I SA/Wa 75/16
WyrokWSA w Warszawie2016-04-27
Skład orzekający: Anna Wesołowska, Dorota Apostolidis, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta powinien zostać ukarany grzywną za niewykonanie wyroku sądu administracyjnego zobowiązującego go do rozpoznania wniosku o odszkodowanie, a jeśli tak, to w jakiej wysokości i czy jego bezczynność stanowi rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezydent Miasta pozostawał w bezczynności w wykonaniu wyroku zobowiązującego go do rozpoznania wniosku o odszkodowanie, mimo wielokrotnych wezwań i wcześniejszych kar grzywny. Z uwagi na długotrwałość postępowania i brak skuteczności wcześniejszych sankcji, sąd wymierzył Prezydentowi Miasta grzywnę w wysokości 2000 zł, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd oddalił żądanie ustalenia odszkodowania przez sąd, wskazując na konieczność przeprowadzenia postępowania przez organ administracji i sporządzenia operatu szacunkowego.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na niewykonanie przez Prezydenta Miasta wyroku WSA z dnia 14 sierpnia 2013 r., który zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość. Pomimo upływu terminów wyznaczonych przez sąd i wcześniejszych grzywien, organ nadal nie wydał decyzji odszkodowawczej. Skarżący domagali się wymierzenia grzywny i ustalenia odszkodowania. Prezydent Miasta tłumaczył opóźnienia przyczynami finansowymi i brakiem środków.Rozstrzygnięcie
Wymierzył Prezydentowi Miasta grzywnę w wysokości 2000 zł, stwierdził rażące naruszenie prawa przez bezczynność, oddalił skargę w pozostałym zakresie i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Andżelika Abramowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi B. L. – G., M. K., J. K., W. S., J. J., Z. J., W. J., A. B. i T. K. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta Miasta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 345/13 1. wymierza Prezydentowi Miasta [...] grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta Miasta [...] w niewykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezydenta Miasta [...] solidarnie na rzecz B. L. – G., M. K., J. K., W. S., J. J., Z. J., W. J., A. B. i T. K. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z dnia 19 listopada 2015 r. B. L., M. K., J. K., W. S., J. J., Z. J., W. J., A. B. i T. K., reprezentowani przez radcę prawnego M. A., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 345/13. Skarżący wnieśli o: 1) wymierzenie grzywny na podstawie art. 154 § 1 i § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.); 2) orzeczenie o ustaleniu orzeczenia za pozostałe [...] % przejętej dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy nieruchomości położonej w [...] przy ul[...], ozn. nr hip. [...] o pow. [...] m²; 3) zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Prezydent [...], mimo sądowego zobowiązania do rozpoznania wniosku z dnia 18 grudnia 2012 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] oraz wezwania skarżących z dnia 30 października 2015 r. do wykonania wyroku, nie wydał w sprawie decyzji.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wskazał, iż pełnomocnik skarżących pismem z dnia 11 stycznia 2016 r. został poinformowany o przyczynach niedotrzymania terminu oraz o przewidywanej dacie zakończenia postępowania do dnia 29 kwietnia 2016 r.
Na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2016 r. pełnomocnik skarżących złożył do akt pismo z dnia 12 kwietnia 2016 r. informujące o trybie wypłaty odszkodowań. Podał, że pierwsza decyzja została wydana w dniu [...] września 2014 r., a druga w dniu [...] kwietnia 2015 r., do każdej został sporządzony operat szacunkowy. Pełnomocnik skarżących poinformował, że wyrażona została przez skarżących zgoda na ratalną wypłatę odszkodowania oraz okazał pismo z dnia 11 września 2014 r. dotyczące wyrażenia zgody na wypłatę pierwszej części odszkodowania w wysokości [...]%, a pozostałych [...]% w późniejszym terminie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Z powołanego art. 154 § 1 p.p.s.a. wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.
W rozpoznawanej sprawie – w ocenie Sądu - obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione.
Z analizy akt sprawy wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 345/13 uwzględnił skargę skarżących i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku z dnia 18 grudnia 2012 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Zakreślony przez Sąd powołanym wyrokiem termin do wydania decyzji upłynął bezskutecznie w dniu 28 grudnia 2013 r., co stało się przyczyną wystąpienia przez skarżących do Sądu ze skargami na niewykonanie tego wyroku. W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 lipca 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 754/15, a następnie wyrokiem z dnia 3 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 754/15 wymierzył Prezydentowi [...] grzywny za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 345/13 w wysokości po [...] zł. Jednak organ nadal nie wydał decyzji odszkodowawczej do całości nieruchomości objętej wnioskiem z dnia 18 grudnia 2012 r., co skutkowało wystąpieniem przez skarżących z kolejną skargą z dnia 19 listopada 2015 r. na niewykonanie powołanego wyroku z dnia 14 sierpnia 2013 r., która to skarga zainicjowała niniejsze postępowanie sądowe.
Pomimo upływu zakreślonego terminu, Prezydent [...] nie wykonał wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 345/13. Przy czym pismem z dnia 11 stycznia 2016 r. organ poinformował pełnomocnika skarżących, że nie było możliwym zakończenie sprawy w terminie określonym w ww. wyroku, a przewidywany termin wydania decyzji w przedmiotowej sprawie to 29 kwiecień 2016 r.
Stosownie do art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W przedstawionych okolicznościach sprawy - biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu na załatwienie sprawy oraz to, że Prezydent [...] został już ukarany grzywnami w wysokości po [...] zł, która to sankcja jednak nie przyniosła skutku w postaci wykonania wyroku z dnia 14 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 345/13 - Sąd uznał, iż grzywna w wysokości [...] zł jest adekwatną sankcją dla Prezydenta [...] za niewykonanie ww. wyroku
Jednocześnie rozpoznając sprawę stosownie do treści art. 154 § 2 p.p.s.a. Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sytuacja taka zaszła w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu bezczynność organu po wydaniu wyroku z dnia 14 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 345/13 miała charakter rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia długość trwającego postępowania oraz to, że organ po otrzymaniu prawomocnego wyroku Sądu z dnia 14 sierpnia 2013 r. wraz z aktami administracyjnymi sprawy, bez uzasadnionej prawnie przyczyny nie rozpoznał wniosku odszkodowawczego w całości. Z akt sprawy wynika bowiem, że organ ze względów finansowych rozpoznaje w/w wniosek odszkodowawczy w częściach, tj. pierwsza decyzja została wydana [...] września 2014 r., a druga [...] kwietnia 2015 r. - do każdej został sporządzony operat szacunkowy. Takie postępowanie organu nie może zasługiwać na aprobatę, albowiem zobowiązanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 345/13 dotyczyło rozpoznania całości wniosku w terminie – jak wynika z akt sprawy – do dnia 28 grudnia 2013 r. W tym też kontekście na aprobatę nie zasługuje informacja organu zawarta w piśmie z dnia 11 stycznia 2016 r., że wydanie decyzji nastąpi po zabezpieczeniu środków finansowych na wypłatę odszkodowania - do dnia 29 kwietnia 2016 r. Obecnie stwierdzić należy, że do zakończenia postępowania i rozpoznania wniosku odszkodowawczego w całości, konieczne jest wyłącznie wykonanie przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego.
W odniesieniu do powyższego zobowiązania organu do rozpoznania wniosku odszkodowawczego w całości oraz braku możliwości prawnej rozpoznania tego wniosku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie żądanie skargi zawarte w pkt 2 dotyczące ustalenia przez Sąd odszkodowania nie mogło zostać uwzględnione i skargę w tym zakresie należało oddalić. Sąd podkreśla, że podstawowym dowodem w sprawie dotyczącej ustalenia odszkodowania jest operat szacunkowy. Wobec bezspornej okoliczności, że konieczna jest aktualizacja operatu , a zatem okoliczności faktyczne i prawne niniejszej sprawy nie mogą zostać na tym etapie uznane za niebudzące wątpliwości.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 154 § 1, § 2, § 6 p.p.s.a. (pkt 1 i 2 wyroku) orzekł, jak w sentencji. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 wyroku Sąd oparł na przepisie art. 151 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 205 § 2 w zw. z art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło