I SA/Wa 659/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi G.K. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł, w piśmie z dnia [...] czerwca 2016 r. (k. 19) skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów wpisu w całości powołując się na trudną sytuację życiową oraz odmowę wyrażenia zgody na ratalną spłatę należności z faktur PGNiG na łączną kwotę [...]. We wniosku o prawo pomocy złożonym na urzędowym formularzu tego wniosku o (PPF – k. 26-27) skarżąca wskazała, że wnosi o przyznanie prawa pomocy w całości tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wnioskodawczyni podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe utrzymywane z dochodów w wysokości [...] netto miesięcznie, pozyskiwanych z trzech źródeł dochodów: emerytury – [...], diety radnego (od grudnia 2014 r.) – [...], wynagrodzenia członka komisji GKRPA – [...]. Wnioskodawczyni oświadczyła, że posiada dom o pow. [...] i wartości ok. [...], nieruchomość rolną – [...] o wartości [...] oraz [...] gruntów pod domem (wartość [...]). Uzasadniając wniosek strona wskazała, że od 2009 r. pozostaje w trudnej sytuacji życiowej powodującej "ciągle braki finansowe". Do wniosku strona załączyła zestawienie transakcji kartą kredytową z [...] maja 2016 r. wskazujące na limit na karcie w wysokości [...] oraz kwotę do spłaty w wysokości [...]. Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3). W świetle art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Rozpoznawany wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie można przyjąć, że skarżąca wykazała, iż ustawową przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym spełnia. W świetle oświadczeń złożonych przez stronę i wynikających z załączonych do akt sprawy dokumentów nieuprawnione byłoby ponadto przyjęcie, że wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego, co uzasadniałoby częściowe uwzględnienie wniosku w oparciu o podstawę prawną wynikającą z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Posiadanie przez skarżącą trzech źródeł dochodu, przynoszących jej środki na utrzymanie na poziomie prawie dwukrotnie wyższym niż przyjmowanym jako niezbędny dla prawidłowego prowadzenia jednoosobowego gospodarstwa emeryckiego (średnioroczne minimum socjalne dla tego rodzaju gospodarstwa domowego, według danych Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych, wynosiło w 2015 r. 1080 zł) oraz majątku w postaci nieruchomości o znacznej wartości (ok. [...]) nie pozwala uznać, że skarżąca nie posiada możliwości pokrycia kosztów ustanowienia pełnomocnika procesowego oraz pokrycia kosztów sądowych, ograniczających się na obecnym etapie do wpisu od skargi w wysokości 200 zł, we własnym zakresie. Skarżąca nie przedstawiła wykazu stałych miesięcznych wydatków koniecznych związanych z utrzymaniem swojego gospodarstwa domowego oraz dokumentów, z których wydatki te wynikają, jednakże w sytuacji, gdy jednocześnie nie podała okoliczności świadczących o tym, że koszty jej bieżącej egzystencji ze względu na konieczność ponoszenia szczególnych wydatków służących utrzymaniu koniecznemu są wyższe niż przeciętne, brak jest podstaw do przyjęcia, że wydatki te kształtują się na ponadstandardowym poziomie. W nawiązaniu do wskazania przez skarżącą, iż "ma ciągle braki finansowe", należy wskazać stronie, iż nie podając we wniosku rodzaju i wysokości stałych wydatków uniemożliwiła organowi sądowemu rozpoznającemu wniosek ocenę, czy braki te spowodowane są w istocie ponoszeniem ponadprzeciętnych wydatków na utrzymanie konieczne, czy też przeznaczaniem środków także na cele niezwiązane z zabezpieczeniem podstawowych potrzeb życiowych skarżącej. Należy bowiem wskazać stronie, iż nie każdy wydatek, który subiektywnie przez stronę jest postrzegany jako dolegliwy finansowo oznacza, że ponoszony jest jako uszczerbek w koniecznym utrzymaniu (postanowienie NSA z 3 czerwca 2013 r. sygn. II FZ 281/13). Wykazane przez skarżącą zadłużenie na karcie kredytowej nie stanowi okoliczności uzasadniającej uwzględnienie wniosku, jako że ujawniona wysokość limitu na karcie ([...]) świadczy o tym, że wnioskodawczyni posiada zweryfikowaną przez instytucje finansowe zdolność kredytową. Nie sposób nie uznać trafności prezentowanego w orzecznictwie sądowym stanowiska, w świetle którego zdolność kredytowa osób obiektywnie ubogich uniemożliwia im posiadanie kart kredytowych pozwalających na tak wysoki limit zadłużenia (zob. postanowienie NSA z 18 lutego 2015 r., I OZ 121/15). Podkreślenia wymaga także, że na stabilną sytuację finansową skarżącej, posiadającej płynność finansową i niewykazującej zobowiązań finansowych o wartości powyżej [...] wskazują również złożone przez stronę oświadczenia majątkowe radnego gminy za lata 2014-2016, upublicznione na stronie internetowej Urzędu Miejskiego w [...] (Biuletyn Informacji Publicznej). Uznając, że w sytuacji, gdy skarżąca nie przedstawiła uzasadnionych powodów przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie to w rozważanym przypadku nie ma podstaw do odstępstwa od ustanowionej w art. 199 p.p.s.a. zasady, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.