I SA/Wa 913/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) asesor WSA Anna Milicka-Stojek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 lipca 2024 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 26 lutego 2024 r. nr KOC/699/Sr/24 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z 26 lutego 2024 r., nr KOC/699/Sr/24 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie stwierdziło niedopuszczalność odwołania złożonego przez A. M. od decyzji Prezydenta [...] z 4 stycznia 2024 r., nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że decyzją z 4 stycznia 2024 r. Prezydent [...] przyznał A. M. specjalny zasiłek opiekuńczy na T. M. w kwocie 620 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2023 r. do 31 października 2024 r. Decyzja zawierała pouczenie o możliwości zrzeczenia się prawa do wniesienia odwołania i o skutkach tej czynności. A. M. odebrał ww. decyzję osobiście 5 stycznia 2024 r. i zrzekł się prawa do wniesienia odwołania dokonując podpisanej własnoręcznie adnotacji na decyzji znajdującej się w aktach sprawy o treści: "Odebrałem decyzję osobiście i nie będę odwoływał się od decyzji". W piśmie z 19 stycznia 2024 r. skierowanym do Prezydenta [...] A. M. oświadczył, że rezygnuje ze specjalnego zasiłku opiekuńczego "na rzecz świadczenia pielęgnacyjnego". Z akt sprawy nie wynika, żeby wniosek strony został rozpatrzony. Kolejnym pismem z 19 stycznia 2024 r. A. M. odwołał się od decyzji Prezydenta z 4 stycznia 2024 r. Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Kolegium wyjaśniło, że postępowanie przed organem odwoławczym składa się z trzech faz: fazy wstępnej, fazy postępowania wyjaśniającego, fazy wydania decyzji. W fazie wstępnej organ jest zobowiązany ocenić, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. W pierwszej kolejności bada się dopuszczalność odwołania. W postępowaniu wstępnym organ odwoławczy podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Przesłanka niedopuszczalności odwołania może wynikać z przyczyn przedmiotowych, jak też z przyczyn podmiotowych. W niniejszej sprawie istotny jest fakt, że skarżący zrzekł się wniesienia odwołania, oświadczenie o zrzeczeniu dotarło do organu, zatem było skuteczne. Z dniem doręczenia organowi administracji oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania decyzja staje się ostateczna i prawomocna, co oznacza, że brak jest możliwości złożenia odwołania od decyzji oraz brak jest możliwości zaskarżenia decyzji do sądu. Wskazując na orzecznictwo Kolegium podniosło, że z dniem doręczenia organowi administracji publicznej oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania przez ostatnią ze stron postępowania, decyzja staje się ostateczna i prawomocna. Odwołanie wniesione później zostaje złożone od decyzji ostatecznej. Kolegium stwierdziło, że nie jest możliwe skuteczne zaskarżenie decyzji ostatecznej i prawomocnej, a odwołanie wniesione w takiej sytuacji faktycznej i prawnej skutkuje koniecznością stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Jednocześnie organ wskazał, że stronie przysługuje prawo do zrzeczenia się przyznanego świadczenia (specjalnego zasiłku opiekuńczego) oraz prawo do wystąpienia o przyznanie innych świadczeń. Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie złożył A. M.. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności: - art. 134 kpa, poprzez jego błędne zastosowanie, - zasady prawdy obiektywnej, tj. art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa, poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy, - zasady praworządności wyrażonej w art. 6 kpa i zasady zaufania obywateli do organów władzy publicznej wyrażonej w art. 8 kpa oraz zasady informowania stron wyrażonej w art. 9 kpa, poprzez brak praworządnego i sprawiedliwego rozstrzygnięcia sprawy. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zarzuty rozwinął w uzasadnieniu skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Postanowieniem z 26 lutego 2024 r. organ odwoławczy stwierdził, na podstawie art. 134 kpa, niedopuszczalność złożonego przez skarżącego odwołania od decyzji Prezydenta [...] z 4 stycznia 2024 r. Powodem podjęcia tego rodzaju rozstrzygnięcia było przyjęcie przez organ odwoławczy, że złożone przez skarżącego odwołanie stanowiło czynność procesową skierowaną względem orzeczenia, któremu przysługiwał status ostateczności w rozumieniu art. 16 § 1 w zw. z art. 127a § 2 kpa. Podnieść należy, że zgodnie z art. 127 § 1 kpa od decyzji wydanej w I instancji służy stronie odwołanie, które w myśl art. 129 § 2 kpa wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Jednakże strona może zrzec się prawa do wniesienia odwołania wobec organu administracji publicznej, który wydał decyzję (art. 127a § 1 kpa). Zgodnie z art. 127a § 2 kpa z dniem doręczenia organowi administracji publicznej oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania przez ostatnią ze stron postępowania, decyzja staje się ostateczna i prawomocna. Jeżeli w postępowaniu występuje wyłącznie jedna strona, to skuteczne zrzeczenie się przez nią prawa do złożenia odwołania na podstawie art. 127a § 1 kpa skutkuje tym, że decyzja staje się natychmiast ostateczna i prawomocna. W rozpatrywanej sprawie jedyną stroną, która brała udział w postępowaniu i której została doręczona decyzja z 4 stycznia 2024 r. był skarżący, który stosownie do art. 127a § 1 kpa zrzekł się prawa do wniesienia od niej odwołania. Decyzja organu I instancji została odebrana przez skarżącego osobiście 5 stycznia 2024 r. w siedzibie organu, co wynika z adnotacji na decyzji będącej w aktach sprawy. Na decyzji skarżący dokonał adnotacji opatrzonej własnoręcznym podpisem o treści: "05.01.2024 Odebrałem osobiście i nie będę się odwoływał od decyzji". Podnieść należy, że strona może złożyć oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania w dniu doręczenia jej decyzji, po tym doręczeniu. Będzie to oświadczenie skuteczne (por. wyroki NSA z 19 września 2019 r., sygn. akt II OSK 1849/19, z 29 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 873/19, z 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 2180/19). Użycie sformułowania "nie będę się odwoływał" jednoznacznie wskazuje na zrzeczenie się prawa do wniesienia odwołania. Wobec powyższego, zgodnie z treścią art. 127a § 2 kpa, z dniem doręczenia organowi oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania przez ostatnią ze stron - w niniejszej sprawie jedyną stronę - decyzja staje się ostateczna i prawomocna. Jak wyżej wspomniano w sytuacji procesowej, gdy w postępowaniu występuje tylko jedna strona, to skuteczne zrzeczenie się przez nią prawa do złożenia odwołania powoduje, że decyzja ta staje się ostateczna i prawomocna. W konsekwencji strona nie ma możliwości cofnięcia złożonego przez nią wcześniej oświadczenia woli (por. wyrok NSA z 24 sierpnia 2022 r., sygn. akt II OSK 2145/21). Wobec tego zarzuty skargi dotyczące możliwości skutecznego cofnięcia zrzeczenia się prawa do złożenia odwołania, w sytuacji, gdy w postępowaniu bierze udział tylko jedna strona, są chybione. Zważyć należy, że w tym samym dniu, co skarżący złożył oświadczenie, tj. 5 stycznia 2024 r. oświadczenie to dotarło do organu. Jak wynika z treści skargi oświadczenie o zrzeczeniu się odwołania zostało złożone przez skarżącego w obecności pracownika organu, wobec czego zarzuty skargi, że organ nie ustalił daty, kiedy zrzeczenie dotarło do organu oraz, że brak jest stempla potwierdzającego to zrzeczenie, nie są zasadne. Jak wyżej zaznaczono oświadczenia skarżącego dotarło do organu 5 stycznia 2024 r., co wynika także ze znajdującej się w aktach sprawy decyzji z adnotacją skarżącego. Natomiast żaden przepis nie wymaga, aby warunkiem skuteczności doręczenia organowi oświadczenia był stempel tego organu. Podnieść należy, że informacja o możliwości zrzeczenia się prawa do wniesienia odwołania i skutkach z tego wynikających została zawarta w decyzji Prezydenta z 4 stycznia 2024 r., w części "pouczenie" - pkt 3 tego pouczenia. Wobec treści pouczenia uznać należy, że skarżący miał świadomość konsekwencji związanych ze złożeniem oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania, jak również, że został właściwie pouczony co do skutków złożenia oświadczenia. Nie doszło więc do naruszenia art. 6,7,8 i 9 kpa. Wobec skutecznego zrzeczenia się przez skarżącego odwołania od decyzji z 4 stycznia 2024 r. złożone przez niego 19 stycznia 2024 r. odwołanie, skutkowało prawidłowym uznaniem przez Kolegium odwołania za niedopuszczalne - stosownie do art. 134 kpa. Otóż skarżący złożył odwołanie od decyzji, która była już ostateczna. Chybiony jest więc zarzut skargi dotyczący naruszenia tego przepisu. Za nietrafne należy uznać stanowisko skargi dotyczące braku możliwości zrzeczenia się prawa do wniesienia odwołania, jako prawa podmiotowego, indywidualnego i osobistego. Możliwość zrzeczenia się prawa do wniesienia odwołania przez stronę wynika wprost z treści art. 127a § 1 kpa. Nie doszło więc do naruszenia tego przepisu. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd, z mocy art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym uzasadnione było treścią art. 119 pkt 3 ppsa.