I SA/Wa 876/14

WyrokWSA w Warszawie2014-09-10

Skład orzekający: Marta Kołtun - Kulik, Magdalena Durzyńska, Gabriela Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podział nieruchomości rolnej, który obejmuje wydzielenie działki pod drogę wewnętrzną o powierzchni mniejszej niż 0,3 ha, wymaga zastosowania przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, a w szczególności art. 93 ust. 3a tej ustawy, nawet jeśli nie wydano decyzji o wyłączeniu gruntu z produkcji rolnej?
Ratio decidendi
Podział nieruchomości rolnej, który obejmuje wydzielenie działki gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3 ha, podlega przepisom ustawy o gospodarce nieruchomościami, w tym art. 92 ust. 1 i art. 93 ust. 3a. Zakaz wydzielania działek mniejszych niż 0,3 ha na roli nie dotyczy działek projektowanych pod drogi wewnętrzne. Umorzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze jako bezprzedmiotowe było niezasadne, ponieważ nie wykazano przesłanek z art. 105 § 1 kpa.
Stan faktyczny
Skarżący M. C. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która uchyliła decyzję Wójta gminy W. odmawiającą zatwierdzenia podziału nieruchomości rolnej. Wójt odmówił zatwierdzenia, uznając, że wydzielenie drogi wewnętrznej bez wyłączenia z produkcji rolnej jest sprzeczne z ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych. SKO uchyliło decyzję Wójta i umorzyło postępowanie, uznając, że przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie mają zastosowania. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego (art. 93 ust. 3a ugn) i przepisów postępowania (art. 138 § 1 pkt 2 kpa).
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu. Zasądził od SKO na rzecz M. C. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędzia WSA Gabriela Nowak Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2014 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz M. C. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pierwotnie, po pozytywnym zaopiniowaniu wstępnego projektu podziału postanowieniem Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012r., Wójt gminy W. (dalej jako "wójt") decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. działając na podstawie art. 92, 93 ust. 2a i ust. 3a, art. 96 ust. 1, art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz.U. z 2014 r. poz. 518 – dalej jako "ugn"/"ustawa") oraz na podstawie art. 104 § 1 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r. poz. 267 zwanej dalej "kpa") odmówił zatwierdzenia podziału nieruchomości rolnej położonej w obrębie P., gm. W., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha objętej KW [...] wskazując, że wydzielenie bez uprzedniego wyłączenia z produkcji rolnej projektowanej drogi wewnętrznej nie będącej "drogą dojazdową do nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego" - będzie sprzeczne z przepisami ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 poz. 1205). Załączony do wniosku projekt podziału nieruchomości rolnej przewidywał podział na jedenaście działek tj. działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w tym dziesięć działek o powierzchni [...]ha oraz wydzielenie osobnej działki pod drogę wewnętrzną o powierzchni [...]ha. Na terenie obejmującym nieruchomość wskazaną we wniosku nie uchwalono dotychczas miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, (poprzednio obowiązujący plan utracił moc prawną z dniem 1 stycznia 2003 roku), dla działki nr [...] nie wydano też decyzji o warunkach zabudowy. Ww grunty rolne sklasyfikowane są jako łąki klasy IV i oznaczone symbolem - [...]. Oceniając możliwość podziału nieruchomości na podstawie art. 94 ust. 1 ustawy, pod kątem niesprzeczności z przepisami odrębnymi, wójt uznał, że planowana droga wewnętrzna nie będzie typową drogą dojazdową do nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, lecz będzie pełnić funkcję drogi wewnętrznej służącej do obsługi komunikacyjnej każdej z osobna działki, jakie powstaną w wyniku podziału. W ocenie organu I instancji wydzielenie geodezyjne, a następnie urządzenie drogi wewnętrznej byłoby sprzeczne z art. 2 ust. 1 pkt 3 ww ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych gdyż droga wewnętrzna o parametrach przewidywanych we wnioskowanym podziale "nie będzie urządzeniem służącym wyłącznie do produkcji rolniczej, o których mowa w w/w przepisie". Na skutek złożonego odwołania od ww decyzji wójta, decyzją [...] z dnia [...] stycznia 2014r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej jako "SKO"/"organ") działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 17 pkt 1 kpa oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity: Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 z ze zm.) w związku z art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 594) w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 92 ugn uchyliło w całości decyzję wójta z dnia [...] marca 2013 r. i umorzyło postępowanie organu I instancji. SKO uznało, że do proponowanego podziału nie mają zastosowania przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. W uzasadnieniu wskazano, że z zestawienia art. 92 i 93 ust. 2a ustawy wynika, iż "przepisy rozdziału o podziale nieruchomości stosuje się do nieruchomości rolnych i leśnych - jeśli idzie o wydzielenie dróg zawsze, do podziału na działki mniejsze niż [...] mkw tylko, gdy idzie o przeznaczenie wydzielonych działek na powiększenie sąsiedniej nieruchomości lub dokonanie regulacji granic między sąsiadującymi nieruchomościami, chyba że idzie o podział nieruchomości, o których mowa w art. 95". Zdaniem SKO w przedmiotowej sprawie podział nie dotyczy wydzielenia dróg niebędących niezbędnymi drogami dojazdowymi do nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych a także nie dotyczy wydzielenia działek gruntu o powierzchni mniejszej niż [...]ha pod powiększenie sąsiedniej nieruchomości lub dokonanie regulacji granic, wobec czego postępowanie należało umorzyć. W skardze na decyzję SKO M. C. (dalej jako "skarżący") zarzucił: 1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 93 ust 3a ustawy gospodarce nieruchomościami polegające na jego niezastosowaniu w realiach przedmiotowej sprawy co miało wpływ na jej wynik, 2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 2 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu przedmiotowego postępowania za bezprzedmiotowe z uwagi na brak podstaw prawnych do merytorycznego jej rozpoznania. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości na podstawie art. 145 § 1 a i c ppsa oraz zasądzenie od organu administracji kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił, iż w wyniku podziału ww nieruchomości rolnej doszło do wydzielenia jedenastu działek, z których jedna (o numerze [...]) posiada powierzchnię mniejszą niż ustawowe [...]ha a to, stosownie do art. 92 ust. 1 ustawy, wymaga prowadzenia postępowania zgodnie z jej przepisami. Podniósł, że w przypadku wydzielania działek gruntu o powierzchni mniejszej niż [...] ha ustawodawca wręcz nakazuje stosować przepisy ustawy a organ ograniczył się tylko do analizy ust. 2a art. 93 ustawy a przemilczał wyjątek od powyższego przepisu ustanowiony w ust. 3a. Dalej skarżący podniósł, że planowana w ramach podziału przedmiotowej nieruchomości rolnej droga wewnętrzna będzie posiadać funkcję drogi dojazdowej do gruntów rolnych zgodnie z definicją zawartą w art. 4 pkt 20 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Wyjaśnił, że dokonanie podziału ww nieruchomości rolnej nie spowoduje automatycznie zmiany jej przeznaczenia a co za tym idzie zmiany klasyfikacji gruntów nowopowstałych działek. Powołując się na orzecznictwo oraz art. 2 ust. 1 pkt. 10 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych skarżący wskazał, że grunty zajęte pod drogi dojazdowe do gruntów rolnych w dalszym ciągu pozostają gruntami rolnymi i w razie ich zajęcia pod tego typu drogę, uznaje się, iż w takim wypadku nie dochodzi do ich wyłączenia z produkcji rolnej (wyrok WSA w Łodzi z 24 czerwca 2008r., II SA/Łd 140/08, Lex nr 491313). Skarżący podkreślił także, że zaproponowany podział nieruchomości rolnej został sporządzony przez uprawnionego geodetę i pozytywnie zaopiniowany przez Wójta Gminy W. postanowieniem nr [...] z [...] sierpnia 2012r. Zwrócił uwagę, że związanie organu wydanym przez siebie postanowieniem trwa tak długo, jak długo ma ono moc obowiązującą. Dopiero eliminacja z obrotu prawnego w trybie prawem przewidzianym takiego rozstrzygnięcia utworzyłaby możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy. W tym zakresie przywołał wyrok WSA w Gliwicach z 16 stycznia 2009 r., II SA/GI 812/08, Lex nr 519753. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego, ustalonego i obowiązującego w dniu wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Jak stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "ppsa") uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, przy czym zgodnie z art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Przeprowadzona pod względem zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do wniosku, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zasady geodezyjnego (ewidencyjnego) podziału nieruchomości zostały określone w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U. z 2014 r. poz. 518) w art. 92 – 100. Przedmiotem administracyjnego postępowania podziałowego jest zatwierdzenie w formie decyzji administracyjnej projektu podziału nieruchomości, tj. zatwierdzenie geodezyjnego wydzielenia w ramach jednej działki ewidencyjnej (działki gruntu) większej liczby działek ewidencyjnych. Zanim w art. 93 ugn ustawodawca wskazał główne zasady dotyczące podziału nieruchomości, w art. 92 wyłączył ich zastosowanie wobec nieruchomości "położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu miejscowego nieruchomości wykorzystywanych na cele rolne i leśne - chyba że dokonanie podziału spowodowałoby konieczność wydzielenia nowych dróg niebędących niezbędnymi drogami dojazdowymi do nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych albo spowodowałoby wydzielenie działek gruntu o powierzchni mniejszej niż [...]ha". Ustawodawca wskazał jednocześnie, że za nieruchomości wykorzystywane na cele rolne i leśne uznaje się nieruchomości wykazane w katastrze nieruchomości jako użytki rolne albo grunty leśne, grunty zadrzewione i zakrzewione oraz wchodzące w skład nieruchomości rolnych użytki kopalne, nieużytki i drogi, jeżeli nie ustalono dla nich warunków zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 92 ust. 2 ugn). W art. 92 ustawa o gospodarce nieruchomościami wyłącza zatem stosowanie zawartych w Rozdziale I przepisów Działu III ustawy do nieruchomości rolnych i leśnych a jednocześnie w następnym artykule tj. w art. 93 m.in. określa zasady dotyczące właśnie podziału "rolnego". Zgodnie z art. 93 ust. 2a ugn podział nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu miejscowego wykorzystywanych na cele rolne i leśne, powodujący wydzielenie działki gruntu o powierzchni mniejszej niż [...]ha, jest dopuszczalny, pod warunkiem że działka ta zostanie przeznaczona na powiększenie sąsiedniej nieruchomości lub dokonana zostanie regulacja granic między sąsiadującymi nieruchomościami. (...) Przepisu nie stosuje się w przypadku podziałów nieruchomości, o których mowa w art. 95. Powyższe prowadzi do wniosku, że co do zasady podział nieruchomości rolnej jest dopuszczalny tylko wtedy gdy w jego wyniku powstanie działka gruntu o powierzchni większej niż [...]ha ([...] m kw). Jednocześnie w art. 93 ust. 2a ugn zostały wymienione przypadki warunkujące dopuszczalność podziału gruntu rolnego na działki mniejsze niż [...]ha a przy tym w ust. 3a art. 93 ustawodawca wskazał, że warunku, o którym mowa w ust. 2a, wyłączającego zakaz wydzielenia działki gruntu o powierzchni mniejszej niż [...]ha, nie stosuje się do działek gruntu projektowanych do wydzielenia pod drogi wewnętrzne. Z powyższego wynika, że każdy podział nieruchomości rolnej powodujący wydzielenie działki gruntu pod drogę publiczną (nową drogę niebędącą drogą wewnętrzną czyli "niezbędną drogą dojazdową do nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych") jak również działki mniejszej niż [...]ha (a więc i działki przeznaczonej pod drogę wewnętrzną) podlega przepisom zawartym w ugn ( art. 92 ust. 1 ugn). Jednocześnie podział nieruchomości rolnej na działki mniejsze niż [...]ha dopuszczalny jest wyłącznie w przypadkach określonych w art. 95 ugn oraz pod jednym z dwóch warunków określonych w art. 93 ust. 2a ugn i gdy dochodzi do wydzielenia działek przeznaczonych pod drogi wewnętrzne (art. 93 ust. 3a ugn). W każdym z tych przypadków, co wynika m.in. z treści jak i z systematyki omawianych przepisów, do podziału nieruchomości stosuje się przepisy ustawy a zatem zarówno tryb postępowania jak i wszystkie zasady wynikające z art. 93 i nast., w tym w szczególności zasady dotyczące oceny zgodności projektu podziału z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (art. 93 ust. 1 i 2 ugn) względnie decyzją o warunkach zabudowy (art. 94 ust. 1 pkt. 2 ugn) a w ich braku z przepisami odrębnymi (art. 94 ust. 1 pkt. 1 ugn) oraz określoną w art. 93 ust. 3 ugn zasadę wymogu dostępu projektowanych do wydzielenia działek gruntu do drogi publicznej (art. 93 ust. 3 ugn). Każdorazowo w takim wypadku wydaje się decyzję administracyjną, o której mowa w art. 96 ust. 1 ugn. Niezasadne było zatem umorzenie (jako bezprzedmiotowego) postępowania w kontrolowanej sprawie o podział nieruchomości skoro w jego wyniku z nieruchomości rolnej ma zostać wydzielona działka gruntu o powierzchni mniejszej niż [...]ha. Zakaz wydzielania na roli działki gruntu o powierzchni mniejszej niż [...]ha nie ma bowiem zastosowania do działek projektowanych pod drogi wewnętrzne a jednocześnie każde wydzielenie działki gruntu mniejszej niż [...]ha w świetle art. 92 ust. 1 ugn implikuje konieczność zastosowania przewidzianego w ustawie trybu postępowania a tym, w razie konieczności, wydania decyzji warunkowej, o której mowa w art. 99 ugn. Odnosząc się do kwestii wydanego pierwotnie postanowienia pozytywnie opiniującego wstępny projekt podziału należy przypomnieć, że z woli ustawodawcy administracyjne postępowanie podziałowe składa się z dwóch etapów: 1). opiniowania wstępnego projektu podziału przez organ gminy, a następnie – w razie uzyskania pozytywnej opinii w przedmiocie wstępnego projektu podziału – 2). zatwierdzenia w drodze decyzji administracyjnej przez wójta / burmistrza / prezydenta miasta projektu podziału sporządzonego przez jednostkę wykonawstwa geodezyjnego tzn. geodetę posiadającego stosowne uprawnienia zawodowe. Opinię o zgodności wstępnego projektu podziału z planem miejscowym a w jego braku z przepisami odrębnymi wyraża się w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie do właściwego Samorządowego Kolegium Odwoławczego a następnie skarga do sądu administracyjnego (art. 93 ust. 4 i 5 ugn). Opinia o wstępnym projekcie podziału nieruchomości jest częścią postępowania podziałowego i jako taka powinna być uwzględniona w "decyzji podziałowej". Oznacza to, że organ zatwierdzający podział nieruchomości jest związany swoim postanowieniem opiniującym podział (por. wyrok NSA z 11 kwietnia 2008r. w sprawie I OSK 355/07, LEX nr 467091). W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że postanowienie opiniujące przestaje być aktualne jedynie w razie zmiany planu lub jego uchylenia a gdy mowa o opiniowaniu wstępnego projektu podziału z przepisami odrębnymi - w przypadku zmiany ww przepisów (por. np. M. Wolanin, Glosa do wyroków NSA: z dnia 22 września 1998 r., w sprawie I SA 547/98, LEX Nr 35873, oraz z dnia 23 września 1998 r., w sprawie SA/Rz 899/98, OSP 1999, Nr 5, poz.106, LEX Nr 35874). Skoro bowiem nie istnieje przepis szczególny, który wyłączałby związanie organu administracji wydanym wcześniej w toku jednego postępowania postanowieniem opiniującym, to zarówno strona jak i organ są nim związani. Podstawowe znaczenie w tym zakresie ma zasada zaufania obywatela do organów państwa (art. 8 kpa) i zasada praworządności (legalizmu, art. 6 i 7 kpa) powiązana z zasadą trwałości aktów administracyjnych. Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego w 1980r. wprowadziła do procedury nową kategorię postanowień tj. postanowień dotyczących istoty sprawy choć wydawanych w toku postępowania w miejsce tzw. decyzji incydentalnych (por. art. 106 kpa). Niewątpliwie zaskarżalne w toku instancji i do sądu administracyjnego postanowienie wydawane na podstawie art. 93 ust. 5 ugn jest tego rodzaju merytorycznym orzeczeniem incydentalnym – choć akurat w tym postępowaniu wydawanym przez ten sam organ (i dlatego nie stosuje się do niego przywołanego tu art. 106 kpa). Nie jest to jednak postanowienie stricte procesowe – jak się niekiedy przyjmuje w orzecznictwie, a zatem nie sposób przyjąć, że przestaje wiązać strony czy organy administracji bez wyraźnej ku temu podstawy prawnej bądź wzruszenia go w jednym z przewidzianych przepisami kpa trybów nadzwyczajnych. Jednak warunkiem przyjęcia związania organu gminy własnym postanowieniem opiniującym jest ciągłość postępowania opiniującego i zatwierdzającego podział rozumianego jako jedno dwuetapowe postępowanie administracyjne czyli naturalne, zbieżne czasowo następstwo działań podejmowanych w jednym postępowaniu - wyrażające się w przedstawieniu organowi do zatwierdzenia finalnej mapy z projektem podziału sporządzonej niezwłocznie po pozytywnym zaopiniowaniu wstępnego projektu podziału. Osobną kwestią w kontrolowanej sprawie jest odniesienie do szeroko pojmowanych "przepisów odrębnych". Jak wynika z art. 94 ust. 1 ugn, w przypadku braku planu miejscowego - jeżeli nieruchomość jest położona na obszarze nieobjętym obowiązkiem sporządzenia tego planu - podziału nieruchomości można dokonać jeżeli: 1) nie jest sprzeczny z przepisami odrębnymi albo, 2) jest zgodny z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Jeśli chodzi o przepisy odrębne, w oparciu o które przy braku planu miejscowego i decyzji o warunkach zabudowy dokonuje się oceny projektu podziału - to są to przepisy, które na danym terenie – w zależności od jego położenia, konfiguracji i właściwości - warunkują dopuszczalność (tzn. określają możliwość) zrealizowania skonkretyzowanego we wniosku sposobu zagospodarowania nieruchomości powstałej na skutek podziału. Innymi słowy są to przepisy, które można określić mianem materialnego prawa gospodarki przestrzennej, odnoszące się do poszczególnych składników fizycznie rozumianej przestrzeni, które w przypadku braku planu miejscowego (bądź, wyłączenia wpływu planu na takie tereny) stanowią samodzielną podstawę prawną dla rozstrzygnięć indywidualnych (decyzji administracyjnych) przesądzających bezpośrednio o sposobie zagospodarowania i wykorzystania tych terenów (por. wyrok WSA z 10 lutego 2006 r w sprawie IV SA/Wa 2211/05, lex Nr 203701). Brak planu miejscowego na danym terenie co do zasady oznacza dopuszczalność podziału zgodnie z wnioskiem właściciela przy zastosowaniu przepisów z ugn określających jego warunki i procedurę. Z kolei odmowa zatwierdzenia projektu podziału czy też pozytywnego zaopiniowania wstępnego projektu podziału winnna być przez organ prowadzący postępowanie uzasadniona wskazaniem na konkretny przepis prawa, który na danym terenie ogranicza wprost taką możliwość. Przywoływana przez organ I instancji ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jednolity: Dz. U. 2013 poz. 1205 dalej jako "ustawa o ochronie gruntów") reguluje zasady ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji i poprawiania wartości użytkowej gruntów. Określona w niej ochrona gruntów rolnych polega m.in. na ograniczaniu przeznaczania ich na cele nierolnicze lub nieleśne (art. 3 ust. 1 pkt. 1 ww ustawy). Jak wynika z art. 11 ustawy o ochronie gruntów, wyłączenie z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego, zaliczonych do klas I, II, III, IIIa, IIIb, oraz użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego, (...) przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne - może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie. Przy czym, jak stanowi art. 4 pkt. 11 ustawy o ochronie gruntów - przez wyłączenie gruntów z produkcji - rozumie się rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowania gruntów. Pomijając okoliczność, że w ocenie Sądu sam ewidencyjny podział nieruchomości nie stanowi o faktycznym wyłączeniu z produkcji użytków rolnych należy zwrócić uwagę na to, że wynikającą z art. 11 ww ustawy ochroną nie są objęte grunty IV klasy stanowiące łąki a stan faktyczny w żadnej mierze nie wskazuje aby przedmiotem podziału były użytki rolne wytworzone z gleb pochodzenia organicznego czyli wytworzone przy udziale materii organicznej, w warunkach nadmiernego uwilgotnienia, czy też że są to gleby torfowe bądź murszowe. Wobec powyższego, odmowa zatwierdzenia projektu podziału gruntów rolnych przy jedynie ogólnym odesłaniu do przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych bez wskazania na mający zastosowanie w danym stanie faktycznym przepis nie znajduje uzasadnienia. Trzeba przede wszystkim podkreślić, że ustawodawca, jak wynika z przywołanych wyżej przepisów ugn, nie zakazuje dokonywania podziałów nieruchomości przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne lub leśne a w przypadku braku planu na ten cel wykorzystywanych. Ustawowy zakaz podziału na roli dotyczy sytuacji, w której w wyniku podziału miałyby powstać działki gruntu mniejsze niż [...]ha, przy czym jak wskazano wyżej nie dotyczy to przypadków określonych w art. 95 ugn, art. 93 ust. 2a i art. 93 ust. 3a ugn. Skoro zatem w sprawie mamy do czynienia z podziałem działki rolnej oznaczonej użytkiem [...] na działki o powierzchni po [...]ha i wydzieleniem w myśl wyjątku od zasady działki mniejszej niż [...]ha pod drogę wewnętrzną (art. 93 ust. 3a ugn) to niezasadny jest pogląd, że podział ten jest niedopuszczalny z tego powodu, że dotychczas działki wydzielanej pod drogę wewnętrzną nie wyłączono z produkcji rolnej. W niniejszej sprawie - oprócz naruszenia omówionych wyżej przepisów prawa materialnego, doszło do istotnego i mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisu postępowania administracyjnego w postaci art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Umorzenie postępowania w całości przez organ II instancji zasadne jest bowiem tylko w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 105 § 1 kpa, a tego w sprawie nie wykazano. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja SKO jako wadliwa winna być wyeliminowana z obrotu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa. Skutkowało to wstrzymaniem jej wykonalności do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku (art. 152 ppsa). Ponownie rozpoznając sprawę organ zastosuje przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie wskazanym w uzasadnieniu. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z uwzględnieniem § 14 ust. 2 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity: Dz. U. 2013 r. poz. 490).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło