I SA/Wa 820/17
WyrokWSA w Warszawie2017-11-16
Skład orzekający: Dorota Apostolidis, Małgorzata Boniecka – Płaczkowska, Anna Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie komunalizacyjne na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 KPA, gdy brak jest dokumentów potwierdzających własność Skarbu Państwa do nieruchomości, a tym samym uniemożliwia to ujawnienie jej w księdze wieczystej?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może zawiesić postępowania komunalizacyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 KPA z powodu braku dokumentów potwierdzających własność Skarbu Państwa do nieruchomości, jeśli brak ten nie stanowi zagadnienia wstępnego, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne do merytorycznego zakończenia sprawy. W sytuacji braku dowodów własności Skarbu Państwa, organ powinien zakończyć postępowanie, a nie je zawieszać, gdyż nie występuje przeszkoda prawna uniemożliwiająca rozpatrzenie sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Starosty na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody o zawieszeniu postępowania w sprawie przekazania Gminie mienia Skarbu Państwa. Starosta kwestionował zasadność zawieszenia, wskazując na brak dokumentów potwierdzających własność Skarbu Państwa do nieruchomości oraz niemożliwość ujawnienia jej w księdze wieczystej. Organy administracji powoływały się na przepisy dotyczące ujawnienia własności Skarbu Państwa, jednak Starosta podnosił, że brak jest podstawy prawnej do takiego wpisu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej oraz poprzedzające je postanowienie Wojewody, zasądzając od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz Starosty zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) WSA Anna Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Starosty [...] na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...]; 2. zasądza od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz Starosty [...] kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym postanowieniem z [...] marca 2017 r., nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, po rozpatrzeniu zażalenia Starosty [...] od postanowienia Wojewody [...] z [...] czerwca 2015 r., nr [...] zawieszającego postępowanie prowadzone na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy z 10 maja 1996 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191, z późn. zm.) w sprawie przekazania Gminie [...], mienia Skarbu Państwa oraz wzywającego Starostę [...] do ujawnienia opisanej wyżej nieruchomości w księdze wieczystej w terminie 6 miesięcy - utrzymała w mocy postanowienie z [...] czerwca 2015 r.
W uzasadnieniu wskazała, że wnioskiem z [...] lipca 2012 r. Wójt Gminy [...]zwrócił się o stwierdzenie nabycia na rzecz Gminy [...] prawa własności nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], o pow. [...], obręb [...]. We wniosku podał, iż zgodnie z wypisem z rejestru gruntów sporządzonym przez Starostwo Powiatowe w [...], Gmina [...] władała ww. nieruchomością w dniu 27 maja 1990 r. Ponadto Wójt wskazał, że działka nr [...] stanowi i stanowiła drogę publiczną kategorii gminnej [...] nr [...]. Działka ta 27 maja 1990 r. była użytkowana jako droga publiczna i była główną drogą łączącą ww. miejscowości. W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], zatwierdzonym uchwałą nr [...] Gminnej Rady Narodowej z [...] grudnia 1987 r., który obowiązywał 27 maja 1990 r. nieruchomość ta również przeznaczona była na drogę publiczną gminną.
Wojewoda [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawię przekazania Gminie [...], mienia Skarbu Państwa stanowiącego działkę nr [...]. Nieruchomość nie została ujawniona w księdze wieczystej. Wójt Gminy [...] przedłożył kopie matrykuły katastralnej Gromady [...] obejmującej drogi publiczne z parcelą nr [...], z której powstała działka stanowiąca przedmiot postępowania. Aktualnie znajduje się ona we władaniu na zasadach samoistnego posiadania Gminy [...].
Starosta [...] pismem z [...] sierpnia 2012 r. poinformował, że z dokumentacji geodezyjnej znajdującej się w Starostwie Powiatowym w [...] wynika, że działka nr [...] powstała z części parceli nr [...] o pow. [...] zapisanej w matrykule [...] w art. 7 oraz z części gruntu, który nie był objęty żadną parcelą katastralną. W chwili założenia operatu ewidencji gruntów w 1961 r. powstała działka nr [...] o powierzchni [...], którą zapisano w jednostce rejestrowej [...] jako przedmiot władania Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydziału Komunikacji w [...], a następie Powiatowy Zarząd Dróg Lokalnych. W 1979 r. przy odnowieniu operatu ewidencji gruntów działkę nr [...] oznaczono nr [...], o pow. [...]. W odnowionym rejestrze gruntów w 1979 r. bez podania podstawy prawnej wpisano jako właściciela działki Skarb Państwa.
Pismem z [...] grudnia 2012 r. Wojewoda [...] zwrócił się do Starosty [...] o udzielenie informacji czy istnieją dowody potwierdzające nabycie nieruchomości przez Skarb Państwa (umowa, decyzja administracyjna, orzeczenie sądu). Jednocześnie Wojewoda zwrócił się o wyjaśnienie podstawy prawnej wpisu w odnowionym rejestrze gruntów w 1979 r. jako właściciela działki nr [...] Skarbu Państwa.
W odpowiedzi na powyższe pismo Starosta Powiatowy poinformował, iż w operacie ewidencyjnym [...] nie ma dokumentów potwierdzających nabycie przez Skarb Państwa działki nr [...], takich jak: umowa, decyzja administracyjna, orzeczenie sądu, jak również innych dowodów nabycia prawa własności. Ponadto Starosta wskazał, że nie ma możliwości wyjaśnienia i podania podstawy prawnej wpisu w rejestrze gruntów jako właściciela przedmiotowej działki Skarb Państwa.
Wójt Gminy [...] pismem z [...] stycznia 2013 r. poinformował, że nie posiada żadnych dowodów potwierdzających nabycie nieruchomości przez Skarb Państwa. Ponadto Wójt wskazał, iż działka nr [...] w dniu 27 maja 1990 r. stanowiła drogę publiczną kategorii gminnej. Zaliczenie tej drogi do drogi gminnej zostało zaopiniowane na posiedzeniu Prezydium Gminnej Rady Narodowej w [...][...] grudnia 1985 r. Stosownie do art. 7 ust. 2 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych zaliczenie drogi do kategorii dróg gminnych nastąpiło w drodze uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej, po zasięgnięciu opinii Gminnej Rady Narodowej w [...].
Pismem z [...] czerwca 2013 r. Wojewoda [...] zwrócił się do Starosty [...] o ustalenie stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości, w szczególności zbadanie czy w odniesieniu do działki zostały spełnione przesłanki z art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z przepisami ustawy o ujawnieniu w księgach wieczystych prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego, starostowie w terminie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy winni złożyć we właściwych sądach rejonowych wnioski o ujawnienie w księgach wieczystych prawa własności Skarbu Państwa wraz z dokumentami stanowiącymi podstawę wpisu tego prawa. Starosta [...] pismem z [...] lipca 2013 r. poinformował, iż prawidłowym wydaje się uregulowanie stanu prawnego przedmiotowego gruntu przez zainteresowaną Gminę.
Po wezwaniu do złożenia wyjaśnień Wójt Gminy [...] pismem z [...] grudnia 2013 r. poinformował, iż Gmina [...] nie podjęła innych czynności w celu uregulowaniu stanu prawnego nieruchomości oraz że Gmina nie ma możliwości zasiedzenia nieruchomości, gdyż w rejestrze gruntów wpisano Skarb Państwa, jako właściciela nieruchomości. Pierwsza wzmianka prawa Gminy do nieruchomości wynika z protokołu posiedzenia Prezydium Gminnej Rady Narodowej w [...] z [...] grudnia 1985 r., w której opiniowano podział dróg gminnych. W związku z tym Gmina nie ma podstaw do złożenia wniosku do sądu powszechnego o zasiedzenie tej drogi na podstawie przepisów kodeksu cywilnego.
Wojewoda zaproponował, by Wójt Gminy [...] złożył wniosek o nabycie prawa własności nieruchomości przez zasiedzenie.
Wójt w piśmie z [...] grudnia 2014 r. wskazał, że Gmina [...] nie podjęła innych czynności w celu uregulowania stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości. Wyjaśnił, że Gmina nie zamierza występować do sądu o stwierdzenie zasiedzenia, gdyż nie ma zabezpieczonych w budżecie środków finansowych również na przyszłe lata.
W kolejnym piśmie z [...] lutego 2013 r. Starosta [...] ponownie podkreślił, że nie dysponuje podstawą prawną uzasadniającą wystąpienie do sądu o założenie księgi wieczystej i wpisanie prawa własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Wojewoda [...] postanowieniem z [...] czerwca 2015 r. zawiesił postępowanie w sprawie przekazania Gminie [...] mienia Skarbu Państwa stanowiącego nieruchomość położoną w obrębie ewidencyjnym [...], jednostka ewidencyjna [...], oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka [...]. Jednocześnie wezwał Starostę [...] do ujawnienia tej nieruchomości w księdze wieczystej w terminie 6 miesięcy.
Zażalenie na postanowienie Wojewody złożył Starosta [...].
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wskazała, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Komisja podniosła, że w doktrynie wskazuje się, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu mogą być wyłącznie kwestie prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu powyższego przepisu może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu i zagadnienie to może być odrębnym przedmiotem postępowania przed organem lub sądem.
Następnie Komisja przytoczyła treść art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r. i wskazała, że z brzmienia przepisu jednoznacznie wynika, że przedmiotem komunalizacji jest wyłącznie mienie ogólnonarodowe (państwowe). Decydujące znaczenie dla komunalizacji następującej z mocy prawa ma stan faktyczny i prawny mienia ogólnonarodowego (państwowego) istniejący w dacie wejścia w życie ww. ustawy, tj. 27 maja 1990 r. Tym samym, obowiązkiem organów administracji orzekających w przedmiocie komunalizacji mienia jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy zachodzą przesłanki, od spełnienia których przepis art. 5 ust. 1 ustawy uzależnia nabycie z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości, a więc czy 27 maja 1990 r. przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa i czy należała do podmiotów wskazanych w tym przepisie.
Komisja podniosła, że tytuł prawny Skarbu Państwa do przedmiotowej nieruchomości nie został ustalony i wykazany w księdze wieczystej. Wojewoda w toku prowadzonego postępowania kilkakrotnie wzywał Starostę [...] do ujawnienia przedmiotowej nieruchomości w księdze wieczystej.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami zasobem nieruchomości Skarbu Państwa gospodarują starostowie, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Stosownie zaś do przepisów ustawy z 7 września 2007 r. o ujawnieniu w księgach wieczystych prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 191, poz. 1365, z późn. zm.) starostowie w terminie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy winni złożyć we właściwych sądach rejestrowych wnioski o ujawnienie w księgach wieczystych prawa własności Skarbu Państwa wraz z dokumentami stanowiącymi podstawę wpisu tego prawa. Do prowadzonego postępowania komunalizacyjnego niezbędne pozostaje ustalenie stanu prawnego nieruchomości, co nie jest możliwe w przedmiotowej sprawie, gdyż ww. nieruchomość nie posiada założonej księgi wieczystej, w której ujawnione by było prawo własności do ww. nieruchomości Skarbu Państwa.
W ocenie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej zawieszenie postępowania w okolicznościach przedmiotowej sprawy jest zasadne. Ocena żądania stwierdzenia nabycia własności nieruchomości jest możliwa jedynie wówczas, gdy zostanie ustalone prawo własności działek w szczególności, że prawo to służyło Skarbowi Państwa.
Na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z [...] marca 2017 r. skargę złożył Starosta [...] wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Wniósł o uchylenie w całości obu postanowień, ewentualnie stwierdzenie ich nieważności oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie przepisów ustawy z 7 września 2007 r. o ujawnieniu w księgach wieczystych prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego, pominięcie przepisów ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną (Dz.U. 1998 nr 133 poz 872 ze zm.), tj. - art. 73 ust 1 tej ustawy, a także naruszenie art. 77 § 1 kpa, poprzez niewystarczające rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego, a ponadto wydanie postanowienia, w którym nałożony obowiązek jest niewykonalny i niewykonalność ta ma charakter trwały.
Skarżący podniósł, że sporna nieruchomość nie ma urządzonej księgi wieczystej. Podczas postępowania dowodowego organ I instancji poszukiwał dokumentu potwierdzającego nabycie nieruchomości przez Skarb Państwa (np. umowa, decyzja administracyjna, orzeczenie sądu). Takich dowodów nie znaleziono. Natomiast wyjaśniono, że zapis w ewidencji gruntów i budynków, wskazujący Skarb Państwa jako właściciela działki nr [...] miał charakter epizodyczny, i co ważne został ujawniony w rejestrze gruntów w 1979 r. bez podstawy prawnej. Z powyższego, w ocenie skarżącego wynika, że co do działki będącej przedmiotem postępowania brak jest dowodu, by była ona własnością Skarbu Państwa.
W ocenie skarżącego organ błędnie przyjął, że w sprawie ma zastosowanie ustawa z 7 września 2007 r. Organ I instancji zebrał dowody dotyczące szczególnego charakteru nieruchomości podlegającej komunalizacji, tj. charakteru drogi publicznej. Skarżący wskazał, że do gruntów zajętych pod drogi publiczne zastosowanie ma art. 73 ust 1 ustawy z 13 października 1998 r. Zatem, nabycie własności przez gminę już nastąpiło, decyzja na charakter tylko deklaratoryjny.
Szczególny charakter nieruchomości stanowi zasadniczo niewykonalnym wyrażony w postanowieniach obowiązek Starosty ujawnienia nieruchomości w księdze wieczystej w określonym czasie 6 miesięcy. Do złożenia wniosku o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości, konieczne jest przedłożenie podstawy wpisu w postaci dokumentu dotyczącego własności.
Zdaniem skarżącego zobowiązanie go do ujawnienia własności Skarbu Państwa w księdze wieczystej jest niemożliwe do wykonania i ta niemożliwość ma charakter trwały. Zasiedzenie własności nieruchomości, na które wskazywał organ I instancji, może uzyskać tylko samoistny posiadacz nieruchomości. Władanie nieruchomością dla dobra innych, określane mianem władztwa publicznego nie spełnia wymogów przesłanki zasiedzenia, jaką jest charakter posiadania właścicielskiego, a tym samym nie może doprowadzić władającego nieruchomością do nabycia w tym trybie własności.
Skarżący zarzucił, że nie sposób wywnioskować, czy przedmiotowe postępowanie dotyczy komunalizacji z mocy samego prawa (art. 5 ust 1 ustawy), czy też na wniosek (art. 5 ust 4 ustawy). W aktach sprawy pojawia się to jedna, to druga podstawa prawna. Tymczasem w przypadku komunalizacji w trybie art. 5 ust 1ustawy zasadniczą przesłanką jest to, czy należało ono do odpowiednich organów państwa. Ustalić ten fakt da się tylko na podstawie analizy wpisów dotyczących własności odpowiedniego działu księgi wieczystej lub decyzji administracyjnej - które określałyby prócz Skarbu Państwa określenie odpowiedniej jednostki organizacyjnej. Tymczasem w przedmiotowej sprawie nie zgromadzono żadnych dowodów co do statusu nieruchomości, jako należącej do określonych jednostek Skarbu Państwa. Termin "należy do" zawarty w art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej trzeba interpretować jako tytuł prawnorzeczowy posiadania w postaci decyzji o oddaniu w zarząd. Stąd możliwe jest tylko postępowanie w trybie art. 5 ust 4 ustawy komunalizacyjnej. Decyzja w tym trybie ma charakter konstytutywny. Jednak w przypadku nieruchomości będącej drogą publiczną stwierdzenie nabycia gruntów na podstawie Przepisów wprowadzających ustawy reformujące administracje publiczną ma charakter lex specialis, a ponadto ono już nastąpiło, zatem powinno spowodować umorzenie niniejszego postępowania.
Odnosząc się do obowiązku nałożonego na Starostę, a dotyczącego ujawnienia nieruchomości w księdze wieczystej, skarżący wskazał, że wobec niemożności uzyskania dokumentu stanowiącego podstawę wpisu do księgi wieczystej, w szczególności w trybie zasiedzenia własności nieruchomości, organ nakładając obowiązek wyszedł poza możliwości przyznane przez ustawę z 7 września 2007 r. Ustawa nie przewiduje nałożenia takiego obowiązku przez orzeczenie organu, albowiem nakłada obowiązki z mocy samego prawa. Ponadto ustawa np. w art 3 nakłada obowiązki złożenia odpowiedniego wniosku do właściwego sądu. Orzeczenie sądu zapadnie w bliżej nieznanym czasie i Starosta nie może gwarantować terminu uzyskania takiego orzeczenia (wpisu do księgi wieczystej).
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 119 pkt 3 ppsa sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie i dlatego Sąd rozpoznał skargę w wyżej wskazanym trybie.
Skarga jest zasadna.
Na wstępie wskazać należy, że organy niespójnie wskazały przepisy na podstawie których toczy się postępowanie. Otóż Wójt Gminy [...] we wniosku z [...] lipca 2012 r. wnosił o stwierdzenie nabycia własności działki nr [...] na podstawie art. 5 ust.1 pkt.1 ustawy z 10 maja 1990 r. Organ zawiadomieniem z [...] lipca 2012 r. poinformował o wszczęciu z urzędu postępowania na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej. Następnie w trybie art. 36 kpa powiadamiał o przewidywanych terminach zakończenia postępowania, wskazując w treści postanowień (zawiadomień), że prowadzi postępowanie na podstawie art. 5 ust.1 ustawy (postanowienia z [...] grudnia 2012 r., z [...] czerwca 2013 r., z [...] listopada 2013 r.). Z kolei postanowieniami (zawiadomieniami) z [...] października 2014 r. i z [...] stycznia 2015 r. informującymi o nowych terminach załatwienia sprawy wskazywał, że dotyczy ono postanowienia prowadzonego w trybie art. 5 ust.4 ustawy komunalizacyjnej. Organ I instancji zawiesił postępowanie prowadzone na podstawie art. 5 ust. 4 wyżej wskazanej ustawy. Natomiast organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji prowadził obszerne wywody przesłanek komunalizacyjnych z art. 5 ust. 1 ustawy. Słuszny jest więc zarzut skargi w kwestii dotyczącej podstawy prawnej toczącego się postępowania.
Zważyć należy, że stronami postępowania komunalizacyjnego są Skarb Państwa oraz właściwa gmina.
Organ zawieszając postępowanie zobowiązał skarżącego do ujawnienia spornej nieruchomości w księdze wieczystej. Organy obydwu instancji powołały m.in. art. 23 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, z którego wynika, że zasobem nieruchomości Skarbu Państwa gospodarują starostowie, wykonujących zadania z zakresu administracji rządowej. Rzecz jednak w tym, że z akt sprawy nie wynika, aby nieruchomość stanowiła zasób Skarbu Państwa. Nie wynika również, aby Skarb Państwa był w dacie istotnej dla komunalizacji właścicielem działki nr [...]. Powołanie się przez organy na przepisy ustawy z 7 września 2007 r. o ujawnieniu w księgach wieczystych prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego też jest nieuprawnione, gdyż jak wyżej wskazano brak jest właściwych dokumentów, że nieruchomość stanowiła lub stanowi własność Skarbu Państwa i pozostawała w jego zasobie. W aktach sprawy nie ma też dokumentów, które mogłyby stanowić podstawę wpisu do księgi wieczystej, co Starosta kilkakrotnie wskazywał w toku postępowania. Podniósł również, że w 1979 r. podczas odnawiania ewidencji, w rejestrze gruntów, bez wskazania podstawy prawnej, wpisano jako właściciela działki nr [...] Skarb Państwa. Skarżący poinformował, że nie sposób obecnie wyjaśnić, z uwagi na upływ czasu, jakie okoliczności spowodowały taki wpis i czym kierowała się osoba dokonująca wpisu (pismo z [...] stycznia 2013 r.).
Zważyć należy, że orzecznictwo sądowoadministracyjne, jak i doktryna akcentują wyłącznie techniczno-deklaratoryjny charakter zapisów w ewidencji gruntów. Zmiany w ewidencji gruntów w zakresie tytułów własności dokonuje się wyłącznie na podstawie dokumentów urzędowych. W niniejszej sprawie takich dokumentów nie ma. Wpis w rejestrze określonego podmiotu, jako właściciela nie przesądza absolutnie o jego prawach do danej nieruchomości. Wpis ewidencyjny co do osoby właściciela nieruchomości nie korzysta z domniemania prawdziwości. Moc wiążącą zarówno dla obywateli, jak i dla organów państwowych mają tylko dane dotyczące opisu gruntów (ich położenia, konkretnych granic, rodzaju użytków i ich jakości - klasy bonitacyjnej). Ewidencja nie służy ochronie praw poszczególnych podmiotów do gruntów, ale polityce fiskalnej państwa, prawu budowlanemu, ochronie gruntów rolnych, scalaniu, gospodarce przestrzennej (por. wyroki WSA: w Kielcach z 14 III 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 91/13, w Warszawie z 20 XI 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1862/13, wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 23 IV 2015 r., sygn. akt VI A Ca 571/14).
Brak dokumentów potwierdzających własność Skarbu Państwa nie kwestionowała także Gmina [...].
Wskazać należy, że podstawą zawieszenia postępowania był przepis art. 97 § 1 pkt 4 kpa, odnoszący się do zagadnienia wstępnego. Treścią zagadnienia wstępnego jest kwestia dotycząca okoliczności mających znaczenie prawne. Jednakże muszą być to okoliczności, od rozstrzygnięcia których w ogóle zależy możliwość rozpatrzenia sprawy administracyjnej. Nie jest natomiast istotne, z punktu kwalifikowania jakiejś kwestii jako zagadnienia prejudycjalnego czy w wyniku jej rozstrzygnięcia zapadnie decyzja o określonej treści. Innymi słowy, brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Organ administracji jest zobligowany do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa tylko wtedy, gdy w sprawie wystąpi zagadnienie, którego brak rozstrzygnięcia wyklucza każde, zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony, zakończenie postępowania administracyjnego. Stwierdzenie natomiast, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na wynik sprawy administracyjnej, nie daje podstaw do zawieszenia postępowania, jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ administracyjny i wydanie decyzji (por. wyroki NSA z 20 XII 2012 r., sygn. akt II OSK 1570/11; z 11 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1141/12, WSA w Bydgoszczy z 16 VII 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 468/16 ). Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Wobec braku jakichkolwiek dokumentów świadczących o tytule Skarbu Państwa do przedmiotowej nieruchomości, a tym samym mogących stanowić skuteczną podstawę wpisu do księgi wieczystej własności Skarbu Państwa, organ ma możliwość zakończenia postępowania. Wobec tego, z przyczyn wyżej podanych, nie można uznać, że w niniejszej sprawie wystąpiło zagadnienie prejudycjalne z art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Organ więc naruszył powyższy przepis, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.
Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd orzekł jak w wyroku z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) i art. 200 ppsa.
Rozpoznając sprawę organ uwzględni stanowisko przedstawione w niniejszym uzasadnieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło