I SA/Wa 839/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant referent Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2016 r. sprawy ze skargi A. K., U. T., L. W. i M. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia odmówić K. B., M. B., V. P. sp. z o.o. z siedzibą w [...] i M. J. dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania. Sygn. akt I SA/Wa 839/13 POSTANOWIENIE Dnia 6 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant referent Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2016 r. sprawy ze skargi A. K., U. T., L. W. i M. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia odrzucić wniosek E. O. o dopuszczenie jej do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. W dniu [...] marca 2013 r. A. K., M. T., U. T. i L. W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2013 r., nr , utrzymujące w mocy swoje postanowienie z dnia [...] października 2012 r., którym odmówiono im wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] lipca 1975 r., o sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w [...], przy ul. [...]. Postanowieniem zapadłym na rozprawie w dniu [...] października 2013 r. tutejszy Sąd odmówił J. B., E. O. i D. P. dopuszczenia do udziału w ww. postępowaniu sądowym. Na skutek złożonego zażalenia na powyższe postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 25 marca 2015 r., sygn. akt I OZ 246/15, oddalił zażalenie. Wnioskiem z dnia [...] lipca 2015 r. E. O. ponownie wniosła o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu sądowym na prawach strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem, a odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 P.p.s.a.). W myśl natomiast art. 64 § 3 P.p.s.a. do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Stosownie do treści art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.) udział w charakterze uczestnika może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Wniosek E. O. o dopuszczenie jej do udziału w toczącym się postępowaniu sądowym był już rozpatrywany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który to postanowieniem z dnia 30 października 2013 r. odmówił dopuszczenia E. O. do udziału w toczącym się postępowaniu sądowym. Powyższe postanowienie było też przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia 25 marca 2015 r. oddalił wniesione zażalenie na powyższe postanowienie. W tym miejscu należy wskazać także, że po orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego nie uległ zmianie ani stan faktyczny ani prawny sprawy. W ocenie Sądu kolejny wniosek E. O. o dopuszczenie jej do udziału na prawach strony w postępowaniu sądowym, jest niedopuszczalny, albowiem w sprawie zaistniał stan powagi rzeczy osądzonej (res iudicata), który nie pozwala ponownie orzekać w tym samym stanie faktycznym i prawnym sprawy, dlatego też Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 w zw. z art. 170 w związku z art. 165 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. W odniesieniu do wniosków zgłoszonych przez E. O. o odroczenie rozprawy wyznaczonej na dzień [...] maja 2012 r. oraz o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu w celu reprezentowania jej interesów i wcześniejszy o wyłączenie sędziów, Sąd uznał, że jako przedwczesne nie zasługują one na uwzględnienie. Wnioskodawczyni mogłyby bowiem złożyć skutecznie wniosek o odroczenie rozprawy lub jakikolwiek inny wniosek procesowy, pod warunkiem wcześniejszego dopuszczenia jej do udziału w sprawie w charakterze uczestnika. Powyższe stanowisko znajduje odzwierciedlenie w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2015 r., sygn akt I OZ 35/15 i I OZ 32/15 - cbois.nsa.gov.pl). Wprawdzie NSA wydał powyższe orzeczenia rozstrzygając kwestię wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy, niemniej jednak wyraźnie w nim wskazano, że w pierwszej kolejności winien być rozpoznany wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Dopiero bowiem osoba, której przyznano by przymiot strony, może aktywnie uczestniczyć w toczącym się postępowaniu w tym między innymi składać wnioski formalne. Podobnie zatem należy ocenić wniosek złożony o udzielenie pomocy prawnej z urzędu złożone w niniejszej sprawie. W warunkach określonych odrębnymi przepisami, żądana pomoc przysługuje bowiem wyłącznie stronie postępowania, analogicznie jak uprawnienie do złożenia wniosku o wyłączenie sędziego od rozpoznania danej sprawy. Tymczasem E. O. statusu strony nie posiada, a złożone przez nią wnioski nie zyskały aprobaty Sądu. Nie bez znaczenia jest także okoliczność, że aspirując do uczestniczenia w toczącym się postępowaniu, w/w podejmuje czynności jednoznacznie zmierzające do celu zablokowania rozpoznania sprawy, czego dowodem jest treść i wnioski zawarte w składanych przez nią pismach procesowych. Wyznaczając kolejne terminy rozpraw np. w dniach [...].06.2015r., [...].03.2016r. oraz [...].05.2016r. Sąd kierował się potrzebą umożliwienia wnioskodawczyni przedstawienia jej stanowiska w sprawie. W/w z tej możliwości nie skorzystała uniemożliwiając jednocześnie dalsze procedowanie w celu rozpoznania złożonej skargi. Uzasadnienie W dniu [...] marca 2013 r. A. K., M. T., U. T. i L. W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...], utrzymujące w mocy swoje postanowienie z dnia [...] października 2012 r., którym odmówiono im wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] lipca 1975 r., o sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w [...], przy ul. Narbutta [...]. Postanowieniem zapadłym na rozprawie w dniu [...] października 2013 r. tutejszy Sąd odmówił J. B., E. O. i D. P. dopuszczenia do udziału w ww. postępowaniu sądowym. Na skutek złożonego zażalenia na powyższe postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 25 marca 2015 r., sygn. akt I OZ 246/15, oddalił zażalenie, wskazując na brak podstaw do uznania bezpośredniego związku między strefą praw i obowiązków wnioskodawców, a zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym. Wnioskiem z dnia 2 kwietnia 2015 r. J. B., reprezentowany przez A. R., wniósł ponownie o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu sądowym na prawach strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 22 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 839/13, na podstawie 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 w zw. z art. 170 w zw. z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. P.p.s.a, odrzucił wniosek. Ostatecznie rozstrzygając tę kwestię, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 30 września 2015 r., sygn. akt I OZ 1186/15, oddalił zażalenie na powyższe postanowienie. W dalszym toku postępowania sądowego wnioski o dopuszczenie do udziału w sprawie na prawach strony zgłosili, w oparciu o nabyte przez nich prawa i roszczenia do przedmiotowej nieruchomości w drodze czynności prawnych od J. B.: - w dniu 19 czerwca 2015 r. M. B., powołując się na akt notarialny z dnia [...] kwietnia 2015 r. Rep. [...] nr [...], mocą którego J. B. darował mu część udziałów spadkowych, - w dniu [...] września 2015 r. K. B., powołując się na akt notarialny z dnia [...] kwietnia 2015 r., Rep. [...] nr [...] tj. umowę darowizny udziałów spadkowych oraz przedwstępną umowę darowizny zawartą z J. B., - w dniu [...] stycznia 2016 r. V. P. Sp. z o.o, powołując się na akt notarialny z dnia [...] października 2015 r. Rep. [...] nr [...], będący oświadczeniem J. B. o przystąpieniu do spółki oraz objęciu udziałów. - w dniu [...] maja 2016 r. M. J., powołując się na akt notarialny z dnia [...] kwietnia 2015 r. Rep. [...] nr [...] tj. umowę darowizny części udziałów spadkowych J. B.. W toku toczącego się postępowania sądowego K. B. oraz M. B. ponawiali złożone wnioski o dopuszczeniu ich do udziału w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W myśl art. 32 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Zasada ta znajduje rozszerzenie w art. 33 § 1 i 2 powołanej ustawy. Zgodnie z art. 33 § 1 osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Warunkiem takiego uczestnictwa jest zatem uprzedni udział w postępowaniu administracyjnym, czyli w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym. W myśl § 2 udział w charakterze uczestnika postępowania na prawach strony może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Z powyższej regulacji wynika, że o możliwości przystąpienia do postępowania decyduje legitymowanie się interesem prawnym. Sąd orzekający w sprawie stanął na stanowisku, że M. B., K. B., V. P. spółka z o.o. z siedzibą w [...] oraz M. J., nie mogą być uznani za podmioty mieszczące się w kategorii uczestników postępowania w rozumieniu powołanego wyżej przepisu art. 33 § 2 P.p.s.a. Pojęcie interesu prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie odbiega bowiem od pojęcia interesu prawnego przyjętego w postępowaniu administracyjnym. Przymiot uczestnika postępowania, o którym mowa w art. 33 § 2 powoływanej ustawy daje więc dopiero norma o charakterze materialno-prawnym, bezpośrednio legitymująca określony podmiot do uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym, czy legitymująca go do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. O istnieniu interesu prawnego przesądzają zatem przepisy prawa materialnego. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności organu administracji. Najważniejszymi cechami interesu prawnego w rozumieniu art. 33 Prawa o postępowaniu przed sądamiadministracyjnymi są bezpośredniość i realność tego interesu. Bezpośredniość dotyczy związku sytuacji prawnej danego podmiotu z normą materialno-prawną, z której ten interes wywodzi. Interes prawny musi być także własny, co oznacza, że nie można opierać go wyłącznie na sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie charakter związków tych podmiotów byłby nie tylko faktyczny, ale i prawny (zob. J. Zimmermann, Konstrukcja interesu prawnego w sferze działań Naczelnego Sądu Administracyjnego w: Gospodarka, Administracja, Samorząd, red. H. Olszewski, B. Popowska, Poznań 1997, s. 610). W niniejszej sprawie, na obecnym jej etapie, nie ma podstaw do uznania bezpośredniego związku między sferą praw i obowiązków M. B., K. B., V. P. spółka z o.o. z siedzibą w [...] oraz M. J., a zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym, którym Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło A. K., M. T., U. T. i L. W. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] lipca 1975 r., o sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...], położonego w [...], przy ul. [...]. Podkreślić należy, że wnioskodawcy nie byli uczestnikami postępowania zakończonego wydaniem decyzji o sprzedaży lokalu, nie legitymują się żadnym tytułem prawnorzeczowym do nieruchomości gruntowej jak też budynku, w którym znajduje się sprzedany lokal. W obrocie prawnym pozostają natomiast decyzje Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] oraz nr [...], które ustanawiają użytkowanie wieczyste gruntu nieruchomości przy ul. [...]na rzecz A. K., M. T., U. T. i L. W.. Żądanie swoje wnioskodawcy wywodzą natomiast od praw nabytych od J. B., którego wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie na prawach uczestnika postępowania został prawomocnie oddalony, jak to przedstawiono wyżej. W myśl ogólnych reguł prawa cywilnego brak jest możliwości przeniesienia na inny podmiot praw , które danej osobie nie przysługują stosownie do zasady nemo plus iuris in alium transferre potest quam ipse habet. Powyższe zaś przesądza zdaniem Sądu, że M. B., K. B., V. P. spółka z o.o. z siedzibą w [...] oraz M. J. w obecnych okolicznościach faktycznych sprawy nie mają interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji o sprzedaży lokalu. W odniesieniu do wniosków zgłoszonych przez w/w osoby o odroczenie rozprawy wyznaczonej na dzień [...] maja 2012 r. oraz o wyznaczenie pełnomocników z urzędu w celu reprezentowania ich interesów i wyłączenie sędziów, Sąd uznał, że jako przedwczesne, nie zasługują one na uwzględnienie. Wskazane osoby oraz spółka prawa handlowego mogłyby bowiem złożyć skutecznie wniosek o odroczenie rozprawy lub jakikolwiek inny wniosek procesowy, pod warunkiem wcześniejszego dopuszczenia ich do udziału w sprawie w charakterze uczestników. Powyższe stanowisko znajduje odzwierciedlenie w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2015 r., sygn akt I OZ 35/15 i I OZ 32/15 - cbois.nsa.gov.pl). Wprawdzie NSA wydał powyższe orzeczenia rozstrzygając kwestię wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy, niemniej jednak wyraźnie w nim wskazano, że w pierwszej kolejności winien być rozpoznany wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Dopiero bowiem osoba, której przyznano by przymiot strony, może aktywnie uczestniczyć w toczącym się postępowaniu w tym między innymi składać wnioski formalne. Podobnie zatem należy ocenić wnioski złożone o udzielenie pomocy prawnej z urzędu złożone w niniejszej sprawie. W warunkach określonych odrębnymi przepisami, żądana pomoc przysługuje bowiem wyłącznie stronie postępowania, analogicznie jak uprawnienie do złożenia wniosku o wyłączenie sędziego od rozpoznania danej sprawy. Wnioskodawcy tymczasem statusu strony nie posiadają, a złożone przez te podmioty wnioski nie zyskały aprobaty Sądu. Nie bez znaczenia jest także okoliczność, że aspirując do uczestniczenia w toczącym się postępowaniu na prawach strony M. B., K. B., V. P. spółka z o.o. z siedzibą w [...] oraz M. J. przedsiębiorą wszelkie możliwe czynności w celu zablokowania rozpoznania sprawy, czego dowodem jest treść i wnioski zawarte w składanych przez te osoby pismach procesowych. Wyznaczając kolejne terminy rozpraw np. w dniach [...].06.2015r., [...].03.2016r. oraz [...].05.2016r. Sąd kierował się potrzebą umożliwienia wnioskodawcom przedstawienia ich stanowiska w sprawie. W/w z tej możliwości nie skorzystali uniemożliwiając jednocześnie dalsze procedowanie w celu rozpoznania złożonej skargi. Z powyższych względów opierając się na materiale dowodowym przedłożonym do akt sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 33 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie.