I SA/Wa 746/12

WyrokWSA w Warszawie2013-01-18

Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Iwona Maciejuk, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowne umieszczenie tablicy reklamowej na zabytkowym budynku, po jej demontażu w związku z pracami remontowymi, wymaga uzyskania nowego pozwolenia konserwatorskiego, nawet jeśli pierwotnie tablica została zainstalowana na podstawie pozwolenia wydanego na gruncie przepisów obowiązujących w przeszłości?
Ratio decidendi
Ponowne umieszczenie tablicy reklamowej na zabytkowym budynku, po jej demontażu w związku z pracami remontowymi, wymaga uzyskania nowego pozwolenia konserwatorskiego na gruncie aktualnie obowiązującej ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Pierwotne pozwolenie wydane na podstawie przepisów z 1974 r. nie jest wystarczające, zwłaszcza po wpisaniu budynku do rejestru zabytków w 2005 r. i zmianie stanu prawnego.
Stan faktyczny
Spółka A. S.A. zainstalowała tablicę reklamową na zabytkowym budynku na podstawie pozwolenia z 1992 r. Po demontażu tablicy w związku z remontem budynku, spółka ponownie ją zamontowała. Miejski Konserwator Zabytków nakazał demontaż tablicy, uznając brak wymaganego pozwolenia konserwatorskiego. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymał decyzję w mocy, zmieniając jedynie termin wykonania prac. Spółka wniosła skargę do WSA, kwestionując potrzebę uzyskania nowego pozwolenia i podnosząc zarzuty proceduralne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie: WSA Iwona Maciejuk WSA Przemysław Żmich Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi A. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia zabytku do poprzedniego stanu oddala skargę. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] uchylił decyzję Miejskiego Konserwatora Zabytków w Z. z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w części określającej termin wykonania nakazanych prac i wyznaczył nowy termin wykonania nakazanych prac do dnia 31 marca 2012 r., zaś w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu 7 listopada 1957 r. Wojewódzki Konserwator Zabytków w Z. wydał decyzję o wpisie do rejestru zabytków pod nr [...] historycznego układu urbanistycznego miasta Z., na którym położony jest m.in. budynek przy [...] w Z.. Następnie budynek ten został wpisany do rejestru zabytków województwa [...] pod numerem [...] decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] stycznia 2005 r., nr [...]. W dniu 5 kwietnia 2011 r. Miejski Konserwator Zabytków w Z. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie umieszczenia na elewacji budynku przy pl. [...] w Z. wielkoformatowej tablicy reklamowej bez pozwolenia konserwatorskiego, a następnie w dniu 9 maja 2011 r. przeprowadził kontrolę ww. budynku. Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], Miejski Konserwator Zabytków w Z. nakazał spółce A. S.A. przywrócenie zabytku, tj. budynku przy pl. [...] w Z. (nr rejestru zabytków [...]), do poprzedniego stanu w zakresie demontażu wielkoformatowej tablicy reklamowej zlokalizowanej na jego zachodniej elewacji frontowej. Jednocześnie organ wskazał, że nakazane prace należy wykonać w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. W uzasadnieniu stwierdził, że w dniu 9 maja 2011 r. przeprowadził kontrolę ww. budynku, w trakcie której stwierdził istnienie na elewacji przedmiotowego budynku wielkoformatowej tablicy reklamowej, zamontowanej przez firmę A. S.A. Dodał, że zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga podejmowanie innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru. Do powyższych działań zalicza się zatem, m.in. montaż reklam na elewacjach budynków zlokalizowanych w obrębie ścisłej strefy konserwatorskiej. Konserwator wskazał, że przed 2003 r. obowiązywała ustawa o ochronie dóbr kultury z dnia 15 lutego 1962 r., której art. 27 ust. 1 stanowił, że bez zezwolenia właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków nie wolno zabytków przerabiać, odnawiać, rekonstruować, konserwować, zabudowywać, odbudowywać, zdobić, uzupełniać, rozkopywać ani dokonywać żadnych innych zmian. Organ powołał także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt I SA/Wa 753/06 z dnia 11 lipca 2006 r., wydany w sprawie dotyczącej decyzji [...] Konserwatora Zabytków, na podstawie uprzednio powołanej ustawy o ochronie dóbr kultury z dnia 15 lutego 1962 r., w którym Sąd stwierdził, iż umieszczanie transparentów informacyjnych w granicach obszaru wpisanego do rejestru zabytków stanowi niewątpliwie działanie, które może prowadzić do zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru. Od powyższej decyzji odwołała się A. S.A. zarzucając jej naruszenie przepisów art. 28 ust. 1 i art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, poprzez ich niezastosowanie, art. 7 i 77 § 1 kpa w związku z art. 45 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, poprzez nieuzasadnione wydanie nakazu bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, art. 107 kpa w związku z art. 11 tego kodeksu, poprzez brak wyczerpującego uzasadnienia decyzji, a także art. 75 w związku z art. 71 kpa, poprzez wykorzystanie w charakterze dowodu nieprawidłowo sporządzonego protokołu. Po rozpoznaniu odwołania Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] uchylił decyzję Miejskiego Konserwatora Zabytków w Z. z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w części określającej termin wykonania nakazanych prac i wyznaczył nowy termin wykonania nakazanych prac do dnia 31 marca 2012 r., zaś w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ przytoczył treść art. 36 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami i stwierdził, iż w sprawie nie jest kwestionowane umieszczenie przedmiotowej tablicy reklamowej na elewacji budynku przy pl. [...] w Z. bez pozwolenia konserwatorskiego. Dodał, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, z którego wynika, iż w przypadku, gdy bez wymaganego pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków lub w sposób odbiegający od zakresu i warunków określonych w pozwoleniu wykonano przy zabytku wpisanym do rejestru prace konserwatorskie, restauratorskie, roboty budowlane, badania konserwatorskie, architektoniczne lub podjęto inne działania, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 6-8 i 10-12, wojewódzki konserwator zabytków wydaje decyzję nakazującą przywrócenie zabytku do poprzedniego stanu lub uporządkowanie terenu, określając termin wykonania tych czynności, albo zobowiązującą do doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu we wskazany sposób i w określonym terminie. Ustęp 2 tego artykułu stanowi, że przepis art. 44 ust. 4 tej ustawy stosuje się odpowiednio, co oznacza, że osoba, która dopuściła się naruszenia przepisów o zabytkach lub naruszyła zakres i warunki określone w pozwoleniu, jest obowiązana na swój koszt wykonać czynności nakazane w ww. decyzji. Procedura wydawania nakazu w trybie przepisu art. 45 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami jest procedurą administracyjną zakończoną wydaniem decyzji, warunkowaną funkcjonowaniem w obrocie prawnym ostatecznej decyzji o wpisie obiektu, którego dotyczy, do rejestru zabytków. Warunek ten w niniejszej sprawie został spełniony, a organ wydając wspomniany nakaz, zobowiązany jest przede wszystkim do udowodnienia zasadności, zarówno wydania samego rzeczonego nakazu, jak i dokonanego przez siebie zestawienia nakazanych czynności oraz wyznaczenia określonego terminu na ich dokonanie. Minister wskazał, iż postępowanie zakończone decyzją organu pierwszej instancji zostało wszczęte po ustaleniu przez ten organ, że na elewacji przedmiotowego budynku znajduje się tablica reklamowa, umieszczona tam przez A. S.A. bez wymaganego pozwolenia konserwatorskiego. Nakazany w zaskarżonej decyzji demontaż tablicy reklamowej ma stanowić jedynie usunięcie niekorzystnych zmian, wprowadzonych przez A. S.A., poprzez umieszczenie tej tablicy bez wymaganego pozwolenia. Wprowadzone przez odwołującą się spółkę zmiany nie mogą zostać zaakceptowane z konserwatorskiego punktu widzenia, gdyż umieszczenie wielkoformatowej reklamy na zabytkowym budynku jest całkowicie obce formom historycznym - a zatem sprzeczne z zasadami ochrony zabytków. Został zatem spełniony wymóg proporcjonalności przy wydawaniu nakazu - strona nie została ponad miarę obciążona przez nakazanie jej wykonania wskazanych w decyzji prac. Minister stwierdził także, iż organ ochrony zabytków powinien mieć na uwadze swe powinności wynikające z art. 4 pkt 2 i 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, tj. obowiązek podejmowania przez te organy działań mających na celu zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków oraz udaremnianie niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków. Obowiązkiem organu konserwatorskiego jest wzięcie pod uwagę przy wydawaniu decyzji wszystkich obowiązujących w tym zakresie przepisów, niedopuszczalne jest bowiem, aby decyzja była sprzeczna z takimi przepisami. W niniejszej sprawie należy stwierdzić, iż powołane przepisy zobowiązują zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy do uznania nakazanych prac za niezbędne. Zaś powyższe stanowisko jest akceptowane w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt II OSK 735/11 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt I SA/Wa 1033/10, I SA/Wa 1287/10 i I SA/Wa 1808/07). Następnie wskazał, że przedmiotowa tablica reklamowa została przez Art A. S.A. umieszczona na budynku przy pl. [...] w sierpniu 2010 r. - co wynika z oświadczenia A. S.A. w piśmie z dnia 23 lutego 2011 r. Nie ma zatem potrzeby odwoływania się do przepisów obowiązujących w czasie poprzedniej instalacji tablicy reklamowej (tj. w 1992 r.), albowiem tablica umieszczona wówczas została - zgodnie z oświadczeniem A. S.A. zawartym w powołanym piśmie z dnia 23 lutego 2011 r. - zdemontowana. Odniósł się też do zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów art. 28 ust. 1 i art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane poprzez ich niezastosowanie i uznał go za chybiony, gdyż ustawa ta została uchylona z dniem 1 stycznia 1995 r. Podobnie w sprawie tej nie będą miały zastosowania przepisy ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury (Dz. U. z 1999 r. Nr 98, poz. 1150 ze zm.). Następnie Minister odniósł się do zarzutu naruszenia przepisów art. 7 i 77 § 1 kpa w związku z art. 45 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez nieuzasadnione wydanie nakazu bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego stwierdzając, iż zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia tej sprawy, zaś wydana decyzja była zasadna. Uznał także, iż zarzut naruszenia przepisu art. 75 w związku z art. 71 kpa, poprzez wykorzystanie w charakterze dowodu nieprawidłowo sporządzonego protokołu z dnia 14 września 2010 r. nie jest zasadny, bowiem nie został on wzięty pod uwagę jako dowód przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Natomiast oparł się na ustaleniach wynikających z innych dokumentów: przede wszystkim pisma A. S.A. z dnia 23 lutego 2011 r., protokołu z dnia 9 maja 2011 r. oraz w dokumentacji fotograficznej. Dodał, że z uwagi na fakt upłynięcia terminu wykonania nakazanych prac, określonego w zaskarżonej decyzji, w tej części uchylił to orzeczenie i orzekł co do istoty sprawy, stosownie do art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła A. S.A. z/s w W., zaskarżając ww. decyzję w całości i zarzucając jej naruszenie: 1) art. 28 ust. 1 i art. 29 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r., poprzez niezastosowanie tych artykułów, 2) art. 7 w związku z art. 75 i 77 § 1 kpa, w związku z art. 45 ust. 1 pkt. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego; 3) art. 11 w związku z art. 107 § 3 kpa, poprzez niewłaściwe i niepełne uzasadnienie decyzji. Wobec tego wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi spółka stwierdziła, że na mocy decyzji z dnia [...] lipca 1992 r. uzyskała pozwolenie na zainstalowanie urządzenia reklamowego na budynku przy Placu [...]. W związku z prowadzonymi pracami remontowymi na budynku dokonała zdjęcia nośnika w celu umożliwienia wykonania prac remontowych budynku. Po zakończeniu remontu nośnik został ponownie, od razu umieszczony na swoim dawnym miejscu. W tym zakresie skarżąca działała na podstawie decyzji z dnia [...] lipca 1997 r. Dodała, iż organ pominął fakt, że w dniu instalacji nośnika reklamowego obowiązywała ustawa Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. i to ona ma zastosowanie do stanów faktycznych powstałych i rozstrzygniętych przed wejściem w życie nowej ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. Art. 28 ust. 1 i 29 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. wprowadzają zasadę, zgodnie z którą otrzymanie decyzji o pozwoleniu na budowę uprawnia stronę do rozpoczęcia i wykonywania robót budowlanych. Ówczesna regulacja odbiega więc od współcześnie obowiązującej zasady, zgodnie z którą postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę i uzyskania zgody organu konserwatorskiego mają charakter niezależny i zupełnie odrębny. Jeśli natomiast - zdaniem organów administracji - decyzja organu nadzoru budowlanego została wydana z naruszeniem prawa, poprzez nieuzyskanie zgody organu konserwatorskiego, to właściwym sposobem usunięcia takiej decyzji z obrotu prawnego jest stwierdzenie jej nieważności w trybie art. 156 kpa, a nie wydanie nakazu deinstalacji zamontowanego nośnika reklamowego. Dopóki natomiast pozwolenie istnieje w obrocie prawnym, należy przyjąć, iż strona zainstalowała nośnik w sposób zgodny z ówcześnie obowiązującymi przepisami. Następnie skarżąca wskazała, że organ zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego ograniczył jedynie do okresu kwiecień - czerwiec 2011 r. i okoliczności chwilowego zdjęcia reklamy. Spółka nie mogła odmówić chwilowego usunięcia nośnika, co dokonała w dobrej wierze, na prośbę właściciela budynku i nie powinna być z tego powodu obciążana nakazem demontażu reklamy, ponieważ stanowi to nadużycie prawa ze strony organu, a przede wszystkim nie znajduje podstawy prawnej. Podniosła również, iż ustawodawca z pewnością chciał uniknąć sytuacji, w których art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami mógł być wykorzystywany przez Konserwatora Zabytków z naruszeniem przepisów prawa budowlanego. Zatem interpretacja obowiązujących przepisów każe poddać w wątpliwość dopuszczalność wydania nakazu rozbiórki w odniesieniu do części legalnie wzniesionego obiektu. Dodała, że organ w żaden sposób nie odniósł się do faktu, iż skarżąca uzyskała pozwolenie na umieszczenie nośnika reklamowego w 1992 r. Wprowadzenie nowych przepisów nie powoduje wygaśnięcia uprawnień nabytych na podstawie decyzji wydanej w przeszłości, opartej na obowiązującej wówczas podstawie prawnej. W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skarga podlegała oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów w sposób mogący mieć wpływ na jej wynik. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lutego 2012 r., uchylająca decyzję Miejskiego Konserwatora Zabytków w Z. z dnia [...] czerwca 2011 r. w części określającej termin wykonania nakazanych prac i wyznaczająca termin wykonania nakazanych prac do dnia 31 marca 2012 r., zaś w pozostałej części utrzymująca zaskarżoną decyzję w mocy. Na wstępie stwierdzić należy, że budynek objęty niniejszym, postępowaniem na mocy decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Z. z dnia [...] listopada 1957 r. stanowił element historycznego układu urbanistycznego tego miasta, a następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r., nr [...] został wpisany do rejestru zabytków. Powyższe oznacza, iż obiekt ten podlega ochronie nie tylko jako element układu przestrzennego miasta, określony przez historyczne rozplanowanie placów i ulic, ich przebieg, szerokość i przekrój, historyczny kształt i wielkość działek oraz ich sposób zagospodarowania, lecz został również poddany surowszym zasadom ochrony, bowiem znajduje się on pod opieką jako zabytek – dzieło architektury i budownictwa. Zabytki takie bez względu na ich stan zachowania zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.) podlegają ochronie i opiece. Stosownie zaś do treści art. 36 ust. 1 pkt 10 i 11 ww. ustawy umieszczanie na zabytku urządzeń technicznych, tablic, reklam oraz napisów, a także podejmowanie innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków - bowiem działanie takie ma wpływ na jego wygląd i wartości historyczne. Przeciwny wniosek prowadziłby, zdaniem Sądu do sytuacji, w której na budynku wpisanym do rejestru zabytków można byłoby umieścić instalacje reklamowe w dowolnej ilości i o dowolnej wielkości- co w konsekwencji mogłoby doprowadzić do zasłonięcia lub zniszczenia zabytku. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że decyzją z dnia [...] lipca 1992 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 27 i 29 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 39, poz. 229 ze zm.) udzielono A. Sp. z o.o. pozwolenia na zainstalowanie urządzenia reklamowego, m.in. na budynku Pl. [...]. Jednocześnie w aktach sprawy brak jest decyzji wydanej przez organy ochrony zabytków zezwalającej na umieszczenie ww. urządzenia na zabytku. Stosownie do art. 27 ust. 1 ustawy o ochronie dóbr kultury z dnia 15 lutego 1962 r., (Dz. U. Nr 10, poz. 48 ze zm.) - w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji zezwalającej na montaż nośnika reklamowego - bez zezwolenia właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków nie wolno zabytków burzyć, niszczyć, przerabiać, odnawiać, rekonstruować, konserwować, zabudowywać, odbudowywać, zdobić, uzupełniać, rozkopywać ani dokonywać żadnych innych zmian. Przy czym zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 1996 r., sygn. akt III ARN 68/95 (OSNP 1996/17/247) rozstrzygnięcie sprawy o wykonanie robót budowlanych przez inwestora w obiekcie zabytkowym lub na terenie obiektu objętego ochroną zabytków może być podjęte po wydaniu zezwolenia przez wojewódzkiego konserwatora zabytków na dokonanie czynności, wymienionych w art. 27 ww. ustawy z dnia 15 lutego 1962 r., w odrębnym postępowaniu administracyjnym, w formie decyzji, z wyłączeniem trybu przewidzianego w art. 106 kpa. Jak z powyższego wynika nieuzasadnione jest twierdzenie strony skarżącej, iż znajdujący się na przedmiotowej nieruchomości nośnik reklamowy został zamontowany zgodnie z prawem - jako, że pozwolenie na jego montaż wydane zostało już w 1992 r. Należy bowiem wskazać, iż nośnik ten został umieszczony bez zezwolenia właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków - zatem konieczność jego zdemontowania (z uwagi na remontu budynku, na którym się znajdował) - nie ma decydującego wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Ponadto od 2005 r. budynek przy Pl. [...] w Z. zaczął podlegać ściślejszej ochronie - w związku z wpisaniem go do rejestru zabytków. Zmienił się zatem jego stan prawny. Jakiekolwiek prace budowlane przy nim wymagały stosownego zezwolenia na podstawie regulacji zawartych w ustawie o ochronie zabytków z 2003 r. Poza tym usunięcie nośnika z powodu prac remontowych uznać należy jako działanie analogiczne do rozbiórki. Przy czym stwierdzić należy, iż strona skarżąca także podziela takie stanowisko. Zauważyła bowiem w zażaleniu z dnia 13 sierpnia 2012 r., znajdującym się w aktach sprawy, że: "fakt rozbiórki obiektu budowlanego wiąże się z trudnymi do odwrócenia skutkami", a co więcej podniosła, iż demontaż tablicy spowoduje jej nieodwracalne zniszczenie. Zatem z chwilą demontażu nośnika - niezależnie od jego przyczyn - stworzył się nowy stan faktyczny i prawny w sprawie, a ponowne umieszczenie nośnika na tym samym miejscu - wymagało zgody konserwatora zabytków określonego w ww. ustawie o ochronie zabytków z dnia 23 lipca 2003 r. Treść aktualnie obowiązującego przepisu art. 36 ust. 1 pkt 10 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami z 2003 r., ustanawiającego konieczność uzyskania zezwolenia na montaż nośnika reklamowego, jest jednoznaczna i nie budzi żadnych wątpliwości. Za powyższym przemawia także, m.in. stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 2217/05 (Lex 271575) który stwierdził, że umieszczenie wielkogabarytowej reklamy na terenie wpisanym do rejestru zabytków zasadniczo zmienia jego wygląd. Tym samym umieszczenie takiej reklamy wymaga uzyskania stosownego pozwolenia konserwatorskiego. Ponadto w doktrynie zwrócono uwagę, na fakt, iż: "mimo że pozwolenie na budowę zostało już wydane, późniejszy wpis nieruchomości do rejestru zabytków wywołał [...] konieczność uzyskania także pozwolenia w trybie art. 36 [ustawy z 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami]", (Zakres ochrony zabytków nieruchomych na tle wybranych orzeczeń WSA w Warszawie, ZNSA 2012/1/18-30.). Strona skarżąca powinna zatem wystąpić o zgodę organu ochrony zabytków na ponowny montaż tego nośnika na elewacji budynku. Podnieść również należy, że w skardze wskazała, iż ponowny montaż nośnika reklamowego nastąpił na podstawie decyzji z dnia [...] lipca 1997 r., jednak mimo stosownego wezwania Sądu o jej przedłożenie – nie uczyniła tego. Na marginesie Sąd wskazuje na sprzeczność twierdzeń skarżącej, która w skardze stwierdziła, że nośnik reklamowy został po remoncie ponownie umieszczony w tym samym miejscu, jednocześnie w pismach procesowych podnosiła, powołując się na opinie innych osób, iż wykonanie zaskarżonych decyzji i usunięcie nośnika reklamowego spowoduje jego zniszczenie. Podsumowując Sąd uznał, że organy orzekające w niniejszej sprawie wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy oraz szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy rozstrzyganiu sprawy. Uzasadniły w sposób rzetelny i przekonująco podjęte przez siebie rozstrzygnięcia, co znalazło wyraz w uzasadnieniach decyzji, sporządzonych zgodnie z art. 107 § 3 kpa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło