I SA/Wa 901/08

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 19 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. W. i J. W. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 764/05 postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. J. W. wnioskiem z dnia 11 sierpnia 2008 r., uzupełnionym wnioskiem z dnia 28 sierpnia 2008 r. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. W. i J. W. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 764/05 oddalającego skargę D. W., J. W. i J. W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji administracyjnej. Z danych zawartych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz [...]-letnim synem. Jest bezrobotnym, bez prawa do zasiłku i nie ma żadnych dochodów, z których mógłby uiścić żądany wpis. Utrzymuje się z wynagrodzenia żony uzyskującej z tytułu zatrudnienia wynagrodzenie w kwocie [...] złotych. Skarżący posiada dom o pow. [...] m2 - w stosunku do którego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Ponadto wspólnie z żoną posiada [...] udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu. Nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego skarżącego i jego możliwości płatniczych, pismem z dnia 4 września 2008 r. referendarz sądowy wezwała w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skarżącego do złożenia: zaświadczenia z zakładu pracy żony o uzyskiwanym przez nią wynagrodzeniu,; dokumentów potwierdzających prowadzone postępowanie egzekucyjne, w ramach którego prowadzona jest egzekucja z wynagrodzenia żony oraz egzekucja z nieruchomości (domu); dokumentów potwierdzających wielkość nieruchomości stanowiącej przedmiot użytkowania wieczystego, w którym to prawie udział ([...]) ma skarżący; zaświadczenia z właściwego Urzędu Pracy potwierdzającego, że skarżący jest osobą bezrobotną oraz wskazującego czy pobiera on zasiłek dla bezrobotnych; wykazu i wyciągów z posiadanych przez skarżącego oraz jego żonę rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące poprzedzające datę złożenia wniosku. W odpowiedzi na powyższe wezwanie J. W. przedłożył: kopię zaświadczenia o dochodach żony z dnia 9 września 2008 r. wskazujące na średnie miesięczne wynagrodzenie w kwocie [...] złotych netto (wolne od obciążeń i zajęć sądowych); kopię zaświadczenie z urzędu skarbowego, z którego wynika, że w 2007 r. skarżący nie osiągnął żadnego dochodu; kopię postanowienia Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] marca 1995 r. sygn. [...] o zniesieniu współwłasności - na mocy, którego przyznano m.in. na współwłasność w [...] częściach D. W. i w [...] części J. i J. W. na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej prawo użytkowania wieczystego działki gruntowej położonej w L. przy ul. [...] o pow. [...] m2 wraz ze znajdującymi się na niej naniesieniami budowlanymi; dokumenty z postępowań egzekucyjnych - zajęcie wynagrodzenia żony za pracę z dnia 28 lutego 2008 r., zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z dnia 17 czerwca 2008 r. kwoty 100 złotych skierowane do skarżącego. Ponadto skarżący wyjaśnił, iż z uwagi na swoje wykształcenie i przebieg kariery zawodowej byłoby poniżej jego godności rejestrowanie się jako osoba bezrobotna, zaś zaświadczenie z Urzędu Skarbowego potwierdza, że nie pobiera zasiłku, gdyż byłoby to w tym zaświadczeniu odnotowane. Oświadczył ponadto, ze stan przedstawiony w tym zaświadczeniu nie uległ zmianie. Odnosząc się do żądania przedłożenia wykazu i wyciągów z posiadanych rachunków bankowych skarżący wyjaśnił, że nie posiada żadnych rachunków, poza rachunkiem zobowiązań, zaś jego żona odmówiła doręczenia wykazu swoich rachunków oświadczając, że nie składała w tej sprawie wniosku, zatem nie ma obowiązku uiszczenia opłaty, może mu natomiast pomóc w ten sposób, że godzi się na zaliczenie na poczet wpisu w niniejszej sprawie kwoty 200 złotych uiszczonej w sprawie I SA/Wa 954/08, którą Sąd nakazał zwrócić postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2008 r. Mając powyższe na uwadze stwierdzono co następuje. W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.)- przywoływanej dalej jako p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym (o taki zakres prawa pomocy wnioskuje skarżący), stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje – gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawca jako osoba zainteresowana winien wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. W badanej sprawie J. W. nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w pełnej wysokości bez ryzyka wystąpienia uszczerbku utrzymania siebie i rodziny. Przeciwnie w przedstawionym stanie faktycznym dotyczącym jego sytuacji materialnej i rodzinnej nie można stwierdzić, by poniesienie kosztów procesu (na obecnym etapie postępowania jest to wpis w kwocie 100 złotych należny solidarnie od skarżącego i jego żony ) leżało poza zakresem jego możliwości finansowych. Wprawdzie skarżący jest osobą bezrobotną, niemniej przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy wzięto również pod uwagę możliwości finansowe jego żony. Stosownie bowiem do art. 23 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie mają obowiązek wzajemnej pomocy, przez co należy rozumieć także pomoc finansową związaną z prowadzonym przez małżonka procesem sądowym. Zważyć przy tym należy, iż w niniejszej sprawie żona J.W. występuje w charakterze skarżącej. Skoro zaś trzyosobowa rodzina posiada stałe i regularne źródło dochodów w postaci wynagrodzenia za pracę w kwocie [...] złotych netto, to brak jest podstaw do stwierdzenia, że poniesienie kosztów sądowych w postaci wpisu w kwocie 100 złotych oraz ewentualnych opłat kancelaryjnych stanowiło zagrożenie ekonomicznej egzystencji rodziny. Podkreślić przy tym należy, że z przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentów nie wynika by postępowanie egzekucyjne prowadzone z wynagrodzenia żony czy też nieruchomości, na które powołuje się skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy było nadal prowadzone. Przeciwnie z przedłożonego zaświadczenia o wynagrodzeniu za pracę wynika jednoznacznie, że jest ono wolne od obciążeń i zajęć sądowych. Rodzina posiada dom o pow. [...] m2 , udział ([...]) w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości o pow. [...] m2 . Nie można zatem uznać, że skarżący i jego rodzina należą do osób ubogich. Zważyć zaś należy, że instytucja prawa pomocy przewidziana ww. przepisami stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w swoich koniecznych kosztach utrzymania. Ubiegający się o taką pomoc powinni więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach oraz wydatkach rodziny, do granic zabezpieczenia koniecznych swoich kosztów utrzymania. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Przy czym to skarżący musi wykazać brak możliwości zabezpieczenia środków niezbędnych do prowadzenia procesu przez oszczędności własne i członków rodziny. W niniejszej sprawie, skarżący takiego braku możliwości nie wykazał, a zatem nie można przyjąć, że poniesienie kosztów procesu w pełnej wysokości może spowodować uszczerbek w niezbędnych kosztach utrzymania jego rodziny – co uzasadniałoby przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W tej sytuacji, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.