I SA/Wa 974/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lenart asesor WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant Marta Maciejkowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi S. Ł. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium szkolnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] marca 2007 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania B. B., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2005 r. nr [...] orzekającą o odmowie przyznania stypendium szkolnego S. B. Z akt sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że wniosek B. B. datowany na dzień 30 maja 2005 r. wpłynął do organu I instancji w dniu 28 czerwca 2005 r. Wniosek ten dotyczył przyznania za okres I-VI 2005 r. stypendium szkolnego jej córce S. B., wówczas uczennicy gimnazjum, ze względu na trudną sytuację materialną rodziny. Wniosek ten uzyskał pozytywną opinię zastępcy dyrektora Gimnazjum, do którego uczęszczała S. B. Po jego rozpatrzeniu Prezydent W. decyzją z dnia [...] października 2005 r., w oparciu o treść art. 90m ust. 1, art. 90n ust. 1 i art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 16 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 281, poz. 2781), odmówił przyznania wnioskowanego stypendium. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że przedmiotowy wniosek został złożony po terminie określonym w art. 3 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 16 grudnia 2004 r., a strona nie wskazała żadnych okoliczności uzasadniających jego rozpatrzenie w trybie art. 3 ust. 4 tejże ustawy. Po rozpatrzeniu odwołania B. B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. uchyliło decyzję organu I instancji i jednocześnie umorzyło postępowanie administracyjne. W uzasadnieniu organ II instancji uznał, że w momencie orzekania przez organ I instancji tj. w dniu [...] października 2005 r. przepisy na które powołał się organ już nie obowiązywały i nie mogły być podstawą do wydania rozstrzygnięcia, nawet o charakterze formalnym. W tej sytuacji organ I instancji winien był wydać decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie, wskutek jego bezprzedmiotowości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 września 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 630/06 uchylił zaskarżoną decyzję organu II instancji. Sąd uznał za błędne stanowisko, że ustawa z dnia 16 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych obowiązywała jedynie do dnia 30 czerwca 2005 r. oraz że organ I instancji winien był wydać decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie wskutek jego bezprzedmiotowości. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że organ odwoławczy winien ponownie rozpatrzyć sprawę, a w szczególności zasadność złożonego przez skarżącą odwołania i w uzasadnieniu swojego stanowiska ustosunkować się do postawionych w nim zarzutów. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] marca 2007 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2005 r. orzekającą o odmowie przyznania S. B. stypendium szkolnego. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytaczając treść art. 3 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stwierdził, że wniosek B. B. wpłynął do Urzędy Dzielnicy W. w dniu 28 czerwca 2005 r., a więc po terminie określonym w ustawie z dnia 16 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wnioskodawczyni natomiast nie podała żadnych przyczyn, które mogłyby uzasadniać zastosowanie art. 3 ust. 4 tej ustawy, dopuszczającego możliwość w uzasadnionych przypadkach rozpoznania wniosku złożonego po terminie. Odnosząc się do zarzutu odwołania, że przedmiotowy wniosek został złożony w dniu 30 maja 2005 r. organ odwoławczy uznał, iż różnica między stanowiskiem strony a stanowiskiem organu I instancji, że datą złożenia wniosku był dzień 28 czerwca 2005 r. nie ma praktycznego skutku w niniejszej sprawie, ponieważ nawet przyjmując za datę wpłynięcia wniosku dzień 30 maja 2005 r. również należy uznać, iż został on złożony po terminie przewidzianym w powołanym art. 3 ust. 2 ustawy. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2007 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła B. B., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że powód, na podstawie którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło przyznania jej córce przyznania stypendium szkolnego jest kłamliwy. W ocenie skarżącej decyzje zarówno I, jak i II instancji rażąco naruszyły prawo materialne i proceduralne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi, ponieważ sądowa kontrola zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania, które mogłyby mieć wpływ na jej merytoryczne rozstrzygnięcie. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 września 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 630/06 uchylił poprzednią decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2006 r. uchylającą decyzję organu I instancji i umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie. W uzasadnieniu wyroku Sąd zobowiązał organ odwoławczy do ponownego rozpoznania sprawy, a przede wszystkim do rozpatrzenia złożonego przez skarżącą odwołania i ustosunkowania się w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia do postawionych w nim zarzutów. W ocenie Sądu rozpoznającego obecnie niniejszą sprawę organ odwoławczy zastosował się do wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2006 r. Z analizy akt sprawy wynika bowiem, że ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa i w oparciu o posiadane dokumenty oraz informacje podane przez skarżącą prawidłowo ustalił stan sprawy oraz rozpatrzył merytorycznie złożone odwołanie, a motywy, które legły u podstaw odmowy, wyjaśnił wyczerpująco w uzasadnieniu wydanej decyzji. Postępowanie administracyjne w rozpatrywanej sprawie prowadzone było na podstawie art. 3 ust. 2 i ust. 4 ustawy z dnia 16 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 281, poz. 2781). Zgodnie z treścią tych przepisów wnioski o przyznanie stypendium szkolnego na okres od dnia 1 stycznia 2005 r. do dnia 30 czerwca 2005 r. uczniom, uprawnionym do ubiegania się o stypendium szkolne na podstawie przepisów ustawy o systemie oświaty, mogły być składane do dnia 31 stycznia 2005 r. Jedynie w uzasadnionych przypadkach (czyli jako wyjątek od zasady) wniosek o przyznanie stypendium szkolnego mógł być złożony po upływie tego terminu (ust. 4). Dokonując oceny, czy skarżąca spełniła przesłanki wynikające z treści powołanego artykułu 3 ust. 2, a więc czy złożyła wniosek o przyznanie stypendium szkolnego dla swojej córki S. B. w przewidzianym terminie, należy udzielić odpowiedzi negatywnej. Nie ma wątpliwości, że sporządzony w dniu 30 maja 2005 r. wniosek o przyznanie stypendium szkolnego, który następnie wpłynął do organu w dniu 28 czerwca 2005 r. został złożony po terminie przewidzianym w art. 3 ust. 2 powołanej ustawy, czyli po dniu 31 stycznia 2005 r. Analizując zatem kwestię, czy w niniejszej sprawie zaistniały uzasadnione przypadki, które "usprawiedliwiłyby" złożenie przedmiotowego wniosku po terminie (art. 3 ust. 4) Sąd stanął na stanowisku, że należy w tej sytuacji rozpatrywać powyższą okoliczność w aspekcie dostatecznego uzasadnienia przez stronę przyczyn, które stały się powodem przekroczenia terminu do złożenia wniosku. Wobec braku ustawowego zdefiniowania pojęcia "uzasadnionych przypadków" w przepisach ustawy z dnia 16 grudnia 2004 r. a także ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, zdaniem Sądu należy w tej sprawie przyjąć pewien obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy, który pozwoliłby na wiarygodną (nie wynikająca wyłącznie ze swobodnego uznania organu) ocenę zasadności rozpatrzenia przez organ administracyjny wniosku złożonego po upływie ustawowego terminu. Strona chcąc skorzystać ze szczególnego uregulowania zawartego w ust. 4 art. 3 ustawy z dnia 16 grudnia 2004 r. jest zatem zobowiązana do przedstawienia organowi powodów, które uniemożliwiły jej zachowanie ustawowego terminu i uzasadniają jednocześnie rozpatrzenie przez organ wniosku złożonego po tym terminie. Z analizy akt niniejszej sprawy, w tym skargi wniesionej do Sądu, wynika, że skarżąca w trakcie całego postępowania administracyjnego (także po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku z dnia 29 września 2006 r.) nie wskazała istotnych przyczyn, które uzasadniałyby i usprawiedliwiałyby fakt wniesienia przez nią wniosku o przyznanie stypendium szkolnego po przewidzianym w ustawie z dnia 16 grudnia 2004 r. terminie. W żaden zatem sposób nie uprawdopodobniła, że w przedstawionej sprawie wystąpiły takie okoliczności faktyczne, które rzeczywiście uniemożliwiły jej złożenie wniosku w terminie, a jednocześnie usprawiedliwiały jego rozpatrzenie przez organ po tym terminie. Zatem w ocenie Sądu należy przyjąć, że decyzja organu o odmowie przyznania wnioskowanego świadczenia znajduje oparcie w przepisach art. 3 ust. 2 i ust. 4 ustawy z dnia 16 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z wyżej wyjaśnionych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.