przemysław Żmich, Anna Milicka-Stojek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, Polskie Koleje Państwowe S.A., wykazał, że w dniu 5 grudnia 1990 r. posiadał w zarządzie nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] z obrębu [...], co jest warunkiem nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości na podstawie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, iż w dniu 5 grudnia 1990 r. posiadał w zarządzie nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...]. Przedłożone decyzje z lat 1989 i 1990 nie zawierały jednoznacznych oznaczeń nieruchomości ani map sytuacyjnych, a decyzja z 1994 r. i rejestr gruntów z 1993 r. nie mogły stanowić podstawy do stwierdzenia prawa zarządu na dzień 5 grudnia 1990 r. Prawo zarządu lub użytkowania nie może być domniemane i musi być wykazane konkretnym tytułem prawnym istniejącym w kluczowej dacie.Stan faktyczny
Skarżący, Polskie Koleje Państwowe S.A. (PKP), wystąpił o stwierdzenie nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz własności budynku. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nabycia, uznając, że PKP nie udokumentowało posiadania nieruchomości w zarządzie w dniu 5 grudnia 1990 r. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami, twierdząc, że przedłożone dokumenty potwierdzają istnienie prawa zarządu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie Sędzia WSA Przemysław Żmich Asesor WSA Anna Milicka-Stojek (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 lipca 2024 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu oddala skargę.
Minister Rozwoju i Technologii (dalej jako "Minister" lub "organ") decyzją z 8 stycznia 2024 r. znak DO-II.7610.192.2023.AK utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] (dalej jako "Wojewoda") z [...] października 2023 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Polskie Koleje Państwowe S.A. w [...] (dalej jako "skarżący" lub "PKP"), prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w [...], oznaczonej jako dz. nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] ha oraz prawa własności budynku znajdującego się na gruncie.
Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Skarżący wnioskiem z 27 marca 2004 r. wystąpił do Wojewody o stwierdzenie nabycia, w trybie ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. Nr 84, poz. 948), użytkowania wieczystego dz. nr [...] o pow. [...] ha i dz. nr [...] o pow. [...] ha oraz prawa własności budynków znajdujących się na gruncie.
Następnie pismem z 16 stycznia 2014 r. skarżący zmodyfikował wniosek wskazując, że wnosi o stwierdzenie nabycia użytkowania wieczystego dz. nr [...] o pow. [...] ha (powstałej w wyniku podziału dz. nr [...], która z kolei powstała na skutek podziału dz. nr [...]) na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (wówczas Dz.U. z 2010 r. Nr 102 poz. 651 ze zm.).
Wojewoda decyzją z [...] października 2023 r., na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2023 r. poz. 344 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.g.n.", oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120 ze zm.), powoływanego dalej jako "rozporządzenie", odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez PKP prawa użytkowania wieczystego dz. nr [...] oraz prawa własności budynku znajdującego się na gruncie. W ocenie Wojewody, skarżący nie udokumentował istnienia prawa zarządu lub użytkowania w stosunku do ww. nieruchomości.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie i zarzucił Wojewodzie naruszenie art. 200 u.g.n. poprzez niewłaściwe przyjęcie, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że ww. nieruchomość znajdowała się w zarządzie PKP.
Minister decyzją z 8 stycznia 2024 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody i wyjaśnił, że zgodnie z art. 200 ust. 1 u.g.n. grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych i komunalnych osób prawnych oraz Banku Gospodarki Żywnościowej stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego, a budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się własnością tych osób. Decyzja uwłaszczeniowa ma charakter deklaratoryjny i odnosi się do stanu istniejącego w dniu 5 grudnia 1990 r. Jak wynika z działu Il księgi wieczystej nr [...], w której uregulowana jest m.in. dz. nr [...], jako właściciela przedmiotowego gruntu ujawniono Skarb Państwa. Kolejną przesłanką uwłaszczenia w trybie art. 200 u.g.n. jest pozostawanie nieruchomości w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie uwłaszczanego przedsiębiorstwa. Obowiązująca w dniu 5 grudnia 1990 r. ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1985 r. Nr 22, poz. 99), powoływanej dalej jako "ustawa wywłaszczeniowa z 1985 r.", przewidywała powstanie zarządu do gruntu w ściśle określony sposób, tj. na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej albo na podstawie zawartej, za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umowy o nabyciu nieruchomości (art. 38 ust. 2 ww. ustawy). Ponadto na podstawie art. 87 ustawy wywłaszczeniowej z 29 kwietnia 1985 r. grunty państwowe będące w dniu wejścia ww. ustawy tj. 1 sierpnia 1985 r., w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych, które zostało ustanowione między innymi na podstawie ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz.U. z 1961 r. Nr 32, poz. 159) przechodzą w zarząd tych jednostek. Stwierdzenie prawa zarządu do nieruchomości następuje na podstawie co najmniej jednego z dokumentów wymienionych enumeratywnie w § 4 rozporządzenia. Minister przechodząc do oceny spełnienia w sprawie przesłanki pozostawania przedmiotowego gruntu w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie PKP wskazał, że skarżący wywodzi to prawo z decyzji Urzędu Miejskiego w [...] nr [...] z [...] marca 1989 r., decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z [...] czerwca 1990 r. i decyzji Urzędu Rejonowego w [...] nr [...] z [...] lutego 1994 r. dotyczących oddania nieruchomości w zarząd PKP, a także wypisu z rejestru gruntów i wypisu z kartoteki budynków, sporządzonych dla dz. nr [...]. Decyzje z [...] marca 1989 r. i z [...] czerwca 1990 r. dotyczą jednak oddania w zarząd PKP nieruchomości oznaczonej jako dz. nr [...] o pow. [...] ha z obrębu [...]. Z kolei w piśmie Wydziału Geodezji i Kartografii Starostwa Powiatu [...] z [...] października 2022 r. znak [...] wskazano, że z dokumentów zgromadzonych w operacie geodezyjno-prawnym nie wynika jakimi aktualnymi numerami ewidencyjnymi został oznaczony teren objęty ww. decyzjami z 1989 r. oraz z 1990 r. Ponadto w piśmie tym wskazano, że w rejestrze gruntów obrębu [...] przyjętym do państwowego zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego w dniu [...] lutego 1994 r. za nr [...] sporządzonym po odnowie ewidencji gruntów została wykazana dz. nr [...] o pow. [...] ha. Co więcej ww. decyzje z 1989 r. i z [...] czerwca 1990 r. nie odwołują się do żadnej mapy, na podstawie której można by jednoznacznie ustalić jakiego terenu dotyczą. Minister zwrócił ponadto uwagę, że Wojewoda decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] uwłaszczył, w trybie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", ww. dz. nr [...] o pow. [...] ha. Wobec tego, w ocenie organu, nie można stwierdzić by decyzja z [...] marca 1989 r. oraz decyzja z [...] czerwca 1990 r. dotyczyły nieruchomości oznaczonej obecnie nr [...], a tym samym decyzje te nie mogą stanowić dowodu potwierdzającego prawo zarządu PKP. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym decyzja o oddaniu nieruchomości w zarząd powinna określać jej położenie, powierzchnię, mieć załączoną mapę sytuacyjną oraz wskazywać sposób i cel korzystania z niej (zob. uchwałę Sądu Najwyższego z 23 września 1993 r. sygn. akt III CZP 81/93, OSNC z 1994/2/27 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 929/09). Minister zauważył, że dopiero w decyzji z [...] lutego 1994 r. zmieniającej ww. decyzje z [...] marca 1989 r. i z [...] czerwca 1990 r. wskazano, że w zarząd PKP przekazane zostały dz. nr [...] o pow. [...] ha. Ponadto w toku postępowania PKP przedłożyła kopię rejestru gruntów [...], obręb Nr [...] z [...] listopada 1993 r., z którego wynika, że obręb [...] stanowiły dz. o nr [...]. Jednakże jak słusznie zauważył Wojewoda, ww. dokumenty nie odnoszą się do stanu z 5 grudnia 1990 r., a zatem nie mogą być uznane za dowód potwierdzający spełnienie przesłanki zarządu PKP. Wojewoda pismem z 30 sierpnia 2021 r. wystąpił ponadto do skarżącej o nadesłanie mapy wykonanej przez geodetę uprawnionego, która potwierdzi że dz. nr [...] wchodzi w skład terenu objętego ww. decyzją z [...] marca 1989 r. oraz decyzją z [...] czerwca 1990 r., jednak mapy takiej nie przedłożono. W tej sytuacji prawidłowo Wojewoda stwierdził, że w sprawie nie została spełniona przesłanka posiadania przez skarżącego w dniu 5 grudnia 1990 r., prawa zarządu do przedmiotowego gruntu.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczony, Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2027 r. poz. 775), powoływanej dalej jako "K.p.a.", poprzez:
a) błędne uznanie przez Ministra, że Wojewoda wyjaśnił wszystkie okoliczności sprawy oraz zgromadził pełny materiał dowodowy, co skutkowało utrzymaniem w mocy jego decyzji, w oparciu o nieprawidłowe uznanie, że skarżącemu nie przysługują uprawnienia do nieruchomości, w sytuacji gdy Wojewoda nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy i nie wyczerpał wszystkich możliwości, celem zgromadzenia pełnego materiału dowodowego;
b) pominięcie zarówno przez Wojewodę, jak i Ministra części dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji z [...] października 2023 r.
2. art. 200 ust. 1 pkt 1-3 u.g.n. w zw. z 4 rozporządzenia poprzez uznanie, że nieruchomość nie znajdowała się w zarządzie PKP oraz jej poprzednika prawnego.
Skarżąca wniosła również o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonych do skargi dokumentów, celem uzupełnienia materiału dowodowego, tj.:
1) kopii decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z [...] maja 2009 r.;
2) kopii protokołu badania ksiąg wieczystych z [...] sierpnia 2008 r. dokonanego przez geodetę S. K., oraz
3) mapy sytuacyjnej nieruchomości opisanej w KW nr [...] z [...] września 2008 r.
W obszernym uzasadnieniu skargi wskazano, że dokumentacja, która została przedłożona w niniejszym postępowaniu (trzy decyzje z 1989 r., 1990 r. i 1994 r.) wypełniają przesłanki jakie muszą zostać spełnione by można było uznać, że nieruchomość została oddana w zarząd PKP. Choć bowiem decyzja z 1989 r. wskazuje na ustanowienie zarządu do dz. nr [...], to decyzją z 1994 r. zmieniono tę decyzję w ten sposób, w punkcie I decyzji w wierszu 4 po słownie "stanowiącą, zamiast "dz. ew. nr [...] obręb [...] o pow. [...] ha" wpisano "dz. ew. nr [...] o pow. [...] ha". Wszystkie trzy ww. decyzje powinny być rozpatrywane łącznie. Skarżący zauważył także, że w aktach znajduje się również "Elaborat Wyceny Nieruchomości Gruntowej" położonej w [...] obręb [...] działki nr [...] sporządzony dnia [...] grudnia 1993 r. W opracowaniu tym dokładnie został określony obszar działek nr [...] oraz [...] , jak też stan prawny nieruchomości - wprost wskazano, że ww. działki stanowią własność Skarbu Państwa w imieniu którego zarząd nad nimi sprawuje - Centralna Dyrekcja Okręgowa Kolei Państwowych w [...]. Zatem stan prawny nieruchomości przedstawiony w ww. opracowaniu został potwierdzony zgodnie z decyzją z [...] marca 1989 r., na mocy której oddano kolejom w zarząd przedmiotowe tereny. Działka nr [...] będąca przedmiotem postępowania, to pierwotnie części dz. nr [...]. Działka nr [...] uległa podziału na dz. nr [...] oraz [...]. Działka [...] uległa dalszemu podziałowi na dz. [...] oraz [...]. Następnie, decyzją Prezydenta Miasta [...] nr [...] z [...] maja 2009 r. zatwierdzono podział dz. nr [...] - z jej podziału powstała m.in. dz. nr [...]. Odnosząc się natomiast do zarzutu, że skarżący mimo wezwania nie przedłożył mapy wykonanej przez geodetę uprawnionego, która potwierdziłaby, że dz. nr [...] wchodziła w skład działek objętych ww. decyzjami, skarżący zwrócił uwagę, że organy pominęły kwestię, która była wyjaśniona w uzasadnieniu decyzji z [...] marca 1994 r., że "W czasie wydania decyzji o ustanowieniu zarządu nie było ewidencji gruntów na szlak kolejowy, dlatego też wpisano powierzchnię wynikającą z wniosku CDOKP z [...] grudnia 1988 r. znak [...] o wydanie decyzji o oddanie w zarząd gruntów będących we władaniu P.K.P." — z uwagi na powyższe skarżący nie miał możliwości złożenia takiej mapy, gdyż dopiero z końcem 1993 r. założono ewidencję dla gruntów PKP, położonych w granicach administracyjnych miasta [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 11 lipca 2024 r. dopuścił dowód z dokumentów dołączonych do skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Warunkiem nabycia z mocy prawa przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Żywnościowej - prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali - jest posiadanie przez te osoby, w dniu 5 grudnia 1990 r., tych nieruchomości w zarządzie. Opisany wymóg wynika z art. 200 u.g.n.
Z kolei art. 206 u.g.n. zawiera delegację ustawową do wydania przez Radę Ministrów rozporządzenia określającego szczegółowe zasady i tryb stwierdzania dotychczasowego prawa zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości, a także prawa użytkowania nieruchomości przez spółdzielnie, związki spółdzielcze oraz inne osoby prawne.
W dniu 10 lutego 1998 r., na podstawie powyższej delegacji, zostało wydane przez Radę Ministrów rozporządzenie w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu. Zgodnie z § 5 rozporządzenia, właściwy organ z urzędu stwierdza dotychczasowe prawo zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości, według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. Podstawą do stwierdzenia istnienia dotychczasowego prawa zarządu jest wykazanie się przez wnioskodawcę lub też odszukanie z urzędu przez organ co najmniej jednego z następujących, wskazanych w § 4 dokumentów:
1. decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd,
2. decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r.,
3. umowy między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości, zawartej za zgodą organu,
4. umowy, zawartej w formie aktu notarialnego przed dniem 1 lutego 1989 r. przez państwowe jednostki organizacyjne, o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa,
5. odpisu z księgi wieczystej, stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości,
6. decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością,
7. uchwały, zarządzenia lub decyzji wydanych w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości,
8. protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonego między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem I sierpnia 1985 r.,
9. umowy o przekazaniu nieruchomości lub protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonych przed dniem 22 października 1961 r. między organizacjami społeczno-zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi a państwowymi jednostkami organizacyjnymi.
Ponieważ w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym skarżący domagał się ustanowienia na jego rzecz prawa użytkowania wieczystego dz. nr [...], rozważenia wymagało, czy przedłożone przez PKP dokumenty potwierdzają okoliczność posiadania przez jego poprzednika prawnego prawa zarządu (użytkowania) tych nieruchomości.
Na powyższą okoliczność skarżący przedłożył trzy decyzje, tj. decyzję Urzędu Miejskiego w [...] z [...] marca 1989 r. nr [...] dotyczącą oddania mu w zarząd dz. nr [...] o pow. [...] ha, decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] czerwca 1990 r. nr [...] zmieniającą tę decyzję poprzez dodanie do niej pkt IV oraz decyzję Urzędu Rejonowego w [...] z [...] lutego 1994 r. nr [...] zmieniającą decyzję z [...] marca 1989 r. w ten m.in. sposób, że w pkt I decyzji dopisano jako oddane w zarząd obok dz. nr [...] również dz. nr [...] i nr [...] o łącznej pow. [...] m2. Ponadto w toku postępowania PKP przedłożyła kopię rejestru gruntów [...], obręb Nr [...] z [...] listopada 1993 r., z którego wynika, że obręb [...] stanowiły dz. o nr [...].
Jak słusznie jednak dostrzegły organy orzekające w sprawie, datą istotną z punktu widzenia spełnienia przesłanek uwłaszczenia z art. 200 u.g.n. jest 5 grudnia 1990 r. W konsekwencji ww. decyzja z [...] lutego 1994 r., która wskazała jako oddaną w zarząd również dz. nr [...], jak też rejestr gruntów [...], obręb Nr [...] z [...] listopada 1993 r., pozostawały bez wpływu na wynik tej sprawy.
W sprawie nie sposób zaś bezspornie ustalić, na podstawie zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego, czy w skład dz. nr [...] oddanej w zarząd w 1989 r. faktycznie wchodziła dz. nr [...]. Decyzje z [...] marca 1989 r. oraz z [...] czerwca 1990 r. nie odwołują się bowiem do żadnej mapy i dokumentacji, na podstawie której można by jednoznacznie ustalić jakiego konkretnie terenu dotyczą. Tymczasem istotne jest, że decyzja o oddaniu nieruchomości w zarząd powinna określać jej położenie, powierzchnię, mieć załączoną mapę sytuacyjną oraz wskazywać sposób i cel korzystania z niej. Również przy tym w piśmie Wydziału Geodezji i Kartografii Starostwa Powiatu [...] z [...] października 2022 r. znak [...] wskazano, że z dokumentów zgromadzonych w operacie geodezyjno-prawnym nie wynika jakimi aktualnymi numerami ewidencyjnymi został oznaczony teren objęty ww. decyzjami z 1989 r. i z 1990 r. W piśmie tym wyjaśniono także, że w rejestrze gruntów obrębu [...] przyjętym do państwowego zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego w dniu [...] lutego 1994 r. za nr [...] sporządzonym po odnowie ewidencji gruntów została wykazana dz. nr [...] o pow. [...] ha.
Brak mapy nieruchomości wskazującej na teren objęty decyzją z 1989 r. jest o tyle istotny, że w różnych dokumentach znajdujących się w aktach, wskazuje się na inną powierzchnię dz. nr [...]. I tak, w decyzji z 1989 r. widnieje dz. nr [...] o pow. [...] ha, w decyzji z 1994 r. dz. nr [...] mają już łączną pow. [...] m2 (jak wynika z ewidencji gruntów z 1994 r. dz. nr [...] ma pow. [...] ha, dz. nr [...] ma pow. [...] ha, zaś dz. nr [...] ma pow. [...] ha – łącznie [...] ha). Działka nr [...] uległa następnie podziałowi na dz. nr [...] o pow. [...] ha i dz. nr [...] o pow. [...] ha (łącznie pow. [...] ha). Działkę nr[...] podzielono na dz. nr [...] o pow. [...] ha i dz. nr [...] o pow. [...] ha. Z kolei w decyzji o podziale dz. nr [...] z [...] maja 2009 r. wskazano już, że działka ta ma pow. [...]ha, co powoduje, że dz. nr [...] (gdyby nie uległa ww. podziałom), miałaby pow. [...]ha, a zatem znów inną niż wskazuje na to ewidencja gruntów z 1993 r.
Zdaniem Sądu, analiza powyższych dokumentów, a przede wszystkim decyzji z 1989 r. i z 1990 r. (które wskazują na ustanowienie prawa zarządu do dz. nr [...]), nie pozwala w sposób nie budzący wątpliwości ustalić, jaki konkretnie teren obejmowały, a przede wszystkim, czy teren ten obejmował również obecną dz. nr [...]. W konsekwencji trafnie orzekające w sprawie organy przyjęły, że decyzje te nie świadczą o oddaniu objętej wnioskiem działki w zarząd istniejący w dniu 5 grudnia 1990 r. Dopiero bowiem decyzja z 1994 r. przywołuje dz. nr [...], ale wskazuje jednocześnie na zupełnie inną, dużo większą, łączną powierzchnię dz. nr [...] i [...], niż wynika to z decyzji z 1989 r. Niemniej jednak, jak już wskazano powyżej, decyzja z 1994 r., z uwagi na datę jej podjęcia nie może stanowić podstawy do stwierdzenia istnienia tego prawa w dniu 5 grudnia 1990 r., gdyż art. 200 u.g.n. nakazuje, by prawo zarządu nieruchomości wykazane zostało na ten właśnie dzień. Istotnym jest bowiem, że konkretna decyzja o przekazaniu opisanej w niej nieruchomości w zarząd lub użytkowanie powinna zawierać określenie ich czasu i warunków. To zaś oznacza, że nawet wykazanie przez skarżącego faktu, że prawo takie przysługiwało jej poprzednikowi prawnemu w jakiejkolwiek dacie (w okolicznościach niniejszej sprawy od 1994 r.), nie prowadzi do wniosku, że prawo to istniało w grudniu 1990 r. Mówiąc inaczej, do zrealizowania przesłanek z art. 200 u.g.n. w związku z przesłankami powołanego wyżej rozporządzenia z dnia 10 lutego 1998 r. nie wystarczy, by prawo zarządu (użytkowania) przysługiwało podmiotowi w dowolnym czasie, lecz niezbędne jest aby istniało ono w dniu 5 grudnia 1990 r.
Wskazanej okoliczności w odniesieniu do spornej działki skarżący ponad wszelką wątpliwość nie udowodnił. Nie wynika ona bowiem z żadnego dokumentu znajdującego się w aktach sprawy. Wbrew zarzutom skargi, treść decyzji z 1989 r. i z 1990 r., jak i treść dokumentów załączonych do skargi nie dowodzi istnienia po stronie skarżącego prawa zarządu do przedmiotowej działki istniejącego w dniu 5 grudnia 1990 r. Analiza akt potwierdza jedynie, co do spornej nieruchomości, własność Skarbu Państwa na tę datę.
Nie sposób zatem zakwestionować stanowiska Ministra, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie pozwala na przyjęcie, że w odniesieniu do będącej przedmiotem postępowania nieruchomości wydana została decyzja o oddaniu jej w zarząd poprzednikowi prawnemu skarżącego, a jedynie prawne władanie nieruchomością, tj. oparte na stosownym tytule prawnym, uprawniałoby PKP do skutecznego żądania ustanowienia na jego rzecz prawa użytkowania wieczystego działki w trybie art. 200 u.g.n. Jednakże faktu dysponowania wskazanym tytułem w dniu 5 grudnia 1990 r. w kontrolowanym postępowaniu skarżący nie wykazał i nie udowodnił, zaś prawa użytkowania lub zarządu nie można domniemywać.
Niezależnie od powyższego zauważyć trzeba, że także wnioskodawca postępowania, zobowiązany do współdziałania z organem prowadzącym sprawę, nie wskazał w jej toku na istnienie konkretnych dokumentów (np. mapy sporządzonej przez uprawnionego geodetę), które pozwoliłyby ustalić, że decyzja z 1989 r. obejmowała również przedmiotową nieruchomość.
W tej sytuacji, w ocenie Sądu, niezasadny jest zarzut naruszenia przez organy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. Organy oparły się bowiem na zgromadzonym materiale dowodowym pozyskanym od wnioskodawcy oraz od innych podmiotów i w oparciu o ten materiał wyjaśniły w sposób wystarczający swoje stanowisko odnośnie do zaistnienia w sprawie przesłanek do uwłaszczenia PKP w trybie art. 200 u.g.n. W ocenie Sądu, organy przeprowadziły rzetelne postępowanie wyjaśniające celem ustalenia, czy w dacie 5 grudnia 1990 r. skarżący dysponował decyzją ustanawiającą na jego rzecz prawo zarządu lub innym dokumentem, o którym mowa w § 4 rozporządzenia.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), orzekł jak w sentencji.
Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ww. ustawy, który to przepis dopuszcza stosowanie tego trybu, gdy strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Taka zaś sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, w której skarżący w skardze wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zaś pozostałe strony, po doręczeniu im odpisu skargi nie sprzeciwiły się temu wnioskowi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło