I SA/Wa 688/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Jolanta Dargas Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2017 r. sprawy ze skargi W. Z., E. W., B. A., K. A. i Z. T. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 774/15 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz W. Z., E. W., B. A., K. A. i Z.T. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 774/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2014 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] ozn. nr hip. [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzając jednocześnie, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W dniu 10 sierpnia 2016 r. akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu z dnia 19 kwietnia 2016 r. wpłynęły do organu. Pismem z dnia 23 stycznia 2017 r. E. W., W. Z., B. A., K. A. i Z. T. (dalej: skarżący) wezwali Prezydenta [...] w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, zwana dalej "P.p.s.a."), do wykonania wyroku Sądu z dnia 19 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 774/15. Pismem z 4 kwietnia 2017 r. skarżący złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez organ ww. wyroku, w której wnieśli: o wymierzenie organowi grzywny, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie od organu na ich rzecz sumy pieniężnej oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie, wskazując, że w toku postępowania podjęto szereg czynności, zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji merytorycznej. Organ wskazał, że w aktach sprawy znajdują się niepoświadczone za zgodność z oryginałem kopie dokumentów, a strony w postępowaniu administracyjnym powinny być ustalone w oparciu o dokumenty, które można uznać za bezspornie wiarygodne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 154 § 1 i 6 P.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa, sąd wymierza do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Z treści przywołanego przepisu wynikają dwie przesłanki, które łącznie muszą być spełnione, aby sąd mógł organowi administracji wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ ten nie wykonuje wyroku sądu uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Po drugie, wymierzenie grzywny jest możliwe po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania prawomocnego wyroku. Jak wynika z akt sprawy, wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 774/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2014 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] ozn. nr hip. [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzając jednocześnie, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy został organowi doręczony w dniu 10 sierpnia 2016 r., zatem wyznaczony przez Sąd trzymiesięczny termin minął w dniu 10 listopada 2016 r. Ponadto, pismem z 23 stycznia 2017 r. skarżący wezwali organ do wykonania powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wezwanie pozostało bezskuteczne, a organ do dnia dzisiejszego nie wykonał wyroku Sądu i nie rozpoznał wniosku o ustalenie odszkodowania. Wobec powyższych okoliczności sprawy, Sąd uznał, że obie ustawowe przesłanki, o których była mowa powyżej, w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione. Zatem, skarga na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku sądu jest zasadna. Podkreślić należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego, czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być w żadnym razie tolerowane lub akceptowane. W szczególności nie można zaakceptować czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Zważywszy zatem na zasadność skargi, jak też skalę przekroczenia terminu w wykonaniu wyroku, skład orzekający ocenił, że dla realizacji represyjnej i dyscyplinującej funkcji adekwatna w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy będzie grzywna w wysokości 1000 (tysiąc) złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonym w art. 154 § 6 P.p.s.a. Jednocześnie, w ocenie Sądu, obecna bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 774/15, ma już charakter rażącego naruszenia prawa. Z akt administracyjnych sprawy wynika bowiem, że organ po otrzymaniu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy - nie podjął intensywnych czynności zmierzających do rozpoznania ww. wniosku. Sąd nie dostrzega również obecnie potrzeby wymierzania organowi dodatkowej sankcji w postaci zasądzenia na rzecz skarżących sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 P.p.s.a. Wyjaśnić należy, że suma pieniężna przyznawana na rzecz strony skarżącej ma charakter prewencyjny i kompensacyjny. Z treści omawianego przepisu wyraźnie wynika, że ustawodawca sądowi pozostawił ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącym za oczekiwanie na rozpoznanie ich sprawy, czy też zdyscyplinowania organu, który dopuszcza się niewykonania wyroku Sądu. Powinien być zatem stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, to jest wówczas, gdy brak jest obiektywnie weryfikowalnych okoliczności, które ten stan rzeczy mógłby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. Taka zaś sytuacja w rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, nie zachodzi. Należy również zauważyć , że o ile grzywna ma charakter obligatoryjny, to ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącemu za oczekiwanie na rozpoznanie i zakończenie jego sprawy, zwłaszcza gdy organ dopuszcza się niewykonania wyroku sądu (por. wyrok NSA z 26 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 343/17; orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tego względu formułowane w tym względzie żądanie skargi nie zostało uwzględnione, a co za tym idzie skarga w tej części podlegała oddaleniu. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 zd. 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Na podstawie art. 151 P.p.s.a. (pkt 3 sentencji wyroku). W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.