I SA/Wa 773/24

WyrokWSA w Warszawie2024-06-13

Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Bożena Marciniak, Anna Milicka-Stojek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, uznając, że wnioskodawca (następca prawny rzekomego współwłaściciela nieruchomości) nie posiada interesu prawnego, mimo istnienia dokumentów wskazujących na współwłasność nieruchomości?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 61a § 1 kpa, poprzez przedwczesną i bezzasadną odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Ocena interesu prawnego wnioskodawcy wymagała przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a nie odmowy wszczęcia na podstawie prima facie oceny braku legitymacji procesowej. Niewłaściwa ocena materiału dowodowego, w tym dokumentów wskazujących na współwłasność nieruchomości przez S. i W. małżonków N., doprowadziła do błędnego rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji przyznającej prawo własności czasowej do gruntu, wydanej na podstawie dekretu z 1945 r. Organ odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że wnioskodawca (następca prawny S. S.) nie wykazał swojego interesu prawnego, ponieważ S. S. nie był stroną pierwotnego postępowania dekretowego i nie przedstawił dokumentów potwierdzających jego tytuł prawny do nieruchomości. Wnioskodawca twierdził, że istnieją dokumenty (m.in. protokół przejęcia gruntów, pisma urzędowe) wskazujące na współwłasność nieruchomości przez S. i W. małżonków N.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 14 sierpnia 2019 r. oraz postanowienie tego Ministra z dnia 9 marca 2018 r. i zasądził od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz skarżącego kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.), sędzia WSA Bożena Marciniak, asesor WSA Anna Milicka-Stojek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi [...] w K. na postanowienie Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 14 sierpnia 2019 r. nr DO3.4611.71.2018.OC w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 9 marca 2018 r. nr DO.3.6611.89.2017.AB; 2. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz [...] w K. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z 14 sierpnia 2019 r., nr DO3.4611.71.2018.OC Minister Inwestycji i Rozwoju, po rozpatrzeniu wniosku A. K. w K. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem tego organu z 9 marca 2018 r., nr DO3.6611.89.2017.AB., utrzymał w mocy postanowienie z 9 marca 2018 r., W uzasadnieniu Minister wskazał, że nieruchomość położona w [...] przy ul. [...] ozn. hip. [...] rej. hip. [...] została objęta działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. [...] (Dz. U. Nr 50, poz.279, dalej jako "dekret"). Orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w m. [...] z 11 czerwca 1956 r. nr [...] odmówiono W. N. przyznania prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości. Na skutek odwołania W. N., decyzją Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z 24 września 1965 r., nr [...] utrzymano w mocy orzeczenie z 11 czerwca 1956 r. Pismem z 11 maja 2017 r. A. K. (następca prawny S. S.) wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z 24 września 1965 r. oraz orzeczenia z 11 czerwca 1956 r. Minister Inwestycji i Rozwoju postanowieniem z 9 marca 2018 r. odmówił wszczęcia postępowania. Organ wskazał, że spadkobierca S. S. [...] nie przedstawił dokumentów wskazujących, że S. S. legitymował się tytułem prawnym do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...]. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył A. K. Minister Inwestycji i Rozwoju postanowieniem z 14 sierpnia 2019 r. utrzymał w mocy postanowienie z 9 marca 2018 r. W uzasadnieniu wskazał na przepisy art. 157 § 2 kpa i art. 28 kpa. Wyjaśnił, że podstawą materialnoprawną ustalenia interesu prawnego w niniejszej sprawie jest art. 7 ust. 1 dekretu, którego treść przytoczył. Minister podniósł, że przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji wydanych na podstawie przepisów dekretu przysługuje byłym właścicielom nieruchomości lub ich następcom prawnym. Podmioty wymienione w tym przepisie są stronami postępowania dekretowego o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego, zaś inne tylko wtedy, gdy legitymują się tytułami prawnorzeczowymi. Organ nadzoru wyjaśnił, że jak wynika z akt sprawy S. S. (uprzednio [...]) nie składał wniosku o przyznanie prawa własności czasowej, nie był stroną postępowania zakończonego decyzją z 24 września 1965 r. Tym samym, w sposób oczywisty, jego następca prawny nie jest stroną postępowania nadzorczego dotyczącego tej decyzji. Następca prawny powinien wykazać, że spadkodawca był właścicielem przedmiotowej nieruchomości. Podkreślono, że do wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej oraz orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w [...] wnioskodawca przedłożył wyłącznie postanowienie Sądu Rejonowego dla [...]- [...] z 8 lipca 2016 r., sygn. akt I Ns [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po S. S. znanym również jako S. N. Nie przedłożył natomiast żadnego dokumentu potwierdzającego, że był on przeddekretowym właścicielem przedmiotowej nieruchomości. Ponadto wskazano, że złożone przez wnioskodawcę dokumenty przy piśmie z 8 grudnia 2017 r. nie mogą być traktowane jak dokumenty potwierdzające posiadanie przez S. S. tytułu własności nieruchomości przy ul. [...]. Dowodem, potwierdzającym, że był on przeddekretowym właścicielem nieruchomości mógłby być akt notarialny nabycia przedmiotowej nieruchomości lub zaświadczenie z ksiąg wieczystych potwierdzające posiadanie tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości przez S. S. bądź wyrok sądu powszechnego ustalający, że był on właścicielem nieruchomości. Organ wskazał, że w przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentach co prawda znajdują się wzmianki, że nieruchomość przy ul. [...] stanowiła współwłasność małżonków W. i .S. N., jednak w żadnym z tych dokumentów nie ma informacji na podstawie jakich dokumentów organy uznały, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła ich współwłasność, szczególnie w sytuacji gdy z zaświadczenia Sądu [...] w [...] z 21 listopada 1947 r., nr [...] wynika, że księga wieczysta "[...] nr Rep. Hip. [...]" zaginęła. Ponadto zaznaczono, że złożone przez wnioskodawcę dokumenty to kopie dokumentów, które nie zostały poświadczone za zgodność z oryginałem. Organ wskazując na treść art. 61a § 1 kpa stwierdził, że gdy żądanie o którym mowa w art. 61 kpa zostało złożone przez osobę niebędącą stroną organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Skargę na postanowienie Ministra Inwestycji i Rozwoju z 14 sierpnia 2019 r. złożył A. K. w K. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: 1. art. 157 § 2 kpa w zw. z art. 28 kpa poprzez błędne uznanie, że skoro S. [...] nie był stroną postępowania "zwykłego" zakończonego decyzją z 24 września 1965 r., to tym samym, jego następca prawny nie jest stroną postępowania nadzorczego dotyczącego tej decyzji, podczas gdy - jak wynika z ugruntowanego orzecznictwa sądowoadministracyjnego - złożenie wniosku o wszczęcie postępowania nadzwyczajnego przez podmiot czy podmioty nie biorące udziału w postępowaniu zwykłym wymaga od organu, wobec przepisu art. 157 § 2 kpa, oceny interesu prawnego wnioskodawcy czy wnioskodawców, nie zaś a priori uznanie, że podmiot ten statusu strony w postępowaniu nadzorczym nie posiada; 2. art. 61a § 1 kpa skutkujące utrzymaniem w mocy postanowienia Ministra z 9 marca 2019 r. (powinno być z 2018 r.) przedwcześnie i bezzasadnie odmawiającego wszczęcia postępowania, w związku z błędnym oraz z naruszeniem art. 28 kpa stwierdzeniem brakiem interesu prawnego Aeroklubu [...] podczas, gdy odmowa wszczęcia postępowania na podstawie tej przesłanki jest możliwa wówczas, gdy wnioskodawca nie ma interesu prawnego w sprawie oraz ustalenie tej kwestii jest oczywiste i nie wymaga złożonego procesu wykładni czy też przeprowadzenia szczegółowego postępowania wyjaśniającego; 3. art. 7, 77, 80 kpa w zw. z art. 76 § 1 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz dokonanie całkowicie dowolnej (a nie swobodnej) oceny materiału dowodowego poprzez całkowicie błędne uznanie, że wnioskodawca nie przedstawił stosownych dokumentów celem wykazania, że S. N. legitymował się tytułem prawnym do nieruchomości, podczas gdy w aktach sprawy znajdują się: - protokół przejęcia terenów objętych ogłoszeniem Prezydenta Miasta z 20 października 1949 r. sporządzony przez Zarząd Miejski w m. [...] (na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z 7 kwietnia 1946 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m. [...]), w którym stwierdza się, że dotychczasowymi właścicielami nieruchomości przy ul. [...] ozn. hip. [...] rej. hip. [...] byli S. i W. małżonkowie N., - pismo Urzędu Gminy [...] Centrum dzielnicy [...] z 27 lutego 1997 r., w którym stwierdza się, że nieruchomość przy ul. [...] ozn. hip. [...] rej. hip. [...] stanowiła byłą własność S. i W. N., - pismo Urzędu m. [...] - Biura Geodezji i Katastru z 30 lipca 2007 r., w którym stwierdza się, że byłymi właścicielami wyżej opisanej nieruchomości byli S. i W. małżonkowie [...], - zaś dokumenty powyższe, jako dokumenty urzędowe, w myśl art. 76 § 1 kpa stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. 4. art. 7, 77, 80 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz dokonanie całkowicie błędnej oceny materiału dowodowego, co prowadziło do bezzasadnej odmowy wszczęcia postępowania w związku z rzekomym brakiem interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa po stronie Aeroklubu wskutek błędnego uznania, że w związku z faktem, że wniosek o przyznanie prawda własności czasowej do nieruchomości złożyła W. N. oraz, że wszelka korespondencja w postępowaniu dekretowym została skierowana i doręczona W. N., to brak jest podstaw do przyjęcia, iż S. N. był współwłaścicielem nieruchomości, podczas gdy każdy ze współwłaścicieli mógł podejmować działania w celu zachowania wspólnego prawa wszystkich współwłaścicieli do gruntu i własności budynku w zakresie przewidzianym w dekrecie, co w połączeniu ze znajdującymi się w dyspozycji organu dokumentami powinno prowadzić do wniosku, że S. N. z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością był współwłaścicielem nieruchomości; 5. art. 75 § 1 kpa poprzez stwierdzenie, że dokumenty złożone przez skarżącego nie mogą być traktowane jako dokumenty potwierdzające posiadanie przez S. N. tytułu własności do nieruchomości oraz wskazanie, iż dowodem takim mógłby być akt notarialny nabycia nieruchomości lub zaświadczenie z ksiąg wieczystych, bądź wyrok sądu powszechnego ustalający, że był on właścicielem nieruchomości, podczas gdy faktem znanym organowi jest zaginięcie księgi hipotecznej przedmiotowej nieruchomości (a zatem niemożliwym jest uzyskanie odpisów czy też zaświadczeń z księgi hipotecznej), zaś w myśl art. 75 § 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc kpa nie wprowadza formalnej teorii dowodów, tj. nie wprowadza obowiązku udowadniania pewnych faktów jedynie za pomocą określonych dowodów; 6. art. 8 kpa art. w zw. z art. 107 § 3 kpa poprzez wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że dokumenty załączone przez pełnomocnika skarżącego w nieuwierzytelnionych kopiach nie mogły stanowić dowodów w spawie, podczas gdy są to kopie dokumentów, których oryginały znajdują się w aktach przedmiotowej sprawy, prowadzonej przez Ministra Inwestycji i Rozwoju;  Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia z 9 marca 2018 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący wniósł także o przeprowadzenie dowodu z dokumentu - decyzji Okręgowego Urzędu Likwidacyjnego w [...] z 20 października 1949 r. ([...]) w przedmiocie przywrócenia S. i W. małżonkom N. w równych częściach niepodzielnie posiadania nieruchomości przy ul. [...] uregulowanej w księdze wieczystej pod nazwą "[...] nr Rep. Hip. [...]" na okoliczność posiadania przez S. N. tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wyrokiem z 18 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 2223/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. W ocenie Sądu skarżący nie przedstawił dowodu, który mógłby zostać uznany przez organ jako potwierdzający tytuł prawny S. S. do przedmiotowej nieruchomości. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A. K. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 24 stycznia 2024 r., sygn. akt I OSK 1827/20 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał m.in., że uzasadnienie wyroku Sądu I instancji nie spełnia wszystkich wymogów, o których mowa w art. 141 § 4 ppsa. Sąd I instancji nie odniósł się do przedstawionych w trakcie postępowania administracyjnego dowodów, chociażby w postaci kserokopii protokołu przejęcia terenów objętych ogłoszeniem Prezydenta Miasta z 20 października 1949 r., w którym w rubryce "Dotychczasowy właściciel nieruchomości" wskazano S. i W. N. Nie wskazał także, czy kserokopię decyzji Okręgowego Urzędu Likwidacyjnego w [...] z 20 października 1949 r. ([...]) w przedmiocie przywrócenia S. i W. małżonkom N. w równych częściach niepodzielnie posiadania nieruchomości przy ul. [...] uregulowanej w księdze wieczystej pod nazwą "[...] nr Rep. Hip. [...]" dołączoną do skargi dopuścił, czy też nie jako dowód w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania, które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy (art. 78 § 1 i 2 kpa). W ocenie tego Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy nie został właściwie oceniony. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że dokumenty są jednym ze środków dowodowych, przy czym w postępowaniu administracyjnym moc dowodową posiadają nie tylko oryginalne dokumenty, ale również ich uwierzytelnione odpisy. Poświadczenie (potwierdzenie za zgodność z oryginałem kopii) nadaje zaś kserokopii dokumentu charakter dokumentu urzędowego, podlegającego ocenie w toku postępowania administracyjnego. Zgodnie zaś z art. 76 § 1 kpa dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że nieuwierzytelniona kserokopia dokumentu urzędowego nie może korzystać z mocy dowodowej oryginału dokumentu. Niewłaściwe byłoby jednak wnioskowanie, że kserokopia dokumentu urzędowego nie może być środkiem dowodowym w postępowaniu administracyjnym. W orzecznictwie sądów administracyjnych niejednokrotnie wyrażony został pogląd, że kserokopia dokumentu urzędowego może być środkiem dowodowym w postępowaniu administracyjnym, lecz nie może korzystać z mocy dowodowej oryginału dokumentu. Różnica ich mocy dowodowej polega na tym, że kserokopia właściwie uwierzytelniona korzysta z mocy dokumentu oryginalnego, natomiast brak właściwego uwierzytelnienia powoduje, że dokument taki musi być oceniony w świetle całego materiału dowodowego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niezasadny zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 151 ppsa w związku z art. 3 § 1 ppsa oraz art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. Sąd ten wskazał także, że jeżeli przeprowadzone postępowanie doprowadzi do ustalenia, że wnoszący podanie nie legitymuje się interesem prawnym, będzie to decyzja umarzająca postępowanie, na podstawie art. 105 § 1 kpa. Brak interesu prawnego po stronie podmiotu inicjującego postępowanie administracyjne stanowi o braku jednego z podstawowych elementów przyszłego stosunku administracyjnoprawnego, a mianowicie jego podmiotu. Postanowieniem z 13 czerwca 2024 r. tutejszy Sąd, działając na podstawie art. 106 § 3 ppsa, dopuścił dowód z kserokopii decyzji Okręgowego Urzędu Likwidacyjnego w [...] z 20 października 1949 r. ([...]) w przedmiocie przywrócenia S. i W. małżonkom N. posiadania nieruchomości przy ul. [...], na okoliczność wskazaną w skardze. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 190 zd. 1 ppsa sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Podnieść należy, że zgodnie z ogólną zasadą postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 kpa). Organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa). W niniejszej sprawie organ nadzoru uchybił powyższym zasadom, a zebrany w sprawie materiał dowodowy nie został właściwie oceniony. Bezsporne jest, że księga wieczysta dotycząca przedmiotowej nieruchomości zaginęła. Nie można więc na jej podstawie uzyskać informacji dotyczących przedekretowych właścicieli przedmiotowej nieruchomości. W tej sytuacji obowiązkiem organu było wnikliwe zbadanie zawartych w aktach sprawy dokumentów oraz ich kserokopii i na ich postawie zbadanie powyższej kwestii. Przy czym wskazać należy, że analiza ta, w okolicznościach niniejszej sprawy, powinna nastąpić po wszczęciu postępowania, a nie w warunkach określonych w art. 61a § 1 kpa. Przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 kpa muszą być oczywiste, dostrzegalne prima facie, obiektywne, a zatem takie których ustalenie i wskazanie nie wymaga prowadzenia przez organ postępowania wyjaśniającego. W niniejszej sprawie organ badał interes prawny. Powołując się na art. 61a § 1 kpa w zw. z art. 157 § 2 kpa i art. 28 kpa dokonał wykładni przepisu prawa materialnego, tj. 7 dekretu stwierdzając, że brak jest podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 24 września 1965 r., utrzymującej w mocy orzeczenie z 11 czerwca 1956 r. Tymczasem dowodzenie powyższego wymaga wszczęcia postępowania i zakończenia go wydaniem decyzji. Według orzecznictwa sądowoadministracynego dopuszczalność odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 kpa została ograniczona do sytuacji oczywistego braku przymiotu strony, a nie sytuacji, gdy ocena tej kwestii wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (np. wyroki NSA z 29 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 330/17, z 20 listopada 2017 r., sygn. akt II GSK 1706/17, 20 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 3383/18). Rozstrzygnięcie zatem przez organ nadzoru w stanie faktycznym niniejszej sprawy, na podstawie art. 61a § 1 kpa stanowi naruszenie tego przepisu, które w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zważyć należy, że w aktach archiwalnych przedmiotowej nieruchomości znajduje się kserokopia protokołu przejęcia terenów objętych ogłoszeniem Prezydenta Miasta z 20 października 1949 r. Protokół ten został sporządzony przez Zarząd Miejski w m. [...] na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z 7 kwietnia 1946 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m. [...]. W dokumencie stwierdzono, że dotychczasowymi właścicielami nieruchomości przy ul. [...] ozn. hip. [...] rej. hip. [...] byli S. i W. małżonkowie N. Zgodnie z § 7 ust. 1 wskazanego rozporządzenia w wyniku oględzin przedstawiciel Zarządu Miejskiego sporządza protokół, który w szczególności powinien zawierać wymienienie osoby właściciela gruntu i budynków oraz opis nieruchomości wraz ze stwierdzeniem położenia, obszaru i granic gruntu oraz wyszczególnienie budynków i innych przedmiotów, znajdujących się na gruncie, z oznaczeniem stanu tych budynków i przedmiotów. Jak wyżej zaznaczono w protokole tym wymieniono, jako właścicieli nieruchomości S. i W. małżonków N. Uznać należy, że pomimo zaginięcia księgi wieczystej (zaświadczenie Sądu Grodzkiego z 21 listopada 1947 r.) ówczesny organ miał wiedzę co do właścicieli nieruchomości, na podstawie innych danych, skoro takie informacje w protokole zawarł. Wprawdzie protokół stanowi kserokopię, jednakże zalega on w aktach archiwalnych organu od lat i nie był wcześniej przez żaden organ kwestionowany. Powyższa kserokopia dokumentu koresponduje z pismami: z 27 lutego 1997 r. (kierownika Referatu Organizacyjnego i Dokumentacji Urzędu Gminy [...] - Centrum dzielnicy [...] skierowanego do Aeroklubu) i z 30 lipca 2010 r. (z-cy dyrektora Biura Geodezji i Katastru Urzędu m. [...] skierowanego do K. Z.) z treści których wynika, że właścicielami nieruchomości byli S. i W. N. Są to pisma sporządzone przez urzędników samorządowych; stanowią dokumenty urzędowe w rozumieniu art. 76 § 1 kpa. Oznacza to, że korzystają z domniemania zgodności z prawem tego co zostało w nich zapisane. Wyżej wskazane dokumenty korespondują także z kserokopią decyzji Okręgowego Urzędu Likwidacyjnego w [...] z 20 października 1949 r. w przedmiocie przywrócenia S. i W. małżonkom N. posiadania nieruchomości przy ul. [...]. Zgodnie z art. 75 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W niniejszej sprawie jest to szczególnie istotne wobec zaginięcia księgi wieczystej. Zważyć należy, że organ nie jest skrępowany żadnymi przepisami co do rodzaju poszczególnych dowodów i może zgodnie z własną oceną wyników postępowania dowodowego w danej sprawie ustalić stan faktyczny. Przepis art. 80 kpa nie wyznacza organowi merytorycznych reguł oceny rezultatów postępowania dowodowego. Organ prowadzący postępowanie ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne. Dopuszczalne jest czynienie ustaleń faktycznych na podstawie, tzw. dowodów pośrednich w sytuacji, gdy przeprowadzenie dowodu bezpośredniego jest niemożliwe. Jak wyżej zaznaczono w niniejszej sprawie nie jest możliwe przeprowadzenie dowodu z księgi wieczystej. Błędne jest stanowisko organu, że skoro S. N. nie był stroną postępowania zwykłego, to jego następca prawny nie jest stroną postępowania nadzorczego dotyczącego kontroli legalności decyzji wydanej w trybie zwykłym. Wobec treści art. 157 § 2 kpa w zw. z art. 28 kpa i właściwego przepisu prawa materialnego należy w każdej sprawie dokonywać oceny interesu prawnego wnioskodawcy. W niniejszej sprawie, z powodów wyżej podanych ocena ta nie została dokonana prawidłowo przez organ nadzoru. Ze wszystkich wyżej omówionych przyczyn Sąd z mocy art. 145 § 1 lit. c ppsa oraz art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym uzasadnione było treścią art. 119 pkt 3 ppsa. Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni stanowisko przedstawione w niniejszym uzasadnieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło