I SA/Wa 874/17
WyrokWSA w Warszawie2018-02-08
Skład orzekający: Gabriela Nowak, Elżbieta Sobielarska, Anna Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13, o charakterze zakresowym i pominięciu prawodawczym, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją stwierdzającą nieważność innej decyzji administracyjnej, wydanej z rażącym naruszeniem prawa, w sytuacji gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy?Ratio decidendi
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13, o charakterze zakresowym i pominięciu prawodawczym, nie powoduje utraty mocy obowiązującej art. 156 § 2 k.p.a. i nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego w celu uchylenia decyzji stwierdzającej nieważność innej decyzji administracyjnej. Wyrok ten jedynie zobowiązuje ustawodawcę do usunięcia luki prawnej, a organy administracji są związane dotychczasowym brzmieniem przepisu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Gminy Miejskiej K. i Skarbu Państwa na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów odmawiającą uchylenia decyzji stwierdzającej nieważność decyzji nacjonalizacyjnych. Skarżący domagali się wznowienia postępowania, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13. Organ administracji wznowił postępowanie, ale ostatecznie odmówił uchylenia decyzji, uznając, że wyrok TK nie stanowi podstawy wznowieniowej. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym zasad praworządności i pewności prawa, oraz niewłaściwe zastosowanie art. 156 § 2 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska WSA Anna Wesołowska (spr.) Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2018 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej [...] i Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę.
Decyzją z [...] lipca 2002 roku Minister Gospodarki utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] maja 2002 roku stwierdzająca nieważność zarządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z [...] kwietnia 1949 roku w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego przyjęcia na własność Państwa na podstawie ustawy z dnia 3 stycznia 1946 roku przedsiębiorstwa firmy [...] Sp. z o.o. w K., zarządzenia Ministra Przemysłu Lekkiego z [...] sierpnia 1949 roku w sprawie objęcia zarząd państwowy przedsiębiorstwa firmy [...] Sp. z o.o. oraz orzeczenia nr [...] Ministra Przemysłu Lekkiego z [...] października 1949 roku o przejęciu przedsiębiorstw na własność państwa w części dotyczącej [...] Sp. z o.o. wobec stwierdzenia, że zostały one wydane z rażącym naruszeniem prawa.
Podstawą prawną decyzji z [...] maja 2002 roku i [...] lipca 2002 roku był art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Wyrokiem z 17 lutego 2004 roku, sygn. akt. IV SA 3165/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Gminy Miasta K. na decyzję Ministra Gospodarki z [...] lipca 2002 roku. W uzasadnieniu wyroku wskazane zostało, że stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez gminę oraz obciążenie tej nieruchomości prawem użytkowania wieczystego nie może stanowić podstawy do oceny, że decyzja nacjonalizacyjna wydana z rażącym naruszeniem prawa wywołała nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a.
Decyzją z [...] marca 2006 roku Minister Gospodarki przyznał na rzecz zarządu [...] Sp. z o.o. odszkodowanie w wysokości 1.580 558 zł z tytułu szkody, jaka powstała w następstwie podjętych decyzji nacjonalizujących przedmiotowe przedsiębiorstwo, których nieważność została stwierdzona decyzjami z [...] maja 2002 roku i [...] lipca 2002 roku.
Decyzją z [...] grudnia 2008 roku Minister Gospodarki odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z [...] maja 2002 roku, oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] lipca 2002 roku. Decyzja ta utrzymana została w mocy decyzją Ministra Gospodarki z [...] maja 2009 roku.
Pismem z 17 czerwca 2015 roku Gmina Miejska K. i Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta K. wystąpili o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Ministra Gospodarki z [...] lipca 2002 roku, wskazując jako podstawę wznowienia wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 roku, sygn. akt P 46/13
Postanowieniem z [...] września 2015 roku Minister Gospodarki wznowił postępowanie w sprawie zakończonej wydaniem decyzji z [...] lipca 2002 roku.
Decyzją z [...] września 2016 roku Minister Rozwoju odmówił uchylenia decyzji Ministra Gospodarki z [...] lipca 2002 roku utrzymującej w mocy decyzję z [...] maja 2002 roku.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że dokonał oceny zaistnienia przesłanki z artykułu 145a k.p.a. Organ wskazał, że z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 roku, sygn. akt. P 46/13 wprost wynika że wyrok ten ma charakter zakresowy o pominięciu prawodawczym. Sąd Konstytucyjny wskazał, że wyrok taki nie powoduje zmiany normatywnej, w szczególności nie oznacza derogacji tego przepisu. Minister wyjaśnił następnie, że zarówno w orzecznictwie jak i doktrynie dominuje pogląd, zgodnie z którym wyroki zakresowe pominięciu prawodawczym, do jakich należy zaliczyć orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 roku wywołują jedynie skutek zobowiązujący. Wyrok taki nie pociąga za sobą uchylenia niekonstytucyjnego przepisu, lecz zobowiązuje ustawodawcę do usunięcia luki prawnej sprzecznej z Konstytucją poprzez uchwalenie stosownej nowelizacji. Minister podkreślił, że w drodze wykładni art. 156 § 2 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracyjny nie może określać terminów, po upływie których byłaby wyłączona możliwość stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Przyjęcie odmiennego zapatrywania na konsekwencje analizowanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, nie dość, że prowadziłoby do wykreowania przez organ administracji publicznej nieprzewidzianej w aktualnie obowiązującym brzmieniu art. 156 § 2 k.p.a. negatywnej przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji obarczonej wadą z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. ale również arbitralnego ustalenia przez organ jej normatywnej treści.
Zatem uznać należy, że organ administracji jest związany dotychczasowym brzmieniem art. 156 § 2 k.p.a.. Minister wskazał również, że w analizowanym wyroku Trybunał Konstytucyjny powiązał też kwestię upływu czasu od dnia wydania decyzji z zaistnieniem skutku w postaci nabycia prawa lub jego ekspektatywy na podstawie decyzji, co wymaga zbadania proporcji między stwierdzonymi naruszeniami prawa, a upływem czasu. Organ podkreślił że brak jest podstaw do przyjęcia, iż decyzji nacjonalizacyjnej, wydanej z rażącym naruszeniem prawa, można przypisać szczególną ochronę jej trwałości o jakiej mowa w cytowanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego, Wskazał dodatkowo, że w niniejszej sprawie Skarb Państwa i Gmina Miejska K. nabyły prawo własności nieruchomości, działając w sferze administracji publicznej i posługując się przyznanymi im ustawowo imperium poprzez działania władcze i jednostronne. Tymczasem w powyższym wyroku Trybunał Konstytucyjny wypowiedział się za przyznaniem szczególnej ochrony trwałości decyzji kształtujących sytuację prawną byłych właścicieli nieruchomości gruntowych przejętych mocą dekretu [...].
Podsumowując organ wyjaśnił, że z uwagi na charakter wyroku Trybunału Konstytucyjnego w kontekście przedmiotowej sprawy uznać należy, że nie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Ministra Gospodarki z [...] maja 2002 roku, utrzymaną w mocy decyzją tegoż organu z [...] lipca 2002 roku wskazana w art. 145a § 1 k.p.a. co wyłącza dopuszczalność rozstrzygania o istocie sprawy zakończonej powyższą decyzją.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.
Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie spraw Minister Rozwoju i Finansów (Minister) decyzją z [...] kwietnia 2017 roku utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podzielając w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Dodatkowo, ustosunkowując się do argumentów podniesionych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy organ wskazał, że stwierdzenie nieważności decyzji nacjonalizujących przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. nie skutkowało uzyskaniem przez właściciela odszkodowania. Decyzja przyznająca odszkodowanie wydana została [...] marca 2006 roku, przy czy odszkodowanie to nie obejmowało szkody związanej z utratą nieruchomości gruntowej.
Organ podkreślił również, że w zakresie nieodwracalnych skutków prawnych orzeczeń nacjonalizacyjnych, których nieważność stwierdzona została decyzją z [...] lipca 2002 roku, wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z 17 lutego 2004 roku (sygn. akt. ), oddalającym skargę Gminy Miejskiej K. na decyzję z [...] lipca 2002 roku.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Gmina Miejska K. i Skarb Państwa (Skarżący) wnieśli do tutejszego sądu skargi podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania to jest art. 6, art. 7, art. 16 i art. 77 k.p.a. , oraz art. 156 § 2 k.p.a. oraz art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wnieśli o uchylenie decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu Skarżący wskazali, ze rozpoznając przedmiotową sprawę organ nie uwzględnił wyroku Trybunału Konstytucyjnego, naruszając tym samym zasadę praworządności wyrażoną w art. 6 k.p.a., w związku z art. 190 Konstytucji. Powołując stanowisko organów samorządowych oraz sądów administracyjnych podkreślili, że zasada praworządności nie uzasadnia rozwiązania prawnego umożliwiającego stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych korzystających przez kilkadziesiąt lat z domniemania zgodności z prawem. Skarżący wyjaśnili również, że zasadniczym skutkiem orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego jest utrata mocy obowiązującej przepisów niezgodnych z Konstytucją z dniem wejścia w życie orzeczenia Trybunału albo w innym terminie określonym przez niego. Niekiedy jednak Trybunał sam wskazuje na skutki swojego orzeczenia, W wyroku z 12 maja 2015 roku sąd konstytucyjny wskazał na konieczność dokonania wykładni art. 156 § 2 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. nie tylko z uwzględnieniem zasady praworządności, przewidzianej w art. 7 Konstytucji ale również z uwzględnieniem, wynikających z art. 2 Konstytucji, zasady pewności prawa oraz zasady zaufania obywateli do Państwa. W ocenie Skarżących, nakaz dokonania wykładni analizowanych przepisów z uwzględnieniem stanowiska Trybunału nie jest skierowany do ustawodawcy (ten ma bowiem obowiązek rozszerzenia unormowania art. 156 § 2 k.p.a.), lecz do podmiotów stosujących prawo i dotyczy właśnie tego okresu stosowania wskazanych przepisów, który poprzedzał będzie działania ustawodawcy podjęte w wykonaniu obowiązku wynikającego z wyroku z 12 maja 2015 roku.
Przywołując stanowisko doktryny Skarżący wskazali, że w przypadku, w którym wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący pominięcia prawodawczego przybiera postać wyroku zakresowego, wznowienie postępowania jest możliwe jeżeli decyzja oparta została na niekonstytucyjnej normie, którą sąd konstytucyjny zrekonstruował w swoim orzeczeniu.
Końcowo Skarżący wyjaśnili, że decyzją z [...] marca 2006 roku przyznano [...] Sp. z o.o. odszkodowanie z tytułu szkody powstałej na skutek stwierdzenia nieważności aktów nacjonalizacyjnych, co w świetle aktualnego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego jest okolicznością istotną. Skarżący w tym zakresie powołali się na wyrok NSA z 23 stycznia 2014 roku I OSK 1585/12 i wyjaśnili, że z wyroku tego wynika, iż wypłata odszkodowania za przejętą nieruchomość jest nieodwracalnym skutkiem prawnym, stanowiącym podstawę do stwierdzenia, że decyzja wdana została z naruszeniem prawa i uniemożlwiającym stwierdzenie jej nieważności.
W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
Skargi są niezasadne i jako takie podlegały oddaleniu.
Zaskarżona decyzja wydana została na skutek wniosku o wznowienie postępowania, w którym jako podstawę wskazano art. 145a § 1 k.p.a. oraz powołano się na wydanie przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z 12 maja 2015 roku, sygn. akt. P 46/13.
Jako prawidłowe należy ocenić działanie organu, który po otrzymaniu wniosku Skarżącego, w którym powołano się na przesłankę z art. 145a § 1 k.p.a. wydał postanowienie o wznowieniu postępowania a następnie przystąpił do badania, czy przesłanka ta rzeczywiście zaistniała czy też nie. W razie ustalenia, że przesłanka ta nie zaistniała, organ zobligowany był do wydania decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., czyli do odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej.
Ustalenie, że przesłanka wznowieniowa zaistniała, otwierało drogę do prowadzenia postępowania w celu ustalenia, czy istnieją podstawy do uchylenia decyzji dotychczasowej i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., czy też wobec zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 146 k.p.a. konieczne jest ograniczenie się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie jest możliwe uchylenie decyzji.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia organu był art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. i ustalenie, że przywołany przez Skarżącego wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie stanowił w realiach tej sprawy podstawy wznowieniowej.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się zatem do rozstrzygnięcia, czy podstawa, powołana przez Skarżącego we wniosku o wznowienie postępowania rzeczywiście zaistniała czy też nie. Innymi słowy, czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 roku P 46/13 może być uznany za wyrok uzasadniający uznanie, iż zaistniała zmiana normatywna art. 156 § 2 k.p.a., uzasadniająca wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji uwzględniającej treść tego przepisu.
Sąd rozpoznający sprawę wskazuje, że powyższa kwestia była już przedmiotem rozważań sądów administracyjnych. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela i przyjmuje za własny pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 listopada 2017 roku, sygn. akt I OSK 1029/17.
W wyroku tym wyjaśniono, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 roku, którym orzeczono, iż art. 156 § 2 k.p.a w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, nie może prowadzić, w ramach postępowania wznowieniowego, do uchylenia decyzji organu administracji, stwierdzającej nieważność innej decyzji administracyjnej. Jest to bowiem wyrok zakresowy o pominięciu prawodawczym, a zatem nie wywołuje skutku, określonego w art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, tj. nie powoduje utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego art. 156 § 2 k.p.a.
NSA wskazał, że skoro wspomniany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie derogował zaś przepisu art. 156 § 2 k.p.a., to tym samym nie spowodował zmiany normatywnej, a nałożył tylko na ustawodawcę obowiązek uregulowania tej kwestii. Powyższe oznacza, że w dalszym ciągu obowiązuje art. 156 § 2 k.p.a. w brzmieniu poddanym ocenie sądu konstytucyjnego. Formułując obowiązek unormowania kwestii stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa, Trybunał Konstytucyjny nałożył na ustawodawcę jedynie obowiązek rozszerzenia unormowania zawartego w art. 156 § 2 k.p.a., przewidującego ograniczenia możliwości stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy. NSA podkreślił, że jak z wynika z treści uzasadnienia omawianego wyroku, Trybunał w swoim rozstrzygnięciu ową "czasowość" powiązał z zaistnieniem skutków w postaci nabycia prawa lub ekspektatywy na podstawie decyzji, co jednak wymaga zbadania proporcji między stwierdzonymi naruszeniami prawa, a upływem czasu; nawet, jeżeli te skutki mają być wynikiem decyzji obarczonej kwalifikowaną wadą prawną. W nawiązaniu do powyższej myśli, Trybunał wskazał na konieczność przeprowadzania wykładni art. 156 § 2 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. nie tylko z uwzględnieniem zasady praworządności, przewidzianej w art. 7 Konstytucji RP, ale również z uwzględnieniem wynikających z art. 2 Konstytucji RP zasad pewności prawa oraz zaufania obywatela do państwa.
Jak z powyższego wynika, omawiany wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczył ochrony ukształtowanych stanów prawnych, na podstawie których obywatel nabył prawo bądź ekspektatywę. Z uwagi zaś na zakres kontroli konstytucyjności, obejmujący pominięcie ustawodawcze, Trybunał nie przesądził o tym, czy właściwym sposobem realizacji tego postulatu jest przewidziany aktualnie w art. 156 § 2 k.p.a. dziesięcioletni termin prekluzyjny, który ogranicza stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych obarczonych niektórymi innymi wadami. Trybunał zaznaczył jedynie, że ustawodawca dysponuje swobodą w wyborze instrumentów prawnych, służących realizacji wskazanych wartości konstytucyjnych.
W cytowanym wyroku podkreślono również, że w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, zapadłych w podobnych sprawach Sąd przyjął, że do czasu określenia przez ustawodawcę przesłanki "znacznego upływu czasu", powodującej ograniczenie możliwości stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, nie jest możliwe jej konkretyzowanie przez sądy administracyjne w każdej indywidualnej sprawie poprzez wykładnię art. 156 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 in fine k.p.a. Okoliczność ta w istotnym stopniu ogranicza więc możliwość dokonania przez sądy wykładni zgodnej z Konstytucją, albowiem określenie okresu, którego upływ wyklucza stwierdzenie nieważności musi mieć charakter arbitralny, nie jest zaś możliwe w drodze czynności interpretacyjnych. Sąd zwracał przy tym uwagę, że u podstaw zajętego przez Trybunał Konstytucyjny stanowiska legła ochrona obywateli poszkodowanych aktami wywłaszczeniowymi oraz, że dotyczyło ono wyłącznie decyzji, które były podstawą nabycia prawa utraconego w wyniku aktów normatywnych pozbawiających prawa własności (wywłaszczenie, przejęcie z mocy prawa na własność Państwa), a zatem wyrok ten nie powinien mieć zastosowania do Skarbu Państwa, czy gminy, którzy nabyli prawa w następstwie wywłaszczenia lub komunalizacji (por. m.in. wyroki NSA z dnia: 1 marca 2016 roku, sygn. akt I OSK 2566/15 i I OSK 2632/15; 8 marca 2016 roku, sygn. akt I 2631/15; 30 marca 2016 roku, sygn. akt I 2486/15; 14 grudnia 2016 roku, sygn. akt I OSK 2623/15; 10 maja 2017 roku, sygn. akt I OSK 1572/16).
Sąd rozpoznający sprawę wskazuje, że również z przywołanych przez Skarżących poglądów doktryny wynika, iż możliwość wznowienia postępowania administracyjnego w związku z zakresowym wyrokiem sądu konstytucyjnego stwierdzającym niekonstytucyjność pominięcia ustawowego ograniczona jest do przypadków, w których Trybunał zrekonstruował określoną normę w sentencji swojego orzeczenia. Sytuacja taka nie zaistniała w niniejszej sprawie. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 12 maja 2015 roku ograniczył się do wskazania, w jakim zakresie art. 156 § 2 k.p.a. uznać należy za niezgodny z Konstytucją. Co więcej, Trybunał wprost wskazał, jak to już wcześniej podnoszono, że nie przesądza, jaki okres czasu uznać należy za sanujący wady określonej decyzji, a co za tym idzie, po upływie jakiego okresu nie będzie możliwe stwierdzenie jej nieważności.
Sąd nie podziela stanowiska Skarżących, że uwagi Trybunału Konstytucyjnego dotyczące ochrony praw nabytych czy też okresu funkcjonowania decyzji w obrocie prawnym, kierowane są do organów stosujących prawo w okresie poprzedzającym dokonanie przez ustawodawcę odpowiedniej zmiany art. 156 § 2 k.p.a. W ocenie sądu, podane przez Trybunał Konstytucyjny w punkcie 10.1 uzasadniania wyroku wskazówki, których łączne zaistnienie pozwala na odmowę stwierdzenia nieważności decyzji (funkcjonowanie decyzji w obrocie przez kilkadziesiąt lat, czyli domniemanie jej zgodności z prawem przez kilkadziesiąt laty, nabycie przez stronę prawa lub ekspektatywy oraz niedookreślony charakter przesłanki nieważności decyzji, której wykładnia ukształtowała się w orzecznictwie na długo po wydaniu decyzji) stanowią wskazówkę dla ustawodawcy ale nie dla organów administracji. Sąd podkreśla w tym miejscu, że w kolejnych punktach uzasadnienia sąd konstytucyjny wskazał wprost, że jego rozstrzygnięcie w zakresie opisanym w sentencji ma charakter zakresowy o pominięciu prawodawczym. Wyrok taki, jak wskazał Sąd konstytucyjny, nie powoduje zmiany normatywnej, w szczególności nie oznacza derogacji tego przepisu (punkt 10.6 uzasadnienia). W punkcie 10.7 uzasadnienia Sąd konstytucyjny wskazał, że nie przesądza o tym, czy właściwym sposobem realizacji tego postulatu jest przewidziany aktualnie w art. 156 § 2 k.p.a. dziesięcioletni termin prekluzyjny, ustawodawca dysponuje bowiem swobodą w wyborze instrumentów prawnych służących realizacji wskazanych przez Trybunał wartości konstytucyjnych.
Przyjęcie argumentacji podniesionej w skardze oznaczałoby zatem, że Trybunał Konstytucyjny z jednej strony wskazał, iż przepis art. 156 § 2 k.p.a. w dotychczasowym brzmieniu pozostaje w systemie prawnym jako obowiązujący, a z drugiej strony upoważnił organy administracji do pomijania tego przepisu w szczególnych okolicznościach. Według sądu rozpoznającego sprawę, takie rozwiązanie stałoby w sprzeczności z podstawowymi zasadami porządku prawnego państwa, wynikającymi z przywołanych przez Skarżącego przepisów Konstytucji.
Skarżący podnosili również, że ani w toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji odmawiającej wznowienia postępowania, ani w toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji przez Ministra Gospodarki nie badano, czy na skutek decyzji nacjonalizacyjnej wypłacone zostało odszkodowanie. Skarżący w wypłacie odszkodowania upatrywali zaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych, które uzasadniałyby odmowę stwierdzenia nieważności decyzji.
Odnosząc się do tego argumentu wskazać należy, że w sytuacji, w której nie zaistniała przesłanka pozwalająca na wznowienie postępowania, organ nie miał możliwości merytorycznego badania decyzji objętej wnioskiem o wznowienie. Nie można zatem stawiać Ministrowi zarzutu, że w sytuacji, w której stwierdził, że nie zaistniała przesłanka uzasadniająca wznowienie postępowania, nie odnosił się do kwestii nieodwracalnych skutków prawnych wywołanych przez decyzję, której nieważność stwierdzono decyzją objętą wnioskiem o wznowienie.
Następnie przypomnieć należy, że decyzja Ministra Gospodarki z [...] lipca 2002 roku była przedmiotem kontroli sądowej zakończonej wyrokiem tutejszego sądu z 17 lutego 2004 roku, sygn. akt. IV SA 3165/02. Oddalając skargę wniesioną na tę decyzję WSA uznał m.in., że w sprawie nie zaistniały nieodwracalne skutki prawne. Zatem argumentację zawartą w skardze uznać należy za próbę polemiki z uzasadnieniem prawomocnego wyroku sądu administracyjnego.
Z uwagi na powyższe, uznając zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło