I SA/Wa 966/16

WyrokWSA w Warszawie2016-09-22

Skład orzekający: Dorota Apostolidis, Joanna Skiba, Anna Wesołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy działka gruntu stanowiąca w dniu 31 grudnia 1998 r. własność osoby fizycznej, zajęta pod drogę publiczną, może stać się z mocy prawa własnością jednostki samorządu terytorialnego na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, jeśli jednostka ta wykonywała nad nią władztwo publicznoprawne?
Ratio decidendi
Tak, działka gruntu stanowiąca w dniu 31 grudnia 1998 r. własność osoby fizycznej, zajęta pod drogę publiczną, staje się z mocy prawa własnością jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli jednostka ta wykonywała nad nią władztwo publicznoprawne. Spełnienie tych przesłanek, zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, skutkuje nabyciem własności przez jednostkę samorządu terytorialnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez Gminę Miasto własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Skarżąca M. S. kwestionowała ustalenia organów dotyczące zajęcia działki pod drogę publiczną i władztwa publicznoprawnego nad nią. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Ministra.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Skiba Sędzia WSA Anna Wesołowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2016 r. sprawy ze skargi M. Ś. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...], po rozpoznaniu odwołania M. S., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2013 r., nr [...], stwierdzającą nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Gminę Miasto [...] prawa własności nieruchomości położnej w [...] przy ul. [...], w obrębie [...], zajętej pod drogę publiczną (drogę gminną –ul. [...]), oznaczonej w ewidencji gruntów jako dz. nr [...] o pow. [...] ha. Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę Miasto [...], własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], w obrębie [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, dla której w Sądzie Rejonowym [...] prowadzona jest księga wieczysta nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując na konieczność wyjaśnienia przesłanki władztwa publicznoprawnego. Po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania dowodowego, Wojewoda [...] działając na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...], stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę Miasto [...] własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], w obrębie [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...]o pow. [...] ha, dla której w Sądzie Rejonowym [...] prowadzona jest księga wieczysta nr [...]. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła M. S. podnosząc, że organ I instancji nieprawidłowo ustalił, iż Gmina Miasto [...] władała przedmiotową działką. Minister Infrastruktury i Budownictwa, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...], utrzymał w mocy kwestionowaną decyzję Wojewody [...]. Organ podzielił stanowisko Wojewody, że w sprawie zostały spełnione przesłanki zawarte w przepisie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Jak bowiem wynika z akt administracyjnych działka nr [...], stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. i stanowi obecnie własność osób fizycznych. Ponadto na mocy uchwały Rady Narodowej Miasta [...] z [...] stycznia 1990 r. nr [...] w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg lokalnych miejskich i gminnych na terenie województwa [...], ulica [...] zaliczona została do dróg lokalnych miejskich, a następnie zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy – Przepisy wprowadzające (...) stała się z dniem 1 stycznia 1999 r. drogą gminną. Organ wskazał dalej, że przestrzenny zasięg działania art. 73 ustawy – Przepisy wprowadzające (...) w odniesieniu do zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, determinowany jest możliwością zakwalifikowania danego stanu faktycznego z 31 grudnia 1998 r., jako urządzenia technicznego, stanowiącego zorganizowaną całość funkcjonalną, podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych, a więc spełniającego definicję pasa drogowego (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60 ze zm.)). O przestrzennych granicach zajęcia nieruchomości pod drogę rozstrzyga zatem stan jej urządzenia w dniu 31 grudnia 1998 r., bądź sposób korzystania z niej. W przypadku dróg publicznych od dawna istniejących, granice zajęcia pod drogę odpowiadają granicom jej urządzania w ramach normatywnie zdefiniowanego pasa drogowego, a więc jezdnie wraz z poboczami, zatokami, ciągami dla pieszych, rowami odwadniającymi i pasem izolacyjnym. Organ odwoławczy wskazał, że z porównania ortofotomap z 1978 r., 1996 r. i 2004 r., dostępnych na stronie [...] się w aktach niniejszej sprawy mapy sytuacyjnej dla celów prawnych wpisanej do ewidencji geodezyjnej i kartograficznej w dniu [...] listopada 1990 r. pod nr [...], wynika, że działka nr [...], zarówno obecnie, jak i według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. znajdowała się w pasie ulicy [...] (zajęta była i jest pod pas jezdni oraz chodnik wraz z pasem zieleni). Na fakt zajęcia ww. działki pod pas drogi publicznej w dniu 31 grudnia 1998 r. wskazuje także archiwalny wypis z rejestru gruntów na dzień 31 grudnia 1998 r., w którym działka nr [...] (z której wydzielono działkę nr [...]), oznaczona została jako użytek drogowy, a także sama właścicielka, która potwierdziła fakt zajęcia działki m. in. pod chodnik. W ocenie organu odwoławczego nie ulega zatem wątpliwości, iż na dzień 31 grudnia 1998 r. spełniona została przesłanka zajętości działki nr [...] pod pas drogi publicznej. Zdaniem organu w sprawie wykazana została również ostatnia przesłanka z art. 73 ustawy – Przepisy wprowadzające (...), a mianowicie władztwo publicznoprawne. Organ wskazał przy tym, iż do spełnienia omawianej przesłanki nie jest konieczne udowodnienie przez podmiot publicznoprawny posiadania nieruchomości (w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego), a jedynie wykazanie faktycznego władania nią, nawet wbrew woli jej właściciela. Ustawodawca nie związał bowiem skutków nabycia własności nieruchomości z mocy prawa z jej posiadaniem, lecz odniósł się do każdego stanu władania cudzą nieruchomością, nawet wbrew woli jej właściciela, pod warunkiem, że nieruchomość nie stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własności publicznej. Zdaniem organu na takie rozumienie art. 73, wskazuje także Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 14 marca 2000 r., sygn. akt P 5/99 (OTK ZU 2000/2, poz. 60), jak również orzecznictwo sądów administracyjnych. Minister Infrastruktury i Budownictwa stwierdził, iż władztwo publicznoprawne dotyczy całego odcinka drogi, a nie poszczególnych działek gruntu. W ocenie organu trudno bowiem uznać, że istnieje możliwość wykazania dokonywania czynności związanych z utrzymaniem danej drogi publicznej tylko w stosunku do konkretnych działek. Jednocześnie organ podkreślił, że w przypadku dróg publicznych od dawna istniejących, granice zajęcia pod drogę odpowiadają granicom jej urządzenia w ramach normatywnie zdefiniowanego pasa drogowego, a więc jezdnie wraz z poboczami, zatokami, ciągami dla pieszych, rowami odwadniającymi i pasem izolacyjnym. Ponadto powołana ustawa o drogach publicznych zakłada, że podmioty publiczne jako właściciele wykonują obowiązki nałożone przez prawo względem dróg publicznych. Wykonywanie ich w okresie, gdy drogi nie były ich własnością, było więc faktycznym korzystaniem z nieruchomości zajętych pod drogi publiczne, tak jakby stanowiły własność państwową. Organ odwoławczy podkreślił, że w przypadku urządzenia drogi na gruncie prywatnym istnieje domniemanie, iż zarządca drogi wykonywał nad nią władztwo w formach określonych w ustawie o drogach publicznych. Z istoty zarządu sprawowanego na podstawie rozdziału 2 tej ustawy wynikają określone czynności wykonywane przez zarządcę, które świadczą w sposób nie budzący wątpliwości o władaniu nieruchomością w świetle art. 73 ust. 1 ustawy. Czynności te zarządca drogi miał obowiązek wykonywać nie tylko w stosunku do samej jezdni, lecz w stosunku do całej drogi, a więc wydzielonego pasa terenu, przeznaczonego do ruchu i postoju pojazdów oraz ruchu pieszych, w ramach którego umieszczone mogą być np. chodniki, drzewa i krzewy, pobocza, obiekty inżynierskie, urządzenia techniczne. O potwierdzeniu spełnienia w sprawie przesłanki władztwa, zdaniem organu świadczą znajdujące się w aktach sprawy dokumenty, w tym w szczególności metryka drogi, uzyskana przez organ I instancji na etapie dodatkowego postępowania wyjaśniającego, z której wynika, iż cały odcinek drogi był oświetlony od co najmniej 1993 r., a stosownie bowiem do art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 sierpnia 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1515), również w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r., m. in. zaopatrzenie w energię elektryczną należy do zadań własnych gminy. Wykonując to zadanie gmina wykonywała także władztwo nad nieruchomościami, przez które przebiegały sieci infrastruktury technicznej. W aktach niniejszej sprawy znajduje się również pismo Zarządu Dróg i Transportu w [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. znak [...], z którego wynika, że ul. [...] była objęta całorocznym utrzymaniem. Wykonywane były w miarę potrzeb naprawy nawierzchni drogi w ramach robót utrzymaniowych, zabezpieczających i interwencyjnych oraz prace porządkowe, w tym związane z odśnieżaniem i zwalczaniem śliskości w okresach zimowych. Na fakt władania działką nr [...] wskazuje także archiwalny wypis z rejestru gruntów na dzień 31 grudnia 1998 r., gdzie jako władającego wpisano [...]. Organ odwoławczy zauważył również, że na okoliczność wykonywania powyższych czynności wskazuje pośrednio fakt, iż jak wynika z ww. map. przedmiotowa droga istnieje w niezmienionym kształcie co najmniej od 1978 r., a więc w celu jej utrzymania w należytym stanie, w takim okresie musiały być przeprowadzane prace konserwacyjne, do których jest zobowiązany zarządca drogi Dodatkowo organ wskazał, iż wykonywanie faktycznych czynności w odniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, związanych z jej utrzymaniem, odbywa się w formach określonych w ustawie o drogach publicznych. Przy czym, w przypadku urządzenia drogi na gruncie prywatnym, który to grunt nie został jednocześnie zagospodarowany przez właściciela, w sposób uniemożliwiający realizację czynności związanych z zarządem drogi (np. poprzez jego ogrodzenie - a taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie, co wynika bezpośrednio z twierdzeń zawartych w odwołaniu oraz pozostałych akt), istnieje domniemanie, że zarządca drogi wykonywał nad tym gruntem władztwo w formach określonych w ustawie o drogach publicznych. Mając na uwadze powyższe Minister Infrastruktury i Budownictwa uznał, iż zarządca drogi wykonywał cyklicznie czynności faktyczne dotyczące drogi publicznej, w pasie której znajduje się przedmiotowy grunt, w okresie przed dniem 1 stycznia 1999 r. Dlatego też zdaniem organu odwoławczego, została udowodniona w wystarczającym stopniu przesłanka związana z pozostawaniem działki nr [...] we władaniu publicznoprawnym w rzeczonym okresie. Stanowisko to jest tym bardziej zasadne, że odwołująca się nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących na brak władania publicznoprawnego, jednocześnie pośrednio potwierdzając to władztwo w odwołaniu przez jednoznaczne wskazanie, iż nie mogła zagrodzić działki objętej postępowaniem, gdyż znajduje się na niej chodnik,[...]. Reasumując Minister Infrastruktury i Budownictwa wskazał, że zostały spełnione łącznie wszystkie przesłanki wynikające z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2016 r. stała się przedmiotem skargi M. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając organowi naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, dające podstawę do wznowienia postępowania. Zdaniem skarżącej organ nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalił wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie. Ponadto organ oparł się na nieprawdziwych przesłankach. W opinii skarżącej organ nie miarodajnych dowodów na sprawowanie władztwa nad nieruchomością przez Gminę Miasto [...]. Argumenty na poparcie skargi strona przedstawiła w obszernym uzasadnieniu skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 5 września 2016 r. Prezydent Miast [...], reprezentujący Gminę Miasto [...], wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 22 września 2016 r. pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że za ogrodzeniem, które wybudowane zostało przed rokiem 90 znajduje się chodnik na szerokość dwóch płyt. Chodnik został położony bez uzgodnienia z właścicielami przed rokiem 90 na długości, od ul. [...] do ul. [...]. Ulica jest oświetlona na tym odcinku. Skarżąca zgłaszała zły stan dróg do Zarządu Dróg. Powodem, dla którego zaskarżyła decyzję jest okoliczność, że podstawa, na której zostało stwierdzone nabycie z mocy prawa przez Gminę Miasto [...] własności przedmiotowej nieruchomości, nie daje możliwości uzyskania odszkodowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu skutkującym jej uchyleniem. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 73 ust. 1 ustawy – Przepisy wprowadzające (...), zgodnie z którym nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powołany przepis określa zatem normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że grunty do tej pory niestanowiące własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, stają się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. ich własnością. Inaczej mówiąc nabycie własności nieruchomości na podstawie powołanego przepisu, uzależnione jest od łącznego spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek: 1) zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, 2) pozostawania nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego oraz 3) braku przysługiwania prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostkom samorządu terytorialnego. W sprawie bezspornym jest, że działka nr [...], z której wydzielono działkę nr [...], stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. współwłasność M. S. i L. S., a zatem ani Skarbowi Państwa, ani jednostce samorządu terytorialnego nie przysługiwało prawo własności do przedmiotowej nieruchomości. Wskazać ponadto należy, że droga – ul. [...], w której granicach (w granicach pasa drogowego) miała znajdować się w dniu 31 grudnia 1998 r. działka nr [...] – zaliczona została do kategorii dróg publicznych, o czym świadczy uchwała nr [...] Rady Narodowej Miasta [...] z [...] stycznia 1990 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg lokalnych miejskich i gminnych na terenie województwa [...], zaliczająca ww. drogę do kategorii dróg lokalnych miejskich. Droga ta następnie, na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy - Przepisy wprowadzające (...), z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się drogą gminną. Istotą sporu jest natomiast to, czy w dniu 31 grudnia 1998 r. droga publiczna - ul. [...] obejmowała działkę nr [...] i czy działka ta znajdowała się w faktycznym władaniu jednostki samorządu terytorialnego. Skarżący bowiem kwestionuje w tym zakresie ustalenia stanu faktycznego poczynione przez organy, jak też wartość dowodową dokumentów, w oparciu o które został on ustalony, podnosząc, że działka ta nie stanowiła w całości drogi publicznej i nie była objęta publicznoprawnym władaniem. Przestrzenne granice zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, do których odnosi się art. 73 ust. 1 ustawy – Przepisy wprowadzające (...), jak trafnie zauważył Minister Infrastruktury i Rozwoju, determinuje stan faktyczny istniejący na gruncie, a więc sposób jego zagospodarowania pozwalający na zakwalifikowanie go do definicji pasa drogowego w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, w brzmieniu obowiązującym w dacie wejścia w życie ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r. Zgodnie z powołanym wyżej przepisem, pasem drogi jest wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych, wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu. Zważyć przy tym należy, że w przepisie tym ustawodawca analogicznie jak "pas drogi" zdefiniował pojęcie "droga". Zatem stan faktyczny istniejący na gruncie w dniu 31 grudnia 1998 r. winien być oceniany przez pryzmat tej definicji. W rozpoznawanej sprawie dokumentami obrazującymi stan zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, na dzień 31 grudnia 1998 r., jak trafnie wskazał organ, są ortofotomapy z 1978 r., 1996 r., i 2004 r. dostępne na stronie [...] oraz mapa sytuacyjna do celów prawnych sporządzona przez uprawnionego geodetę, wpisana do ewidencji geodezyjnej i kartograficznej w dniu [...] listopada 1990 r. pod nr [...], z których wynika, że działka nr [...], zarówno obecnie, jak i według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. znajdowała się w pasie ulicy [...] (zajęta była i jest pod pas jezdni oraz chodnik wraz z pasem zieleni). Na fakt zajęcia ww. działki pod pas drogi publicznej w dniu 31 grudnia 1998 r. wskazuje także archiwalny wypis z rejestru gruntów na dzień 31 grudnia 1998 r., w którym działka nr [...] (z której wydzielono działkę nr [...]), oznaczona została jako użytek drogowy, a także oświadczenie właścicielka, która potwierdziła fakt zajęcia działki m. in. pod chodnik. W ocenie Sądu nie ulega zatem wątpliwości, iż na dzień 31 grudnia 1998 r. spełniona została przesłanka zajętości działki nr [...] pod pas drogi publicznej. Dokumenty te, zdaniem Sądu, potwierdzają, że na dzień 31 grudnia 1998 r. działka nr [...] stanowiła pas drogowy zdefiniowany w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych. Powyższych ustaleń nie mogą podważyć załączone do skargi mapy z 13 kwietnia 1993 r., z 28 grudnia 1993 r., z 12 listopada 1997 r., a tym bardzie mapa z września 2012 r., bowiem przy spełnieniu przesłanek wynikających z art. 73 ustawy – Przepisy wprowadzające (...) istotny jest stan nieruchomości na datę 31 grudnia 1998 r. Skoro więc przedmiotowa działka w dniu 31 grudnia 1998 r., jak wynika z ww. dokumentów, stanowiła część ul. [...], uznać należało, że została spełniona przesłanka zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną. Trafne jest również stanowisko organów, że w niniejszej sprawie została spełniona ostatnia z przesłanek z art. 73 ust. 1 ustawy – Przepisy wprowadzające (...), dotycząca władania gruntem przez jednostkę samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r. Dla spełnienia tej przesłanki istotne jest bowiem jedynie to, by jednostka ta wykonywała faktyczne czynności w odniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, związane z jej utrzymaniem. Przy czym w przypadku urządzenia drogi na gruncie prywatnym, który to grunt nie został jednocześnie zagospodarowany przez właściciela, w sposób uniemożliwiający realizację czynności związanych z zarządem drogi (np. poprzez jego wygrodzenie – a taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie), istnieje domniemanie, że zarządca drogi wykonywał nad tym gruntem władztwo w formach określonych w ustawie o drogach publicznych (por. wyroki WSA w Warszawie z 11 września 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 400/13; z 14 sierpnia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 163/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy czym z oświadczenia pełnomocnika skarżącej, złożonego na rozprawie w dniu 22 września 2016 r., wynika w sposób niewątpliwy decyzja właścicielki o posadowieniu ogrodzenia nieruchomości stanowiącej jej własność, w sposób umożliwiający następnie ułożenie prze zarządcę drogi płyt chodnikowych. Ponadto w aktach sprawy znajduje się metryka drogi – ul. [...], z której wynika, iż cały odcinek drogi był oświetlony od co najmniej 1993 r. Stosownie natomiast do art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 sierpnia 1990 r. o samorządzie gminnym, również w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r., m. in. zaopatrzenie w energię elektryczną należy do zadań własnych gminy. Wykonując to zadanie gmina wykonywała także władztwo nad nieruchomościami przez które przebiegały sieci infrastruktury technicznej. W aktach sprawy znajduje się również pismo Zarządu Dróg i Transportu [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. znak [...], z którego wynika, że ul. [...] była objęta całorocznym utrzymaniem. Wykonywane były w miarę potrzeb naprawy nawierzchni drogi w ramach robót utrzymaniowych, zabezpieczających i interwencyjnych oraz prace porządkowe, w tym związane z odśnieżaniem i zwalczaniem śliskości w okresach zimowych. Na fakt władania działką nr [...] wskazuje także archiwalny wypis z rejestru gruntów na dzień 31 grudnia 1998 r., gdzie jako władającego wpisano [...]. Ponadto na okoliczność wykonywania powyższych czynności wskazuje pośrednio fakt, iż przedmiotowa droga istnieje w niezmienionym kształcie co najmniej od 1978 r., a więc w celu jej utrzymania w należytym stanie w takim okresie musiały być przeprowadzane prace konserwacyjne, do których jest zobowiązany zarządca drogi Skoro zatem przedmiotowa działka stanowiąca w dniu 31 grudnia 1998 r. własność osoby fizycznej, zajęta była w tej dacie pod drogę publiczną lokalną miejską (która z dniem 1 stycznia 1999 r. uzyskała kategorię drogi gminnej) i pozostawała we władaniu publicznoprawnym, to stosownie do art. 73 ust. 1 ustawy – Przepisy wprowadzające (...) stała się ona z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Gminy Miasta [...], na obszarze której jest położona. W związku z tym uznać należy, że analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i ocena podniesionych przez skarżącego zarzutów prowadzą do przekonania, że brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji i wskazują na bezzasadność skargi. Organy orzekające w sprawie wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi kierowały się przy rozstrzyganiu tej sprawy oraz uzasadniły swoje orzeczenie (art. 107 § 1 i 3 k.p.a.). W tej sytuacji brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji, co wskazuje na bezzasadność skargi. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło