I SA/Wa 890/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2018 r. sprawy ze skarg U. Z., P. Z. i P. Z. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 517/15 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 7000 (siedem tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala w pozostałej części skargi U. Z. i P. Z.; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz U. Z., P. Z. i P. Z. kwoty po 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych na rzecz każdego z nich tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. U.Z., P.Z. i P.Z. pismami z dnia [...] kwietnia 2018 r., [...] maja 2018 r. i [...] maja 2018 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargi na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 517/15, mocą którego Sąd uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta W. i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku M.O., M.Z. i P.Z. z dnia [...] października 2013 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. K. ozn. "[...] rej. hip. [...]" dz. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Skarżący wnieśli o wymierzenie Prezydentowi W. grzywny na podstawie art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) – dalej jako P.p.s.a. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. U.Z. i P.Z. wnieśli ponadto o przyznanie od organu na ich rzecz sumy pieniężnej w trybie art. 154 § 7 P.p.s.a.. W uzasadnieniu skarg skarżący podkreślili, że termin wyznaczony w wyroku z dnia 11 września 2015 r. już upłynął. Prezydent W. nie tylko nie wydał rozstrzygnięcia, ale nie podjął jakiejkolwiek czynności w sprawie. Skarżący podkreślili, że nawet wydanie wyroku wymierzającego grzywnę nie zdyscyplinowało organu do wydania decyzji. Wskazali ponadto, że pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. ponownie wezwano Prezydenta do wykonania wyroku, mimo to sprawa nie została zakończona. Skarga jest więc uzasadniona. U.Z. zaznaczyła ponadto, że jest [...] po M.Z., który był stroną postępowania i który chciał odszkodowaniem "zabezpieczyć [...]". W tej sytuacji wniosła o przyznanie na jej rzecz sumy pieniężnej celem "złagodzenia dolegliwości związanych z tym, że sprawa nie jest zakończona i przywrócenia poczucia sprawiedliwości". W odpowiedzi na skargi Prezydent W. wniósł o ich oddalenie podkreślając, że zobowiązany jest do ponownego przesłania akt do Sądu co uniemożliwia prawidłowe procedowanie nad sprawą. Organ zaznaczył ponadto, że opóźnienia w rozpatrywaniu spraw są spowodowane m.in. bardzo dużą ilością wpływającej do Biura Spraw Dekertowych korespondencji w sprawach odszkodowawczych. Waga tych spraw, stopień ich skomplikowania, złożoność okoliczności, które powinny być ustalone nie pozwala na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie. O kolejności rozpatrzenia spraw nie może też decydować aktywność procesowa stron i ilość składanych skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargi są uzasadnione. Stosownie do treści art. 154 P.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W myśl art. 154 § 2 P.p.s.a Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z powołanego art. 154 § 1 P.p.s.a. wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 P.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie obie przesłanki zostały spełnione. W aktach sprawy znajduje się pismo skarżących z dnia [...] stycznia 2018 r., którym wezwano Prezydenta W. do wykonania wyroku z dnia 11 września 2015 r. Kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Jak wynika z analizy akt odpis prawomocnego wyroku z dnia 11 września 2015 r. - zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku w przedmiocie przyznania odszkodowania w terminie dwóch miesięcy - wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy doręczone zostały organowi w dniu 2 grudnia 2015 r. Termin załatwienia sprawy upłynął zatem w dniu 2 lutego 2016 r. Mimo to Prezydent W. nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym orzeczeniem. W wyniku zaś wniesionych skarg, wyrokiem z dnia 10 czerwca 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 419/16 wymierzono Prezydentowi grzywnę w wysokości [...] zł, kolejnym wyrokiem z dnia 14 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 26/17 - w wysokości [...] zł, a następnie wyrokiem z dnia 5 grudnia 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1302/17 – wysokości [...] zł. W orzeczeniu tym, podobnie jak w wyroku z dnia 14 lutego 2017 r., Sąd stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku z dnia 11 września 2015 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Pomimo powyższych trzech orzeczeń wymierzających grzywnę Prezydent W. nadal nie wydał stosownego rozstrzygnięcia. Do dnia 30 listopada 2018 r., tj. do dnia rozpoznania przez Sąd kolejnej (czwartej) skargi w przedmiocie wymierzenia grzywny, sprawa odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość nie została rozstrzygnięta. Podkreślić przy tym trzeba, że z analizy akt wynika, iż po wydaniu wyroku z dnia 11 września 2015 r. Prezydent podejmował jedynie sporadyczne działania mające na celu zgromadzenie koniecznego materiału dowodowego i wydanie rozstrzygnięcia. Stosowne czynności podjęto w marcu 2016 r. (pismami z dnia [...] marca 2016 r. wystąpiono do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami o przesłanie stosownych dokumentów oraz poinformowano pełnomocnika stron o aktualnym stanie sprawy), a następnie w sierpniu 2017 r. (pisma z dnia [...] sierpnia 2017 r. skierowane do Ministra Finansów oraz do pełnomocnika stron). W sprawie spełnione zatem zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego wyrokiem z dnia 11 września 2015 r. terminu na załatwienie sprawy, a także mając na uwadze, że wcześniejszymi wyrokami z dnia 10 czerwca 2016 r., 14 lutego 2017 r. i 5 grudnia 2017 r. wymierzono już Prezydentowi grzywnę (odpowiednio w wysokości [...] zł, [...] zł i [...] zł) w związku z niewykonaniem wyroku, Sąd uznał, że kolejna grzywna w wysokości [...] zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie przedmiotowego wyroku. Wymierzona kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., spełniając funkcję represyjno – dyscyplinującą. Uwzględniono przy tym, że Prezydent podejmował nieliczne działania mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego i wyjaśnienie sprawy. Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu po wyroku z dnia 11 września 2015 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Za takim stanowiskiem przemawia fakt, że po wpłynięciu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy działania mające na celu zakończenie sprawy podjęte zostały - jak wyżej wskazano – jedynie w marcu 2016 r. i sierpniu 2017 r. Sprawa wniosku o przyznanie odszkodowania - mimo trzech kolejnych wyroków wymierzających grzywnę - nie została przez organ załatwiona, a wyznaczony w wyroku z dnia 11 września 2015 r. termin został znacznie przekroczony. Przy czym podkreślić trzeba, że wskazywane w odpowiedzi na skargę okoliczności (duża ilość spraw, stopień ich skomplikowania, aktywność stron, czy też fakt, że akta znajdują się w innym organie) nie stanowią usprawiedliwienia niewykonania prawomocnego wyroku sądu administracyjnego. Sąd uznał ponadto brak podstaw do uwzględnienia wniosku U.Z. i P.Z. o przyznanie od organu na ich rzecz sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 P.p.s.a. Zauważyć należy, że P.Z. w złożonej skardze w żaden sposób nie uzasadnił konieczności zastosowania tego szczególnego środka. Podnoszone zaś w skardze U.Z. okoliczności dotyczące przywrócenia poczucia sprawiedliwości i złagodzenia dolegliwości związanych z tym, że sprawa nie jest zakończona, również nie stanowią podstawy do uwzględnienia żądania. Skarżąca nie wykazała w istocie krzywdy jaką poniosła na skutek niewykonania przez organ wyroku z dnia 11 września 2015 r. Zwłaszcza, że jak wynika z akt sprawy U.Z. nie była stroną postępowania zakończonego przedmiotowym wyrokiem. Jest ona spadkobierczynią M.Z. na mocy aktu poświadczenia dziedziczenia sporządzonego w dniu [...] września 2017 r. Podkreślić trzeba, że suma pieniężna, określona w art. 154 § 7 P.p.s.a., powinna być stosowana w sytuacjach wyjątkowych. Stanowi ona formę zadośćuczynienia za niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność organu i konieczność zastosowania tego szczególnego środka powinna być właściwie uzasadniona, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Skargi U.Z. i P.Z. w tej części podlegają więc oddaleniu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 154 § 1, § 2 i § 6 oraz art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach (na które składają się po 200 zł wpisu od skargi oraz po [...] zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika) orzeczono na mocy art. 200 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).