I SAB/Wa 14/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski Sędziowie: WSA Elżbieta Sobielarska WSA Anna Wesołowska (spr.) Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2014 r. sprawy ze skargi M. K. W.-P. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego 1. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. w pozostałym zakresie umarza postępowanie sądowe; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz strony skarżącej M. K. W.-P. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego. M. K. W. (Skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność organu administracji publicznej, polegającą na nieterminowym załatwieniu sprawy o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] kwietnia 1953 r. Jak wynika z akt administracyjnych [...] lutego 2013 r. Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej pojął postępowanie zawieszone postanowieniem Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2011 r. Pismem z 11 lutego 2013 r. organ poinformował uczestników postępowania, że przewidywany termin rozstrzygnięcia sprawy to 30 kwietnia 2013 r. Z uwagi na brak rozstrzygnięcia, Skarżąca pismem z 1 października 2013 r. (data wpływu 7 października 2013 r.) wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. Następnie, 4 grudnia 2013 r. Skarżąca wniosła do tutejszego sądu skargę, wnosząc o zobowiązanie organu do wydania decyzji w określonym przez sąd terminie, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o wymierzenie organowi administracyjnemu grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej. W uzasadnieniu skargi wskazano, że wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia złożony został w dniu 28 sierpnia 2009 r., w sposób przejrzysty wskazano w nim rażące naruszenie przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i szczegółowo opisał czynności podejmowane w sprawie. Wyjaśnił, że nie pozostawał w bezczynności, podejmował bowiem starania mające na celu m.in. ustalenie kręgu uczestników postępowania. Zwrócił również uwagę na fakt, że w postępowaniu bierze udział liczne (około 40-osobowe) grono uczestników, co również przedłuża czas prowadzenia postępowania. Pismem z 7 kwietnia 2014 r. organ poinformował sąd o wydaniu w dniu [...] marca 2014 r. decyzji rozstrzygającej wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego, która doręczona została Skarżącej w dniu 7 kwietnia 2014 r. Skarżąca pismem z 7 maja 2014 r. wskazała, że podtrzymuje skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności przez organ (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, dostępna pod adresem: https://cbois.nsa.gov.pl). Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeżeli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej wykonania. W sytuacji wydania przez organ administracji aktu lub dokonania czynności już po wniesieniu skargi na bezczynność organu, a przed jej rozpoznaniem przez sąd, postępowanie staje się bezprzedmiotowe. Z uwagi na fakt wydania przez organ decyzji po wniesieniu skargi do sądu a przed jej rozpoznaniem, postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia w określonym terminie stało się bezprzedmiotowe, co obligowało sąd do umorzenia jego w tym zakresie. W ocenie sądu, nie można jednak uznać, że bezprzedmiotowe stało się postępowanie również co do pozostałych, zgłoszonych przez Skarżącą żądań, to jest stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenia organowi grzywny. Sąd rozpoznający sprawę w pełni podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 26 lipca 2012 r. II OSK 1360/12,w którym wskazano, że wydanie w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi, przez organ administracyjny decyzji nie zwalnia wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 zdanie drugie P.p.s.a.), oraz w zakresie wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu (art. 149 § 2 P.p.s.a.). Wobec powyższego, sąd rozpoznający sprawę zobowiązany był do ustalenia, czy organ pozostawał w bezczynności, czy bezczynność ta miała charakter rażącego naruszenia prawa jak również do rozważenia zasadności nałożenia na organ grzywny. Rozpoznając sprawę Sąd uznał, że organ pozostawał w bezczynności, jednak bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Nie ulega wątpliwości, że do dnia wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ nie wydał decyzji w przedmiocie stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] kwietnia 1953 r. Decyzja ta wydana została dopiero [...] marca 2014 r. i doręczona Skarżącej w dniu 7 kwietnia 2014 r. W sposób oczywisty stanowiło to naruszenie przepisu art. 35 § 1 k.p.a. z którego wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.), jak również przepisu art. 36 § 1 k.p.a., który stanowi, że o każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W niniejszej sprawie należy mieć jednak na względzie czynności podejmowane przez organ począwszy od dnia wpłynięcia wniosku takie jak ustalenie adresów uczestników postępowania, uzyskanie akt archiwalnych dotyczących przedmiotowego wywłaszczenia, uzyskania dokumentów potwierdzających tytułu prawny miasta Poznania do nieruchomości położonych na terenie objętym wywłaszczeniem. Organ podjemował również czynności mające na celu ustalenie kręgu uczestników postępowania. Należy również uwzględnić okoliczność że przez okres blisko dwóch lat postępowanie było zawieszone do czasu przedstawienia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku albo aktu dziedziczenia po M. D.. Po otrzymaniu postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, organ podjął czynności zmierzające do ustalenia adresu zamieszkania E. D., wskazanej jako jedyna spadkobierczyni M. D., oraz jeszcze przed wydaniem postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania poinformował strony o przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Wobec powyższego, w ocenie sądu rozpoznającego sprawę, oceniając działanie organu w sprawie, należało przeanalizować czynności podejmowane już po dniu podjęcia postępowania. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że od dnia podjęcia postępowania (postanowienie z dnia [...] lutego 2013 r.) do dnia 18 października 2013 r., a więc przez okres blisko ośmiu miesięcy organ nie podejmował żadnych czynności w sprawie. Po złożeniu przez Skarżącą wezwania do usunięcia naruszenia prawa organ wystąpił do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Centrum Personalizacji Dokumentów MSW Wydział Udostępnienia Danych z pytaniem o dane adresowe J. B. T. oraz M. C., jak również do Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego [...] o nadesłanie wypisów z rejestru gruntów sporządzonych dla działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...] obręb [...]-P. oraz kopii mapy ewidencyjnej przedstawiającej ww działki ewidencyjne z uwzględnieniem ewentualnych zmian oznaczeń nieruchomości od dnia 8 października 2009 r. W dniu 5 listopada wpłynęła odpowiedź z Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego [...] a w dniu 14 listopada 2013 r. organ otrzymał żądane dane adresowe. Następnie w dniu 23 grudnia 2013 r. organ poinformował strony o możliwości zapoznania się z aktami postępowania, realizując zalecenia wynikające z art. 10 k.p.a. Sąd, oceniając aktywność organu w trakcie prowadzonego postępowania, doszedł do przekonania, że mimo przekroczenia terminów załatwienia sprawy określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, bezczynność Ministra, pomimo naruszenia art. 12 § 1, art. 35 i art. 36 Kpa, nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie w/w przepisów można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również nieuzasadnione rodzajem sprawy długotrwałe prowadzenie postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide: wyrok WSA w Warszawie z 20.10.2011 r., I SA/Wa 353/11, wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., II SAB/Gd 30/11, publ. - cbois.nsa.gov.pl.). Tymczasem, w przedmiotowej sprawie, Minister poinformował strony o nowym przewidywanym terminie załatwienia sprawy, następnie podjął czynności zmierzające do ustalenia stanu faktycznego. Ponadto biorąc pod uwagę czas, jaki upłynął od dnia podjęcia postępowania do dnia wniesienia skargi na bezczynność (10 miesięcy) nie można zarzucić Ministrowi długotrwałości prowadzenia postępowania świadczącej o rażącym naruszeniu prawa. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, iż w przedmiotowym postępowaniu, jak wskazał organ, brało udział około 40 uczestników, co mogło mieć wpływ na wydłużenie jego okresu. W świetle powyższego, uwzględniając całokształt okoliczności sprawy Sąd stwierdził, że bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wobec powyższego, brak było podstaw w ocenie sądu do wymierzenia organowi grzywny. Tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Podstawą prawną rozstrzygnięcia z punktu 2 wyroku był art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.