I SAB/Wa 145/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Żmich, Sędziowie sędzia WSA Bożena Marciniak, sędzia WSA Joanna Skiba (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. A. na bezczynność Ministra Rozwoju i Technologii w przedmiocie rozpoznania wniosku oddala skargę. Pismem z [...] kwietnia 2021 r. M. A. (następca prawny K. P.), reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego A. M., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w przedmiocie rozpoznania wniosku K. P. z [...] czerwca 1996 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia nr [...] Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] lipca 1949 r. ([...]) oraz orzeczenia Ministra Przemysłu Drobnego z dnia [...] marca 1956 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa [...], pow. [...]. W skardze wniósł o zobowiązanie organu do wydania decyzji stwierdzajacej nieważność ww. orzeczeń w terminie 14 dni od daty doręczenie organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych oraz wydania postanowienia sygnalizacyjnego. W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju, Pracy i Technologii wniósł o odrzucenie skargi ewentualnie o jej oddalenie. . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2022 r. poz. 329, zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Zakres kontroli sądu w sprawach na bezczynność organu w załatwieniu sprawy sprowadza się do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze wydania określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego bądź podjęcia czynności materialno-technicznej oraz czy wydanie określonego aktu prawnego nastąpiło w ustawowo określonym terminie. W myśl art. 149 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Rozważania należy rozpocząć od stwierdzenia, że dalej idący wniosek (o odrzucenie skargi) sformułowany w odpowiedzi strony przeciwnej, był całkowicie i oczywiście bezzasadny. Jak wyżej wskazano, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W myśl art. 52 § 1 p.p.s.a., warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z nadesłanych akt administracyjnych wynika, że pismem z dnia [...] lipca 2018 r., pełnomocnik skarżącego wniósł o podjęcie działań zmierzających do załatwienia sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności przejęcia [...] i jej zwrotu na rzecz spadkobierców pierwotnego właściciela J. C.. W następnym piśmie z dnia [...] września 2018 r. wniósł do organu ponaglenie w trybie art. 37 k.p.a. Kontrolując zatem spełnienie warunków formalnych do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd stwierdził, że wniesiona skarga jest dopuszczalna i nie zachodzą przesłanki jej odrzucenia. Przechodząc do merytorycznej oceny zasadności skargi, Sąd podkreśla, że zakres i granice rozpoznania niniejszej sprawy wyznaczone zostały przez stronę skarżącą, która jednoznacznie określiła przedmiot sprawy administracyjnej. Oznacza to, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., że sąd nie może uczynić przedmiotem kontroli zgodności z prawem innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Dlatego też określenie przedmiotu zaskarżenia jest obowiązkiem wnoszącego skargę, którego prawidłową realizacją i następstwem jest sprawa sądowoadministracyjna. Rzeczą strony skarżącej jest bowiem takie określenie przedmiotu zaskarżenia, które umożliwia sądowi stwierdzenie, czy faktycznie on istnieje jako konkretne, określone zdarzenie prawne oraz czy należy ono do takich form działania administracji publicznej, które podlegają kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne. Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna wskazywać zaskarżoną decyzję, postanowienie, akt lub czynność oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłość zaskarżono, a także naruszenie prawa lub interesu prawnego. Wskazanie przedmiotu zaskarżenia należy wyłącznie do skarżącego. W niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej strona skarżąca jednoznacznie wskazała w czym upatrywana jest bezczynność organu, wyznaczając tym samym przedmiot i granice osądu w przedmiotowej sprawie. Jest to istotne zwłaszcza wobec sformułowania żądania zobowiązania organu do określonego działania. Zakres przedmiotowy skargi w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości i został precyzyjnie określony przez stronę skarżącą. Strona w skardze określiła, że dotyczy ona bezczynności Ministra Przedsiębiorczości i Technologii w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności następujących decyzji: - orzeczenia nr [...] Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] lipca 1949 r. o przejściu przedsiębiorstwa na własność Państwa ([...]), - orzeczenia Ministra Przemysłu Drobnego z dnia [...] marca 1956 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego [...], pow. [...]. Analiza całokształtu materiału dowodowego wskazuje, że skarżący ani jego poprzedniczka prawna w istocie nie złożyli wniosku dotyczącego stwierdzenia ww. orzeczeń. Z akt sprawy wynika natomiast, że skarżący w piśmie z [...] lipca 2018 r. (data wpływu do organu: [...] sierpnia 2018 r.) wystąpił do Ministra Przedsiębiorczości i Technologii o udzielenie informacji na temat stanu postępowań w przedmiocie stwierdzenia nieważności przejęcia cegielni parowej w [...] po II wojnie światowej i jej zwrotu na rzecz spadkobierców pierwotnego właściciela J. C., wszczętego wnioskiem K. P. z dnia [...] czerwca 1996 r. Do powyższego wniosku zostały załączone postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku oraz pismo K. P. z [...] czerwca 1996 r., skierowane do Wojewody [...], dotyczące zwrotu własności nieprawnie przejętej przez Skarb Państwa [...] J. C. w [...]. Powyższe pismo nie zostało opatrzone żadną adnotacją urzędową. Zostało też dołączone pismo z dnia [...] czerwca 1996 r. Ministerstwa Przekształceń Własnościowych skierowane do K. P., informujące o niemożności zajęcia stanowiska w sprawie bez znajomości podstawy prawnej przejęcia nieruchomości. Ponadto w piśmie z [...] sierpnia 2018 r. Minister informował skarżącego o niezarejestrowaniu w sprawach prowadzonych przez organ oraz przez jego poprzedników prawnych wniosku K. P. o przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nacjonalizującej [...] w [...]. Organ poinformował również o procedurze dotyczącej wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji nacjonalizacyjnych. Następnie zaś [...] września 2018 r. skarżący złożył do organu ponaglenie. Z żadnego z znajdujących się w sprawie dokumentów nie wynika zatem, że skarżący ani też jego poprzednicy prawni złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji (orzeczeń) nacjonalizacyjnych dotyczących [...] w [...]. W szczególności nie wynika ta okoliczność z pisma z dnia [...] czerwca 1996 r. Ministerstwa Przekształceń Własnościowych. W piśmie tym zaznaczono, że organ nie zna ani decyzji administracyjnej, ani jej podstawy prawnej. Informuje także, gdzie może znajdować się decyzja administracyjna. Także wniosek skierowany do Wojewody [...] z [...] czerwca 1996 r. nie dotyczy stwierdzenia nieważności orzeczeń nacjonalizacyjnych wskazanych w skardze. Nie można zatem uznać, jak oczekuje tego skarżący, że powyższe pisma stanowią dowód na złożenie przez jego poprzedniczkę prawną wniosku o stwierdzenie nieważności. Reasumując, skoro w sprawie brak jest wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia nr [...] Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] lipca 1949 r. ([...]) oraz orzeczenia Ministra Przemysłu Drobnego z dnia [...] marca 1956 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa [...] ( w skardze błędnie podano [...]) -[...], pow. [...], to w żadnej mierze nie można przypisać organowi bezczynności w jego załatwieniu. Tym samym nie sposób również skutecznie zarzucić podmiotowi właściwemu do jego rozpoznania przekroczenie terminu do załatwienia sprawy. Dopóki taki podmiot nie otrzyma stosownego wniosku, w ogóle nie może pozostawać w bezczynności (patrz: wyrok NSA 17 sierpnia 2016 r. sygn. akt I OSK 1187/16, dostępny CBOSA). Z tych względów, na art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w wyroku. Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a.