I SAB/Wa 17/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: WSA Bożena Marciniak (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o. o. z siedzibą w W. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość 1. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz B. Sp. z o. o. z siedzibą w W. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z [...] grudnia 2015 r. (data wpływu do organu) [...] Spółka z o.o. z siedzibą w Warszawie (dalej: skarżąca), reprezentowana przez radcę prawnego, złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...]w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] lutego 2015 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. M. K. [...] ozn. jako "[...]" W-[...], stanowiącą dz. ew. nr [...]i [...]z obrębu [...]. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, iż pomimo złożenia zażalenia w trybie art. 36 i 27 kpa jej wniosek o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość nie został rozpoznany do daty złożenia skargi. Wobec powyższego skarżąca wniosła o: (i) nakazanie Prezydentowi [...] rozpatrzenia przedmiotowego wniosku; (ii) stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; (iii) zwrot kosztów postępowania oraz (iv) wydanie postanowienia sygnalizacyjnego, o jakim mowa w art. 155 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do nadesłania dokumentów, z których wynika nabycie przez [...] Sp. z o.o. części udziałów w przedmiotowej nieruchomości oraz wskazania do kogo należy pozostała część udziałów w przedmiotowej nieruchomości. Organ podniósł, iż dokumentów takich wnioskodawca nie przedstawił. W związku z powyższym, postanowieniem z [...] stycznia 2016 r., nr [...], Prezydent [...] zawiesił z urzędu przedmiotowe postępowanie odszkodowawcze do czasu przedłożenia przez stronę dokumentów, potwierdzających następstwo prawne skarżącej po dawnych współwłaścicielach nieruchomości: S. G., Z. R., K. G.M., B. S. i M. J. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 149 § 1 i § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – dalej: "p.p.s.a."), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a. zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dacie orzekania. W sytuacji wydania przez organ decyzji lub postanowienia (w tym postanowienia o zawieszeniu postępowania) w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania, postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie bezczynności czy przewlekłości organu administracji publicznej staje się bezprzedmiotowe. Skoro organ w bezczynności już nie pozostaje, to sąd nie może zastosować trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. zobowiązać organ do rozpoznania wniosku w zakreślonym terminie. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać trzeba, iż - jak wynika z akt sprawy - postanowieniem z [...] stycznia 2016 r. nr [...] r. Prezydent [...] zawiesił postępowanie w sprawie odszkodowania. Wskazać trzeba, iż wydanie przez organ postanowienia o zawieszeniu postępowania wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie z [...] lutego 2015 r. Zgodnie bowiem z treścią art. 103 k.p.a., zawieszenie postępowania administracyjnego wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego. Dotyczy to także terminów załatwiania spraw administracyjnych określonych art. 35-36 k.p.a.). W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że niezależnie od czasu trwania zwłoki w załatwieniu sprawy, podjęcie rozstrzygnięcia o zawieszeniu postępowania w sprawie oznacza, że bezczynność organu ustaje. Okres zawieszenia postępowania nie jest stanem bezczynności. Zawieszenie postępowania strona może zwalczać składając zażalenie. Podsumowując, przedmiotowe postępowanie sądowoadministracyjne stało się zatem bezprzedmiotowe w zakresie żądania wydania aktu i dlatego w tej części Sąd umorzył postępowanie (pkt 2 sentencji wyroku). Podkreślenia wymaga jednak, że chociaż wydanie przez organ postanowienia o zawieszeniu postępowania w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi, czyni niemożliwym zobowiązanie organu do działania, o tyle nie zwalnia to wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie orzekania, czy bezczynność, bądź przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (por. postanowienia NSA: z 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12, z 18 września 2012 r. sygn. akt II OSK 1953/12, z 17 października 2012 r. sygn. akt I OSK 2443/12; cbois.nsa.gov.pl.). Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Stosownie zaś do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W myśl art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych, organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że do czasu wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania Prezydent [...] pozostawał w bezczynności. Oceniając zaś charakter zaistniałej zwłoki stwierdzić trzeba, że nie była ona efektem rażącego naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Z takim bowiem charakterem bezczynności mamy do czynienia wówczas, gdy w zwłoce organów czynnikiem determinującym jej powstanie jest swoista "zła wola" organu, a więc celowe i intencjonalnego działania ukierunkowanego na odsunięcie w czasie załatwienia sprawy, mimo braku obiektywnie weryfikowalnych przeszkód uniemożliwiających zakończenie postępowania. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie jednak nie zaistniała. Podnieść trzeba, iż przedmiotowe postępowanie dotyczy ustalenia odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Tego rodzaju postępowania są niewątpliwie skomplikowane, ze względu na swój historyczny charakter. O stopniu skomplikowania przedmiotowej sprawy świadczy również wspomniane wyżej zawieszenie postępowania do czasu ustalenia kręgu wszystkich stron postępowania. Te wszystkie okoliczności niewątpliwie rzutowały na okres załatwiania sprawy. Podsumowując, Sąd uznał, iż zaistniała bezczynność organu, aczkolwiek naganna, nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Ponadto, w zakresie zawartego w skardze wniosku o wydanie postanowienia sygnalizacyjnego w trybie art. 155 § 1 p.p.s.a., w okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd nie znalazł podstaw do wystąpienia z postanowieniem sygnalizacyjnym w powołanym wyżej trybie. Mając na względzie wszystkie podniesione wyżej okoliczności Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a, art. 161 § 1 pkt 3, art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.