I SAB/Wa 105/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: WSA Magdalena Durzyńska WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2015 r. sprawy ze skargi K.W. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia 12 kwietnia 2001 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. "[...]" - w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. K.W., pismem z dnia 12 stycznia 2015 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. "[...]". W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że strony zostały poinformowane, iż z uwagi na skomplikowany charakter sprawy i analizę zgromadzonej dokumentacji nie było możliwe wydanie stosownej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W ocenie Sądu skarga jest uzasadniona. Podkreślić trzeba, że w myśl art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). Zgodnie zaś z art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się natomiast, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w przypadku braku jakiejkolwiek aktywności organu w danej sprawie. Zauważyć trzeba, że ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, iż wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. "[...] " złożony został w dniu 12 kwietnia 2001 r. i jak wskazuje analiza akt sprawy po wpłynięciu powyższego wniosku organ podejmował czynności mające na celu ustalenie istnienia przesłanek określonych w art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, umożliwiających przyznanie stosownego odszkodowania. Licznymi pismami zwracano się do różnego rodzaju podmiotów i instytucji celem zgromadzenia koniecznego materiału dowodowego oraz ustalenia stron postępowania (np. pismo z dnia 17 maja 2001 r. skierowane do Sądu Rejonowego dla W. o wydanie zaświadczenia z księgi wieczystej, wniosek z dnia 12 kwietnia 2002 r. do Sądu Rejonowego w W. o ustanowienie kuratora dla nieobecnej strony postępowania, wniosek z dnia 6 grudnia 2004 r. o ustanowienie kuratora spadku, pismo z dnia 15 czerwca 2005 r. skierowane do Delegatury Biura Geodezji i Katastru Urzędu W. o wydanie kopii mapy ewidencyjnej i informacji z ewidencji gruntów, pismo skierowane do Dyrektora Archiwum Państwowego z dnia 29 września 2005 r. o przesłanie dokumentów dotyczących budynku znajdującego się na gruncie, pisma z dnia 21 lutego 2006 r., z dnia 7 stycznia 2013 r. i z dnia 19 sierpnia 2013 r. wzywające m.in. do złożenia dokumentów dotyczących nabycia spadku po zmarłych uczestnikach postępowania, wniosek z dnia 1 marca 2006 r. do Sądu Rejonowego w W. o wydanie dokumentów z księgi hipotecznej nieruchomości, pismo z dnia 30 grudnia 2008 r. o nadesłanie stosownych dokumentów skierowane do Zarządu Dróg Miejskich, pisma z 29 grudnia 2008 r. i z dnia 15 października 2009 r. skierowane do Archiwum Państwowego, pisma z dnia 30 grudnia 2008 r. i z dnia 19 sierpnia 2013 r. skierowane do [...] Liceum Ogólnokształcącego w W., pismo z dnia 23 lutego 2009 r. o nadesłanie stosownych informacji i dokumentów skierowane do Kuratorium Oświaty, pismo z dnia 30 listopada 2009 r. skierowane do Archiwum Urzędu W.). Istotne jest przy tym, że przedmiotowa sprawa dwukrotnie była przedmiotem orzekania organów administracji publicznej obu instancji, a także sądu administracyjnego. Stosowne decyzje Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...] i z dnia [...] września 2010 r., nr [...] odmawiające przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, zostały uchylone przez Wojewodę [...] odpowiednio decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] oraz z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...]. Skarga K.W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r. została natomiast oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 661/11. Nie można zatem uznać, że w niniejszej sprawie zachodzi bezczynność organu. Zdaniem Sądu jednakże w rozpoznawanej sprawie prowadzenie przez organ postępowania miało charakter przewlekły. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że przez przewlekłość postępowania przed organem administracji publicznej należy rozumieć brak należytego zaangażowania organu w załatwieniu sprawy indywidualnej. Przewlekłość postępowania obejmuje więc takie przypadki prowadzenia postępowania w sprawach indywidualnych jak wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, wykonywanie czynności pozornych powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy. W postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie ze skargi na przewlekle prowadzenie postępowania sąd administracyjny bada zatem, czy podejmowane przez organ czynności zmierzają do należytego i szybkiego załatwienia sprawy, w jakich odstępach czasu są one podejmowane, a także czy nie są to czynności pozorne, przedłużające postępowanie i nieprowadzące w istocie do wydania stosownego rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że Prezydent W. prowadząc postępowanie, wbrew obowiązkom określonym w powołanych wyżej przepisach kpa, nie działał wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki. Jak wyżej wskazano z analizy akt rozpoznawanej sprawy wynika, że po wpłynięciu wniosku z dnia 12 kwietnia 2001 r. o przyznanie odszkodowania, podejmowane były co prawda czynności mające na celu jej wyjaśnienie i zgromadzenie stosownego materiału dowodowego, jednakże – co wymaga podkreślenia - pomiędzy kolejnymi działaniami organu zachodziły wielomiesięczne, niczym nieuzasadnione przerwy. Organ zwracał się do określonego podmiotu o nadesłanie stosownych informacji i dokumentów, jednakże po ich otrzymaniu następowały nawet kilkunastomiesięczne okresy kiedy nie podejmowano w sprawie żadnych działań. Jako przykład wskazać można m.in. okres po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku z dnia 7 lipca 2011 r., mocą którego oddalono skargę K.W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r., uchylającą decyzję Prezydenta W. z dnia [...] września 2010 r. Akta sprawy wraz z odpisem powyższego wyroku wpłynęły do Kancelarii Urzędu W. w dniu 17 października 2011 r., stosowne działania w sprawie podjęte natomiast zostały dopiero w styczniu 2013 r. – pismem z dnia 7 stycznia 2013 r. organ zwrócił się do uczestników postępowania m.in. o nadesłanie postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłych stronach. Kolejne czynności podjęte zostały natomiast dopiero w sierpniu 2013 r. (pisma z dnia 19 sierpnia 2013 r. skierowane do Dyrektora [...] LO w W. oraz do uczestników postępowania), a następnie w lutym 2015 r., po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego - pismem z dnia 11 lutego 2015 r. poinformowano strony o przyczynach niemożności wydania decyzji w sprawie oraz o przewidywanym terminie załatwienia sprawy do dnia 30 kwietnia 2015 r. Przy czym zaznaczyć trzeba, że wskazane sytuacje miały miejsce na całym etapie prowadzonego postępowania. Powyższe okoliczności - zdaniem Sądu - jednoznacznie świadczą o opieszałości organu oraz o nieuzasadnionym przedłużaniu postępowania. Nie można uznać, że Prezydent W. na bieżąco interesował się sprawą. Oczywiste jest, że organ mógł i powinien podjąć stosowne działania znacznie wcześniej. Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania jest więc uzasadniona. Zgodnie zaś z art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając skargę na przewlekle prowadzenie postępowania przez organ za zasadną, Sąd zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Jednocześnie, uwzględniając skargę na przewlekle prowadzenie postępowania Sąd stwierdza, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie, mając na względzie charakter i stopień jej skomplikowania oraz fakt, że Prezydent W. mimo, iż z przekroczeniem terminów określonych w kpa, to podejmował jednak liczne czynności mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego koniecznego do końcowego załatwienia sprawy, Sąd uznał, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.