I SA/Wa 798/19
WyrokWSA w Warszawie2019-05-23
Skład orzekający: Joanna Skiba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju o uchyleniu decyzji Wojewody i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., była zasadna?Ratio decidendi
Decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju o uchyleniu decyzji Wojewody i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia była zasadna, ponieważ organ pierwszej instancji nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy wnioskodawca legitymował się prawem zarządu nieruchomością w dniu 1 stycznia 1991 r. Brak było dokumentów jednoznacznie potwierdzających istnienie tego prawa, a decyzje o naliczeniu opłat nie mogły stanowić samoistnej podstawy do stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego nieruchomości z dniem 1 stycznia 1991 r. Wojewoda wydał decyzję stwierdzającą nabycie tego prawa, jednak Minister Inwestycji i Rozwoju uchylił ją i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że prawo zarządu nie zostało wykazane. Strona skarżąca wniosła sprzeciw od decyzji Ministra, zarzucając naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. WSA w Warszawie oddalił sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu [...] S. A. w [...] od decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oddala sprzeciw.
Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z dnia [...] marca 2019 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Rejonowego Zarządu Infrastruktury w [...], uchylił w całości decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju została wydana przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy:
Wnioskiem z dnia [...] listopada 2004 r. [...] S.A. z siedzibą w [...], wystąpiła do Wojewody [...] o wydanie, w trybie przepisów art. 34 i art. 35 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.) decyzji potwierdzającej nabycie z mocy prawa, przez [...] S.A. z siedzibą w [...], prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w miejscowości [...], gm. [...], oznaczonego jako działka nr [....] o pow. [...] ha.
Następnie pismem z dnia [...] lutego 2005 r. [...] S.A. wniosły o zmianę trybu postępowania i uregulowania stanu prawnego nieruchomości położonej w miejscowości [...], gm. [...], oznaczonej jako działka nr [....] o pow. [...] ha (powstałej z podziału działki nr [...]), na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r, Nr 261, poz. 1603 ze zm.).
Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. Wojewoda [...] stwierdził nabycie z mocy prawa, z dniem [...] grudnia 1990 r., przez przedsiębiorstwo państwowe "[...]" prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, położonego w miejscowości [...], gmina [.], obręb [...], oznaczonego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] objętej księgą wieczystą nr [...] oraz prawa własności urządzeń znajdujących się na ww. nieruchomości. Wojewoda [...] przyjął w zaskarżonej decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., iż w dniu [...] grudnia 1990 r. nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] pozostawała w zarządzie Dyrekcji Okręgowych [...] na podstawie decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 1988 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia ceny gruntu położonego w obrębie [...], gmina [...], oznaczonego numerem geodezyjnym [...] o pow. [...] ha oraz ustalenia opłaty rocznej dla Dyrekcji Okręgowej [...] za użytkowanie ww. nieruchomości. Ponadto w aktach sprawy znajdują się decyzja Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] marca 1989 r. nr [...] oraz decyzja Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] marca 1990 r. nr [...] zmieniające wcześniejszą decyzję Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 1988 r. nr [...] w części dotyczącej ustalenia opłaty rocznej za użytkowanie przedmiotowej nieruchomości.
Rozpoznając złożone odwołanie Rejonowego Zarządu Infrastruktury w [...], Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z dnia [...] marca 2019 r. uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Powołał się na § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. 1998/23/120) i wskazał, że stwierdzenie prawa zarządu do nieruchomości może nastąpić na podstawie m.in. decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością. Zaznaczył jednak, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 22 listopada 1999 r. sygn. akt U 6/99, stwierdził, że dokument zawierający decyzję o naliczeniu lub aktualizacji opłat może być uznany za podstawę stwierdzenia użytkowania, tylko gdy jest wydany w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. Z decyzji o opłatach powinien wynikać jednoznacznie tytuł prawny ich wnoszenia. Powyższe stanowisko zostało odzwierciedlone w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych wydanych w przedmiocie ustalenia wartości dowodowej decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu.
Mając na uwadze powyższe stanowisko, organ odwoławczy przechodząc do oceny spełnienia w niniejszej sprawie przesłanki pozostawania przedmiotowego gruntu w dniu [...] grudnia 1990 r. w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego "[...]" stwierdził, że w zaskarżonej decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. Wojewoda [...] błędnie przyjął, iż w niniejszej sprawie wykazane zostało prawo zarządu do przedmiotowej nieruchomości w dacie [...] grudnia 1990 r. Ww. decyzja Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 1988 r. nr [...] w części dotyczącej ustalenia opłaty rocznej za użytkowanie przedmiotowej nieruchomości nie wskazuje na istnienie jakiegokolwiek aktu o charakterze indywidualnym, na podstawie którego zostało ustanowione prawo zarządu do przedmiotowego gruntu.
W związku z powyższym Minister stwierdził, że w ramach ponownego rozpoznania sprawy organ pierwszej instancji winien przede wszystkim przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie, czy w dniu [...] grudnia 1990 r. w obrocie prawnym znajdowała się decyzja o przekazaniu przedmiotowej nieruchomości w zarząd na rzecz Dyrekcji Okręgowej [...] bądź inny dokument wymieniony w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r., na podstawie którego nastąpiło przekazanie gruntu w zarząd. W braku powyższych dokumentów, stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 Kpa, potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym.
Następnie wskazano, iż ze zgromadzone w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby Rejonowy Zarząd Infrastruktury w [...] legitymował się w dniu [...] grudnia 1990 r. jakimkolwiek prawem w stosunku do nieruchomości położonej w miejscowości [...], gmina [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...]. W odwołaniu strona skarżąca podniosła, iż organ pierwszej instancji, przy ocenie materiału dowodowego nie wziął po uwagę wniosku Komendy Komunikacji Wojskowej we [...] z dnia [...] lipca 1997 r. o przekazanie nieruchomości. W aktach sprawy brak jest ww. dokumentu, jednakże z pisma [...] Dyrekcji [...] z dnia [...] sierpnia 1997 r., wynika, że ww. wniosek dotyczył przekazania na rzecz Ministerstwa Obrony Narodowej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej w obrębie [...], gm. [...]. W aktach sprawy znajduje się także pismo Komendy Komunikacji Wojskowej we [...] z dnia [...] lipca 1998 r., dotyczące prośby o przekazanie na rzecz Rejonowego Zarządu Infrastruktury w [...] działki nr [...], obręb nr [...], gm. [...].
Z kolei pismem z dnia [...] stycznia 2007 r. Rejonowy Zarząd Infrastruktury w [...] wystąpił do Starosty Powiatowego w [...] z wnioskiem o przekazanie w trwały zarząd m.in. działki nr [...] o pow. [...] ha, co stanowiło zdaniem strony skarżącej zgłoszenie roszczenia w stosunku do działki podlegającej uwłaszczeniu.
W ocenie organu odwoławczego ww. wniosek z dnia [...] stycznia 2007 r. nie stanowi negatywnej przesłanki do stwierdzenia w drodze decyzji nabycia prawa użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu. Badanie przez organ, czy ukształtowanie nowego stanu prawnego na nieruchomości nie narusza praw osób trzecich następuje według stanu istniejącego w dniu [...] grudnia 1990 r. Tym samym prawa osób trzecich do nieruchomości musiały zaistnieć przed tym dniem lub najpóźniej w tym dniu. W związku z powyższym, organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił, iż w niniejszej sprawie nie doszło do naruszania praw osób trzecich.
Mając powyższe na uwadze Minister stwierdził, że organ wojewódzki nie wykazał istnienia po stronie wnioskującego o uwłaszczenie prawa zarządu. W związku z tym, że decyzja Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, niezbędne jest przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi i instancji.
Od decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły [...] S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami we [....]. W skardze zarzuciły naruszenie art. 138 § 2 kpa poprzez niezasadne w okolicznościach sprawy przyjęcie, że decyzja I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy a istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W związku z powyższym wniosły o uchylenie decyzji objętej sprzeciwem na podstawie art. 64e i 151 a § 1 ppsa oraz zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej według norm przepisanych. ,
W odpowiedzi na sprzeciw organ wniósł o jego oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy że od 1 czerwca 2017 r., kiedy weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935) zasadniczej zmianie uległ tryb zaskarżania decyzji wydawanych – jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie - na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 9 pkt 7 powołanej ustawy, w dziale III ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", po rozdziale 3 dodano rozdział 3a (obejmujący art. 64a do 64e), w który uregulowano instytucję sprzeciwu od decyzji, który to środek przysługuje od decyzji wydawanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 64a p.p.s.a.). Wnosi się go w terminie 14 dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji (art. 64c § 1 p.p.s.a.).
Przechodząc zaś do oceny legalności zakwestionowanej decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju stwierdzić należy, że sprzeciw nie jest zasadny, gdyż wydając tę decyzję Minister Inwestycji i Rozwoju nie wykroczył poza granice wyznaczone art. 138 § 2 k.p.a. uprawniające go do podjęcia rozstrzygnięcia kasacyjnego.
Przepis ten w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 czerwca 2017 r. - miarodajnym w sprawie, ze względu na datę wszczęcie postępowania (a to w związku z art. 17 ust. 1 ustawy nowelizującej z dnia 7 kwietnia 2017 r.) - stanowił, że "organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ ten powinien wskazać jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy."
Wydanie zatem przez organ odwoławczy tego rodzaju decyzji uwarunkowane jest łącznym spełnieniem dwóch przesłanek: naruszeniem przy wydawaniu przez organ pierwszej instancji decyzji przepisów procedury administracyjnej oraz stwierdzeniem, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Taka sytuacja będzie zachodziła wówczas, gdy organ pierwszej instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, bądź uczynił to w sposób, który nie pozwala na zrekonstruowanie zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej istotnych z punktu widzenia podejmowanego rozstrzygnięcia elementów stanu faktycznego sprawy, lub ich rekonstrukcja w postępowaniu pierwszoinstancyjnym odbyła się w oparciu o dowody, które nie mogą być uznane za miarodajne. Tego rodzaju braki postępowania wyjaśniającego nie mogą być bowiem sanowane w procedurze uzupełniającego postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ odwoławczy na zasadzie art. 136 KPA, gdyż prowadziłoby to do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania.
Sprzeciw Sąd rozpoznaje na posiedzeniu niejawnym a przedmiotem jego rozpoznania jest jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 KPA (art. 64d § 1 i 64e ppsa). Oznacza to, że co do zasady Sąd nie bada sprawy od kątem merytorycznym, ocenia jedynie, w kontekście istotnych dla wyniku sprawy przepisów prawa materialnego, zastosowanie decyzji kasatoryjnej w określonym stanie faktycznym sprawy.
Przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] marca 2019 r. uchylająca w całości decyzję Wojewody [...] nr [...] z [...] czerwca 2015 r. i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania. Ww. decyzją z [...] czerwca 2015 r. Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez przedsiębiorstwo państwowe [...] z mocy prawa z dniem [....] grudnia 1990. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Skarbu Państwa, położonej w [...], składającej się z działki nr [...] o powierzchni [...] ha, objętej księgą wieczystą nr [...] oraz prawa własności obiektów trwale z gruntem związanych.
Na wstępie należy poczynić uwagi o charakterze ogólnym. W postępowaniu o stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, postępowanie toczy się o oparciu o przepis art. 200 ustawy z 21 sierpnia 1997 o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. 2016.2147 ze zm). Przepis ten, stanowiący materialnoprawną podstawę decyzji organu I instancji odwołuje się do art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 z późn. zm.), który w ustępie 1 stanowił, że grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), z wyłączeniem gruntów Państwowego Funduszu Ziemi, będące w dniu [...] grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem ich użytkowania wieczystego. Oznacza to, że dla potwierdzania podmiotowego przekształcenia prawa przysługującego Skarbowi Państwa lub gminie decydujące jest ustalenie czy wnioskodawca ubiegający się o uwłaszczenie w dniu [...] grudnia 1990 r. legitymował się prawem zarządu przedmiotowym gruntem. Zarząd zaś (obecnie trwały zarząd), był prawną formy władania, która uprawniała określony podmiot do władania nieruchomością. Podkreślić należy, że sam fakt korzystania przez spółkę nie kreuje tego prawa. Decydujące znaczenie mają bowiem dwie kwestie: dzień wejścia w życie ustawy zmieniającej z 29 września 1990 r.- tj. [...] grudnia 1990 r. oraz obowiązujące w tym dniu przepisy pozwalające stwierdzić, że w tym dniu określone mienie należało do przedsiębiorstw państwowych. Obowiązująca wówczas ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. Nr 17, poz. 74 ze zm.), przewidywała powstanie zarządu do gruntu w ściśle określony sposób. Tak więc stosownie do art. 38 ust. 2 tej ustawy dowodem potwierdzającym istnienie prawa zarządu państwowej jednostki organizacyjnej mogły być: 1) decyzja o oddaniu w zarząd, 2) zawarta za zezwoleniem tego organu, umowa o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, 3) bądź umowa o nabyciu nieruchomości. W konsekwencji istnienia powyższego prawa nie można domniemywać, co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Podstawą stwierdzenia nabycia nieruchomości nie może być zatem decyzja ustalająca opłatę roczną, gdyż nie przesądza istnienia samego prawa zarządu. Dokument zawierający decyzję o naliczeniu opłat może być uznany za podstawę stwierdzenia nabycia nieruchomości jedynie wówczas, gdy jest wydany w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. Oznacza to, że dokument, który nie zawiera takiego nawiązania nie może być uznany za samoistną podstawę stwierdzenia prawa zarządu (por. wyrok NSA z10.09. 2014 I OSK 204/13).
Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że kluczowa, a zarazem sporna kwestia w rozpoznawanej sprawie dotyczy ustalenia czy wnioskujący o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego w dacie [...] grudnia 1990 r. spełniał wymagania , których skutkiem było nabycie w wyżej wskazanej dacie prawa użytkowania nieruchomości gruntowej i prawa własności obiektów trwale związanych z gruntem. W ocenie organu II instancji w sprawie nie wykazano, aby spółka legitymowali się prawem zarządu nieruchomością oznaczona obecnie jako działka ewid. nr [...], położona w [...]. Organ odwoławczy wskazuje, że brak dokumentów, które fakt taki potwierdzają, nie jest natomiast dokumentem wystarczającym dla potwierdzenia, że wnioskodawcy przysługiwało prawo zarządu w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości w dniu [...] grudnia 1990 r. – decyzja Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 1988 r. w przedmiocie ustalenia ceny gruntu położonego w obrębie [...], gmina [...] oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] ha oraz ustalenie opłaty rocznej dla dyrekcji Okręgowej [...] za użytkowanie wieczyste oraz dwie decyzje zmieniające tę decyzję w części dotyczącej ustalenia opłaty rocznej. Decyzja taka jest niewątpliwie dokumentem i to dokumentem urzędowym w rozumieniu przepisów kodeksów postępowania administracyjnego i cywilnego. Jednak dokument zawierający decyzję o naliczeniu lub aktualizacji opłat może być uznany za podstawę stwierdzenia użytkowania tylko wówczas, gdy jest wydany w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła czy uległa zniszczeniu. Podkreślić przy tym należy, że z decyzji o opłatach powinien wynikać w sposób jednoznaczny tytuł prawny ich wnoszenia: ustanowione mocą konkretnej decyzji administracyjnej prawo użytkowania na rzecz podmiotu wnoszącego opłatę. W konsekwencji oznacza to, że w każdej sprawie należy ustalić, czy wydane w niej decyzje o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością wskazują jednoznacznie tytuł ich wnoszenia, tj. czy przywołują ustanowione mocą konkretnej decyzji administracyjnej prawo zarządu lub użytkowania. Tak rzecz ujmuje się w judykaturze sądowoadministracyjnej (p. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OSK 570/07, 26 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 651/11, 12 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 198/13, publ. CBOSA). Stanowisko zawarte w tych orzeczeniach sąd w składzie orzekającym w całości podziela. Tym samym organ odwoławczy prawidłowo uznał, że nie jest wystarczającym powołanie się na decyzję o naliczeniu opłat z tytułu zarządu nieruchomością dla wykazania tego prawa. Prawo zarządu [...] SA w tej sprawie nie zostało wykazane, gdyż decyzję w przedmiocie opłat z tytułu zarządu można uwzględnić skutecznie tylko wówczas, gdy istnieją inne dowody powstania zarządu w prawem przepisany sposób. [...] SA takich dodatkowych dowodów nie przedstawiło.
Natomiast z materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie nie wynika, żeby organ I instancji przeprowadzał postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie czy w obrocie prawnym znajdowała się decyzja o przekazaniu przedmiotowej nieruchomości w zarząd na rzecz Dyrekcji Okręgowej [...] bądź inny dokument wymieniony w rozporządzenia z Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. 1998/23/120). Zgodnie z § 4 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r., stwierdzenie prawa zarządu do nieruchomości następuje na podstawie co najmniej jednego z następujących dokumentów: decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd; decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie jeśli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r.; umowy między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości, zawartej za zgodą organu; umowy zawartej w formie aktu notarialnego przed dniem 1 lutego 1989 r. przez państwowe jednostki organizacyjne, o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa; odpisu księgi wieczystej stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości; decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością; decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r.; uchwały, zarządzenia lub decyzji wydanej w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości; protokołu przekazania nieruchomości sporządzonego między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 1 sierpnia 1985 r.; umowy o przekazaniu nieruchomości lub protokołu przekazania nieruchomości sporządzonych przed dniem 22 października 1961 r. między organizacjami społeczno-zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi a państwowymi jednostkami organizacyjnymi.
Dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy niezbędne jest zatem przeprowadzenie postępowania dowodowego na powyższe okoliczności.
Wszystko to powoduje, że postępowanie wyjaśniające z punktu widzenia istotnych dla wyniku sprawy przesłanek ustawowych – wymaga wielu dodatkowych czynności dowodowych. Powyższe uzasadniało zastosowanie przez organ art. 138 § 2 KPA.
Istotne jest przy tym, że na tym etapie sprawy ani Minister, ani też Sąd rozpoznający niniejszy sprzeciw nie przesądzają wyniku sprawy. Sąd zobligowany był jedynie zbadać czy Minister zasadnie zastosował art. 138 § 2 KPA, a zatem czy postępowanie wyjaśniające wymaga uzupełnienia w znacznym stopniu, tj. w stopniu przekraczającym możliwości organu II instancji w ramach art. 136 KPA.
W świetle powyższych ustaleń, Sąd nie dopatrzył się żadnych uchybień w stosowaniu przepisów postępowania, dlatego Sąd na podstawie art. 151a § 2 ppsa oddalił sprzeciw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło