I SA/Wa 812/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. N. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi T. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji administracyjnej postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 września 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 812/16 oddalił skargę T. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...], wydaną w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji administracyjnej. W dniu 25 października 2016 r. (data stempla pocztowego) strona skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Uzasadniła, że w okresie od dnia 15 do 30 września 2016 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim, co uniemożliwiło mu dochowanie ww. terminu. Ponadto w dniu 25 października 2016 r. skarżący uzyskał wiedzę o wyroku oddalającym skargę, podczas rozmowy telefonicznej, a do tego dnia nie doręczono mu sentencji wyroku, w sytuacji gdy działał bez pełnomocnika. Zatem Sąd z urzędu w ciągu tygodnia od ogłoszenia wyroku obowiązany był doręczyć odpis sentencji wyroku wraz z pouczeniem o sposobie wniesienia środka odwoławczego. Do wniosku strona załączyła kserokopię zwolnienia lekarskiego, obejmującego wskazany uprzednio okres. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W świetle postanowień zawartych w art. 86 i 87 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; 2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu; 5) uchybienie terminowi powoduje powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 ppsa). Natomiast zgodnie z art. 88 tej ustawy spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. W niniejszej sprawie skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, wskazując na nienadesłanie przez Sąd sentencji wyroku oddalającego skargę, zapadłego na rozprawie w dniu 16 września 2016 r. i chorobę w dniach 15-30 września 2016 r. Z uwagi na wskazanie ww. przyczyn niedochowania terminu Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie skarżący zachował 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu bowiem przyczyna, uniemożliwiająca mu złożenie wniosku, na którą się powołał, ustąpiła w dniu 25 października 2016 r., kiedy to strona dowiedziała się o zapadłym wyroku. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zarówno w nauce postępowania administracyjnego (np. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2000, s. 368-370), jak i postępowania cywilnego panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy - T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska, Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego, Część pierwsza, postępowanie rozpoznawcze, t. 1, Warszawa 2003, s. 362. Stanowisko to zostało zaakceptowane w orzecznictwie NSA. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się z reguły: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (...) (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz", Wydaw. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 333). Jako brak winy nie mogą zostać zakwalifikowane - nieuwaga bądź zaniedbanie leżące po stronie skarżącej. Podkreślenia wymaga, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Ani podeszły wiek ani stan zdrowia nie stanowią przesłanek wykluczających istnienia winy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2007 r. o sygn. akt II OSK 479/07). Samo uprawdopodobnienie braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, oznacza wykazanie takich okoliczności, które przy zachowaniu należytej staranności uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności i jednocześnie były nie do przewidzenia oraz nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt II GZ 896/14, oraz z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 91/15). W świetle powyższego nie można zatem przyjąć, że strona skarżąca bez swojej winy uchybiła terminowi do wniesienia skargi. Strona w dniu 17 sierpnia 2016 r. osobiście odebrała przesyłkę, zawierającą zawiadomienie o rozprawie (k. 18 akt sądowych). W zawiadomieniu tym znajdowało się pouczenie, w którym w pkt 2 wskazano, że sentencji wyroku oddalającego skargę, ogłoszonego na rozprawie, Sąd nie doręcza stronom z urzędu z wyjątkiem w nim wskazanym. Z kolei pkt 3 stanowi, że w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony, w terminie 7 dni, od dnia ogłoszenia wyroku. Zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku po upływie tego terminu jest czynnością bezskuteczną (pkt 4). Natomiast w pkt 5 stwierdzono, że w razie uwzględnienia skargi wojewódzki sąd administracyjny sporządza i doręcza z urzędu wyrok z uzasadnieniem każdej ze stron. Jak z powyższego wynika pouczenie zawarte w przedmiotowej informacji jest zrozumiałe, jasne i wskazuje, jakie sutki wywołuje w procedurze sądowej wydanie wyroku oddalającego skargę, czy też uwzględniającego skargę. Wbrew temu co twierdzi strona - została ona poinformowana, że w przypadku oddalenia skargi należy złożyć stosowny wniosek w terminie 7 dni, od dnia ogłoszenia wyroku. Nie można przy tym pominąć faktu, że w nagłówku pisma znajdują się telefony kontaktowe do Sądu, z których strona mogła skorzystać, w sytuacji niezrozumienia nadesłanego pouczenia. Powyższe oznacza zatem, że gdyby strona zastosowała się do pouczenia, zawartego w piśmie zawiadamiającym o rozprawie, to termin do złożenia przedmiotowego wniosku mogłaby zachować. Odnosząc się natomiast do drugiej ze wskazanych przyczyn wskazać należy, że jak wynika ze zwolnienia lekarskiego strona przebywała na nim do dnia 30 września 2016 r. Jednak w tym przypadku należy zwrócić uwagę, że jak wynika z treści przedłożonego dokumentu, zgodnie z zaleceniami lekarskimi chory mógł chodzić i nie musiał leżeć w łóżku. Z tego względu strona mogła skorzystać z pomocy osób trzecich lub też osobiście nadać wniosek u operatora pocztowego. Zwłaszcza, że w dniu wydania wyroku strona udała się do lekarza. Jednocześnie w swoim wniosku nie wskazała na inne okoliczności uniemożliwiające jej takie działanie. Z powyższych względów nie można uznać, że terminowe dokonanie czynności uniemożliwiły przyczyny, które były nie do przewidzenia oraz nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Z tego też względu Sąd na podstawie art. 86 w zw. z art. 87 § 2 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił, jak w sentencji postanowienia.