I SA/Wa 749/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant referent stażysta Andżelika Abramowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2016 r. sprawy ze skargi Z. W. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta Miasta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 301/13 1. wymierza Prezydentowi Miasta W. grzywnę w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta Miasta W. w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wyrokiem z dnia 10 września 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 301/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta miasta W. do wydania orzeczenia w przedmiocie wniosku Z. W. z dnia 8 listopada 2011 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [..] przy ul. [..], ozn. jako "[..]", w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W dniu 13 listopada 2013 r. akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu z dnia 10 września 2013 r. wpłynęły do organu. Pismem z dnia 24 lutego 2016 r. skarżący wezwał Prezydenta miasta W. w trybie art. 154 § 1 P.p.s.a., do wykonania wyroku Sądu z dnia 10 września 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 301/13. Pismem z 11 kwietnia 2016 r. (data wpływu do Sądu 27 maja 2016 r.) skarżący Z. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez organ ww. wyroku. Skarżący wskazał, że obecnie wniesiona skarga jest już trzecią złożoną w tym przedmiocie. W wyniku rozpoznania pierwszej skargi został wydany w dniu 2 października 2014 r. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - sygn. akt I SA/Wa 2189/14, nakładający na Prezydenta miasta W. z tego tytułu grzywnę w wysokości 500 złotych, a wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 949/15 wymierzono grzywnę Prezydentowi w wysokości 3000 tysiące złotych. Wyroki te, zdaniem skarżącego, nie spowodowały żadnej zmiany w sposobie procedowania przez organ, a Prezydent dotychczas częściowo rozpoznał wniosek skarżącego, przyznając odszkodowanie jedynie za część nieruchomości opisanej we wniosku. W odpowiedzi na skargę Prezydent miasta W. wniósł o jej oddalenie, wskazując, że wniosek skarżącego został już częściowo rozpoznany decyzją z [..] sierpnia 2015 r. nr [..], którą orzeczono o przyznaniu na rzecz skarżącego oraz K. W. odszkodowania za część utraconej nieruchomości położonej w [..] przy ul. [..], tj. za [..]m2 z [..] m2 obszaru jaki nieruchomość ta przed jej przejęciem zajmowała. Organ wskazał również, że wydanie decyzji co do pozostałej części nieruchomości będzie możliwe po zabezpieczeniu środków finansowych na ten cel o czym skarżący został poinformowany pismem z dnia 30 marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Stosownie do art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W myśl art. 154 § 2 P.p.s.a Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z powołanego art. 154 § 1 wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 P.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W aktach sprawy znajduje się pismo skarżącego z dnia 24 lutego 2016 r., którym wezwano Prezydenta miasta W. do wykonania wyroku z dnia 10 września 2013 r. Zgodnie z art. 286 § 2 P.p.s.a. termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Odpis prawomocnego wyroku z dnia 10 września 2013 r. - zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku w przedmiocie przyznania odszkodowania w terminie dwóch miesięcy - wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy doręczony został organowi w dniu 13 listopada 2013 r. Termin załatwienia sprawy upłynął zatem w dniu 13 stycznia 2014 r. Mimo to Prezydent miasta W. nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym orzeczeniem. Z powodu niewykonania powyższego wyroku Prezydentowi miasta W. wymierzono grzywnę wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2189/14 oraz wyrokiem z dnia 24 września 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 949/15. Pomimo powyższych dwóch orzeczeń wymierzających grzywnę Prezydent nadal nie załatwił wniosku skarżącego w całości. Do dnia 19 września 2016 r., tj. do dnia rozpoznania przez Sąd kolejnej (trzeciej) skargi w przedmiocie wymierzenia grzywny, sprawa odszkodowania za pozostałą cześć opisanej wyżej nieruchomość nie została rozstrzygnięta. Skoro zatem Prezydent miasta W. w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z dnia 10 września 2013 r. sprawy nie załatwił - a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do jej rozstrzygnięcia w określonym terminie, ale także do uczynienia tego w sposób kompletny - to wniosek o wymierzenie Prezydentowi miasta W. grzywny jest niewątpliwie w pełni uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej i to mimo, że z tego tytułu już dwukrotnie organ był – jak w rozpoznawanej sprawie - ukarany przez Sąd grzywną. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Zważywszy zatem na zasadność skargi oraz na fakt, że organ wydał już decyzję załatwiającą w sposób częściowy w rozumieniu art. 104 § 2 k.p.a. sprawę, to zdaniem składu orzekającego wystarczająco represyjną z punktu widzenia zaistniałej zwłoki, jak też dyscyplinującą w zakresie dotyczącym rozpoznania wniosku w części dotychczas niezałatwionej spełni grzywna w wysokości 3000 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Uwzględniono przy tym fakt, że wcześniejszymi wyrokami z dnia 2 października 2014 r. i z dnia 24 września 2015 r. wymierzono już Prezydentowi grzywnę (odpowiednio w wysokości 500 zł i 3000 zł) w związku z niewykonaniem ww. wyroku. Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu po wyroku z dnia 10 września 2013 r. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Za takim stanowiskiem przemawia fakt, że Prezydent decyzją z [..] sierpnia 2015 r. nr [..], częściowo już rozpoznał wniosek skarżącego. Ponadto Sądowi z urzędu znane są okoliczności związane z bardzo dużą ilością spraw odszkodowawczych prowadzonych przez Prezydenta miasta W. Postępowania prowadzone w trybie przepisu art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o gospodarce nieruchomościami, są postępowaniami niewątpliwie skomplikowanymi, ze względu na swój historyczny charakter, co z kolei związane jest często z czasochłonnym poszukiwaniem archiwalnych dokumentów. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 w związku z art. 154 § 6 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł w pkt 1 i 2 sentencji wyroku.