I SA/Wa 70/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. C. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2018 r., w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1101/18 wydanym w sprawie ze skargi J. C. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji postanawia odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 15 marca 2016 r. wydanym w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 2171/15 oddalił skargę J. C. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] września 2015 r ., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy O. z [...] lipca 1975 r., nr [...]. Decyzja ta została wydana w trybie nadzorczym na skutek złożonego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy O. Kolejnym wyrokiem z 25 października 2018 r. wydanym w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1101/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. C. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji tego Ministra z [...] września 2015 r. Decyzja ta została wydana po wznowieniu postępowania. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] lutego 2018 r., nr [...] odmówił uchylenia swojej decyzji z [...] września 2015 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Ministra z [...] kwietnia 2018 r. (zaskarżoną do Sądu w sprawie o sygn. I SA/Wa 1101/18). W dniu [...] stycznia 2019 r. (data stempla biura podawczego) skarżąca złożyła skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem z 25 października 2018 r., wydanym w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1101/18. Jako podstawę wznowienia postępowania skarżąca wskazała art. 270, art. 271 pkt 1 oraz art. 273 § 2, art. 277, art. 283, art. 285 d) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz.1302 ze zm.), powoływanej dalej jako P.p.s.a. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 18 § 1 pkt 6, pkt 6a), pkt 7, § 3, art. 21 P.p.s.a. oraz naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 4.1 oraz art. 6 ustawy z 29 maja 1974 r. o przekazaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że sędzia Emilia Lewandowska była zarówno w składzie orzekającym w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 2171/15, jak również orzekała w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1101/18. W obu sprawach organem, który wydawał decyzje był Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, dotyczyły tej samej sprawy i obie zostały objęte tym samym symbolem, tj. 6293. Skarżąca zaznaczyła, że przyczyny wyłączenia sędziego Emilii Lewandowskiej nie były wcześniej jej znane. Wskazała, że dopiero po opublikowaniu 14 listopada 2018 r., na stronie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, wyroku z 25 października 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1101/18 dowiedziała się, że w składzie orzekającym w sprawie I SA/Wa 1101/18 była także sędzia Emilia Lewandowska, która wcześniej orzekała w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 2171/15. Zdaniem skarżącej, w sprawie doszło do naruszenia art. 18 § 1 pkt 6a) P.p.s.a., gdyż w składzie Sądu rozpoznającego sprawę w pierwszej instancji orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, co skutkuje zgodnie z art. 183 § 2 pkt 4 P.p.s.a. nieważnością postępowania. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego skarżącą podniosła, że organ błędnie ustalił stan faktyczny sprawy, a tym samym niewłaściwe zastosował art. 4.1 oraz art. 6 ustawy z 29 maja 1974 r. o przekazaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne. Zdaniem skarżącej, błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy przez organ spowodowało powstanie kolejnych błędów i rażące naruszenie art. 12 § 1, art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 107 § 3 K.p.a. oraz naruszenie ww. przepisów ustawy z 29 maja 1974 r. Dodała, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie opierając rozstrzygnięcie na błędnie ustalonym przez organ stanie faktycznym nieprawidłowo oddalił skargi w obydwu sprawach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje : Skarga o wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, zmierzającym do uchylenia lub zmiany prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie sądowoadministracyjne i nie stanowi alternatywy dla zwykłego środka odwoławczego służącego usunięciu istniejącej wadliwości postępowania. W świetle przepisów działu VII P.p.s.a. dotyczącego wznowienia postępowania, można żądać wznowienia postępowania w przypadkach przewidzianych w tym dziale. Podstawy wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego zostały wskazane w art. 271-274 P.p.s.a. Wniesienie skargi o wznowienie postępowania powoduje uruchomienie dwufazowego postępowania, mającego na celu zbadanie jego dopuszczalności, a następnie, w razie pozytywnego zakończenia pierwszego etapu - zbadanie jego zasadności. Skarga o wznowienie postępowania powinna odpowiadać wymaganiom formalnym stawianym pismom strony (art. 46 P.p.s.a.), a ponadto zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia (art. 279 P.p.s.a.). Podanie podstawy wznowienia powinno zawierać powołanie i wyraźne określenie, które z podstaw wymienionych w art. 271-274 P.p.s.a. uzasadniają wznowienie postępowania w danej sprawie, natomiast uzasadnienie podstaw wznowienia powinno zawierać w szczególności powołanie okoliczności powodujących istnienie wskazanej podstawy wznowienia. Zgodnie z art. 277 P.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. W niniejszej sprawie termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania został zachowany. Skarżąca o podstawie wznowienia dowiedziała się z orzeczenia Sądu z 25 października 2018 r., które zostało opublikowane 14 listopada 2018 r., na stronie internetowej Sądu, a skargę o wznowienie postępowania nadała [...] stycznia 2019 r. (data stempla pocztowego), a zatem z zachowaniem ustawowego trzymiesięcznego terminu. Przy czym wyrok z 25 października 2018 r., jest prawomocny od 10 stycznia 2019 r. W myśl art. 280 P.p.s.a., Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę (§ 1). Badanie, o którym mowa w powołanym przepisie, nie jest badaniem zasadności skargi o wznowienie, a sąd nie ustala, czy podnoszone podstawy wznowienia są merytorycznie uzasadnione. Chodzi wyłącznie o stwierdzenie, czy zostały zachowane warunki, które umożliwiają jej rozpatrywanie. W postępowaniu wstępnym sąd bada, czy twierdzenia skargi będą stanowiły ustawową podstawę wznowienia postępowania. Podkreślić należy, że nawet sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art. 271 – 274 P.p.s.a. nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Jeżeli z jej treści wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi, to taka skarga, jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzuceniu (wyrok NSA z 26 października 2007 r., sygn. akt II FSK 1201/06). W niniejszej sprawie, skarżąca jako podstawę wznowienia wskazała art. 271 pkt 1 oraz art. 273 § 2 P.p.s.a. Odnosząc się do pierwszej z przesłanek podnieść należy, iż nie została ona w niniejszej sprawie spełniona. Stosownie do treści art. 271 pkt 1 P.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekała sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia. Skarżąca jako podstawę wznowienia podała, że w wydaniu wyroku z 25 października 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1101/18 brała udział sędzia wyłączona z mocy ustawy. Zdaniem skarżącej sędzia Emilia Lewandowska była wyłączona od orzekania w tej sprawie, na podstawie art. 18 § 1 pkt 6 i 6a P.p.s.a., z uwagi na fakt, że wcześniej brała udział w wydaniu wyroku z 15 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 2171/15. Wskazać należy, że powołany w skardze art. 18 § 1 pkt 6 P.p.s.a. dotyczy wyłączenia sędziego od rozpoznania spraw, w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie, bowiem żaden z sędziów orzekających w sprawie I SA/Wa 1101/18 nie brał udziału w wydaniu decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] kwietnia 2018 r., jak również w wydaniu utrzymanej nią w mocy decyzji z [...] lutego 2018 r. Natomiast, stosownie do treści art. 18 § 1 pkt 6 a) sędzia jest wyłączony z mocy ustawy w sprawach dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. Taka sytuacja także nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Przedmiotem skargi, w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 2171/15 była decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy O. z [...] lipca 1975 r. o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego. Z kolei w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1101/18 (której wznowienia domaga się skarżąca w niniejszym postępowaniu) przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej była decyzja wydana w trybie wznowieniowym odmawiająca uchylenia ostatecznej decyzji Ministra z [...] września 2015 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy O. z [...] lipca 1975 r. Nie zachodziły więc podstawy do wyłączenia z mocy ustawy sędzi Emilii Lewandowskiej od rozpoznania skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] kwietnia 2018 r., gdyż wcześniej sędzia ta (ani inny sędzia ze składu orzekającego) nie kontrolowała decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym, tj. decyzji Naczelnika Gminy O. z [...] lipca 1975 r. Tylko w takim przypadku sędzia mogłaby być wyłączona na podstawie art. 18 § 1 pkt 6a) P.p.s.a. Oznacza to, że sędzia WSA Emilia Lewandowska nie była wyłączona od orzekania w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1101/18, a zatem nie zachodzi przesłanka wznowienia, o której mowa w art. 271 pkt 1 P.p.s.a. Również druga z przesłanek wskazanych przez skarżącą, tj. przesłanka wynikająca z art. 273 § 2 P.p.s.a. nie została w niniejszej sprawie spełniona. Stosownie do treści art. 273 § 2 P.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Jako okoliczności faktyczne, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy skarżąca powołała błędnie ustalony stan faktyczny co, w jej ocenie, spowodowało naruszenie przez organ przepisów prawa materialnego, tj. art. 4.1 oraz art. 6 ustawy z 29 maja 1974 r. o przekazaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne. Jednakże okoliczność błędnego ustalenia stanu faktycznego przez organ nie stanowi podstawy wznowienia postępowania wskazanej w powyższym przepisie. Zauważyć należy, że kwestie dotyczące prawidłowości postępowania oraz błędnie poczynionych ustaleń faktycznych przez organ skarżąca mogła podnosić w poprzednich postępowaniach, tj. w skargach wniesionych na decyzje zaskarżone w sprawach o: sygn. akt I SA/Wa 2171/15 i sygn. akt I SA/Wa 1101/18 oraz w ewentualnie wniesionych skargach kasacyjnych od wyroków wydanych w tych sprawach. Powyższe okoliczności nie wyczerpują przesłanki wznowienia postępowania zawartej w art. 273 § 2 P.p.s.a. Podnieść należy, że wznowienie postępowania przed sądem administracyjnym uzasadniają przesłanki, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym (wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1942/15, LEX 2316387). W ww. przepisie chodzi o takie okoliczności faktyczne i dowody, które istniały w czasie trwania postępowania sądowego, ale nie były znane stronom. Jak wyżej zaznaczono okoliczność błędnych ustaleń faktycznych dokonanych przez organ w postępowaniu administracyjnym nie jest nową okolicznością, powstałą na etapie postępowania sądowego, z której strona nie mogła skorzystać w prowadzonym w sprawie postępowaniu sądowym. Ze wszystkich wyżej omówionych przyczyn Sąd uznał, że skarga nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia i dlatego na podstawie art. 280 § 1 P.p.s.a. skargę odrzucił.