I SAB/Wa 146/18

PostanowienieWSA w Warszawie2018-05-18

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Katarzyna Pakuła

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Jak ustalić wysokość wynagrodzenia adwokata z urzędu za pomoc prawną udzieloną w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w sytuacji gdy sprawa została wszczęta przed wejściem w życie nowego rozporządzenia w sprawie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej?
Ratio decidendi
Wynagrodzenie adwokata z urzędu za pomoc prawną udzieloną w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w przypadku gdy postępowanie w drugiej instancji zostało wszczęte przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r., należy ustalić na podstawie przepisów dotychczasowych, tj. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. Wysokość opłaty ustala się w wysokości do co najmniej ½ opłaty maksymalnej, z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy i nakładu pracy adwokata, a następnie podwyższa się ją o obowiązującą stawkę podatku VAT.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczy wniosku adwokata S. D. o przyznanie wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Adwokat reprezentował stronę skarżącą w postępowaniu kasacyjnym, które zostało wszczęte przed wejściem w życie nowego rozporządzenia dotyczącego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Sąd musiał ustalić, które przepisy rozporządzenia mają zastosowanie do określenia wysokości należnego wynagrodzenia.
Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie adwokatowi S. D. kwotę 180,00 złotych oraz kwotę 41,40 złotych (23% VAT), łącznie 221,40 złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym w drugiej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 maja 2018r. po rozpoznaniu wniosku adwokata S. D. w sprawie ze skargi T. G. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 15 stycznia 2014r. postanawia: przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie adwokatowi S. D. kwotę 180,00 złotych (sto osiemdziesiąt złotych) oraz kwotę 41,40 złotych (czterdzieści jeden złotych i czterdzieści groszy) stanowiącą 23 % podatku VAT, łącznie kwotę 221,40 złotych (dwieście dwadzieścia jeden złotych i czterdzieści groszy) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym w drugiej instancji. Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2015r. Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał T. G. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] pismem z dnia [...] września 2015r. poinformowała o wyznaczeniu adwokata S. D. pełnomocnikiem z urzędu dla T. G. Wyrokiem z dnia 26 listopada 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpatrzeniu skargi T. G. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 15 stycznia 2014r. oddalił skargę. Postanowieniem z dnia 18 lutego 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał ze środków budżetowych na rzecz adwokata S. D. kwotę 295,20 złotych z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zakresie reprezentowania skarżącej w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji. Od powyższego wyroku skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu wniosła skargę kasacyjną wnosząc m.in. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej skarżącej z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 lutego 2018r. sygn. akt I OSK 947/16 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Z protokołu rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynika, że stawił się na niej adw. K. W. działający z substytucji adw. S. D. poparł skargę kasacyjną i wniósł o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. W dniu 24 stycznia 2018r. wpłynął do Sądu wniosek adwokata S. D. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu w sprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym sygn. akt I OSK 947/16 ze skargi kasacyjnej T. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2015r. sygn. akt I SAB/Wa 395/15. Pełnomocnik oświadczył, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani części. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W odniesieniu do adwokatów powyższe zasady od dnia 2 listopada 2016 r. określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016r., poz. 1714). Jednakże na mocy § 22 tego rozporządzenia, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W związku z tym, że postępowanie przed sądem drugiej instancji zostało wszczęte skargą kasacyjną wniesioną w 19 lutego 2016 r., a więc w okresie obowiązywania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1801), zwane dalej rozporządzeniem, należne adwokatowi wynagrodzenie za reprezentowanie skarżącej przed sądem II instancji należało ustalić w oparciu o przepisy tego rozporządzenia. Stosownie do § 21 ust. 1 pkt 2 lit a rozporządzenia z 2015r. opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji: za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 75% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat - 100% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Opłata maksymalna w postępowaniu przez sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna bądź decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego, wynosi 480 złotych § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c. Natomiast w myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości do co najmniej ½ opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. W myśl § 4 ust. 2 rozporządzenia ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nie przekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenie sprawy, liczny stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie (...). W niniejszej sprawie ustanowiony w sprawie adw. S. D. prowadził sprawę w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji (za pomoc prawną udzieloną skarżącej w tym postępowaniu przyznano pełnomocnikowi wynagrodzenie postanowieniem z dnia 18 lutego 2016r.). W ramach pomocy prawnej udzielonej skarżącej w drugiej instancji pełnomocnik sporządził i wniósł skargę kasacyjną od wydanego przez Sąd w dniu 26 listopada 2015r. wyroku, a także adw. K. W. działający z substytucji adw. S. D. reprezentował skarżącą na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 9 lutego 2018r. Mając na uwadze treść powołanych wyżej przepisów oraz uwzględniając charakter sprawy oraz nakład pracy pełnomocnika, zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia należało ustalić opłatę w wysokości ½ opłaty maksymalnej wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit a rozporządzenia, czyli ½ opłaty maksymalnej wynoszącej 360 zł, co stanowi kwotę 180 zł (½ z 360 zł). Kwota 360 zł stanowi bowiem opłatę maksymalną obliczoną jako 75% kwoty 480 zł, co wynika z treści § 21 ust. 1 pkt 2 lit a) w związku z pkt 1 lit c). Stosownie do § 4 ust. 3 rozporządzenia, ustalona opłata ulega podwyższeniu o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług. W konsekwencji w niniejszej sprawie adwokatowi S. D. należy się wynagrodzenie w wysokości 180 zł z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym w drugiej instancji oraz kwota 41,40 zł stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług – łącznie kwota 221,40 zł. W związku z powyższym na podstawie powołanych przepisów oraz art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło