I SAB/Wa 208/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: Sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi J. B. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] oddala skargę. W dniu 15 czerwca 2007 r. J. B. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W., wykonującego zadania starosty. Skarżąca podniosła, że bezczynność polega na niewydaniu merytorycznej decyzji o treści zgodnej z decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] listopada 1997 r. nr [...], ustanawiającej na rzecz J. B. prawo użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego położonego w W. przy ul. [...]. Wskazana decyzja z [...] listopada 1997 r. wydana została na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1997 r., której nieważność stwierdził Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z [...] kwietnia 2002 r. Tym samym również decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego z [...] listopada 1997 r. utraciła byt i sens prawny i należy ją traktować jako decyzję nieistniejącą, gdyż nie ma ona żadnego umocowania w decyzjach administracyjnych wydanych w sprawie wniosku dekretowego skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 grudnia 2007 r. sygn. I SAB/Wa 143/07 zobowiązał Prezydenta W. do wydania orzeczenia w przedmiocie wniosku E. P. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] przy ul. [...], w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania opisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Prezydenta W., wyrokiem dnia 2 października 2008 r. sygn. akt I OSK 473/08 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Sąd wskazał, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie z uwagi na stwierdzoną z urzędu nieważność postępowania. Ze sprawy wynika, że w postępowaniu przed Sądem I instancji nie brał udziału Zakład Ubezpieczeń Społecznych, którego uczestnictwo w sprawie ustanowienia na rzecz J. B. prawa użytkowania wieczystego gruntu, położonego w W. przy ul. [...], zostało już prawomocnie przesądzone wcześniejszymi wyrokami Sadów. Wskazuje to, że w sprawie zaistniała podstawa z art. 183 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), albowiem Zakład Ubezpieczeń Społecznych został pozbawiony możności obrony swych praw. Skarga została zmodyfikowana pismem z dnia 29 stycznia 2009 r., złożonym jako załącznik do protokółu rozprawy. W ocenie skarżącej konieczne jest podjęcie przez Sąd działań w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] listopada 1997 r., gdyż jest to niezbędne do końcowego zakończenia sprawy (art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) i wniosła o uchylenie tej decyzji (ewentualnie o stwierdzenie jej nieważności), a następnie zobowiązanie Prezydenta W. do wydania decyzji merytorycznej. Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Sąd nie podziela stanowiska skarżącej przedstawionego w skardze i piśmie z dnia 29 stycznia 2009 r. Instytucja skargi na bezczynność (art. 149 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) ma na celu ochronę strony poprzez orzeczenie sądu zobowiązujące organ do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, w której postępowanie zostało wszczęte (w trybie zwykłym lub nadzorczym) i nie zostało zakończone w terminach określonych w k.p.a. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność jest też uprzednie złożenie zażalenia do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie. Sąd w takiej sprawie może orzec tylko o obowiązku wydania decyzji w określonym terminie. Nie może natomiast nakazywać organowi sposobu (treści) rozstrzygnięcia , ani też orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. Tak więc wyrok w sprawie ze skargi na bezczynność organu nie może dotyczyć kwestii wpływających na treść przyszłej decyzji. Z powyższego wynika, że po zbadaniu, czy postępowanie się toczy i dotyczy sprawy administracyjnej, a także czy zostało złożone zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, organ zobowiązany będzie przez sąd do wydania rozstrzygnięcia w sprawie w określonym terminie. Orzekanie w trybie art. 149 ustawy jest środkiem dyscyplinującym organ do działania zmierzającego do załatwienia sprawy, ale nie do wydania konkretnego orzeczenia o określonej przez skarżącego treści. Jeżeli sąd stwierdzi brak podstaw do wydania orzeczenia w trybie art. 149 ustawy, obowiązany jest oddalić skargę, co wynika z art. 151 tej ustawy. Taką przeszkodą jest niewątpliwie istnienie w sprawie decyzji załatwiającej sprawę, której dotyczy skarga na bezczynność organu i to niezależnie od tego, czy wnoszący skargę zgadza się jej treścią, czy też ją kwestionuje. W niniejszej sprawie nie ma podstaw do zobowiązanie Prezydenta W. do wydania żądanego przez skarżącą wyroku zobowiązującego . Wynika to z tego, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja z [...] listopada 1997 r. orzekająca o prawach skarżącej. Skarżąca ustaleń tej decyzji nie kwestionuje, ale twierdzi, że nie ma ona umocowania prawnego, gdyż decyzja wojewody z [...] sierpnia 1997 r. została wyeliminowana z obrotu prawnego. Sąd nie podziela tego poglądu. Jakkolwiek odwołanie od decyzji z [...] listopada 1997 r. nie zostało dotychczas rozpatrzone nie oznacza to jednak, że można ją pominąć jako pozostającą w obrocie prawnym. W obrocie prawnym pozostaje decyzja nie tylko ostateczna i prawomocna ale też taka, od której zostało wniesione odwołanie i postępowanie w tym zakresie pozostaje w toku. Żądanie przez skarżącą uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji z [...] listopada 1997 r. jest nieuprawnione i wykraczające poza unormowania z art. 149 ustawy, który uprawnia wyłącznie do zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 -4 ppsa. Żądanie dotyczące wydania decyzji tej samej treści doprowadziłoby do sytuacji, że w sprawie byłyby dwie decyzje, co do tego samego przedmiotu i podmiotu, wydane wprawdzie przez inne organy, ale jeden z nich - Prezydent - przejął kompetencje w tym zakresie poprzedniego, tj. Kierownika Urzędu Rejonowego w W. Z samej istoty skargi na bezczynność i warunków jej dopuszczalności wynika, że dotyczyć ona może tylko braku rozstrzygnięcia w sprawie. W tej sprawie takie rozstrzygnięcie jest, tyle że w stosunku do niego toczy się postępowanie odwoławcze. Nie oznacza to, że Prezydent W. może być zobowiązany do wydania kolejnej decyzji - tej samej treści - jak wnosi skarżąca. Jeżeli w tej sprawie mówić o bezczynności organu, to tym organem bezczynnym jest Wojewoda [...], który nie rozpoznał dotychczas odwołania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] listopada 1997 r., a nie Prezydent W. Pozostawanie w obrocie prawnym powołanej wyżej decyzji ma, wbrew stanowisku skarżącej, decydujące znaczenie przy rozpoznaniu skargi na bezczynność. Sąd nie ma żadnych podstaw do traktowania jej jako nieistniejącej, zresztą takiej możliwości nie przewidują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W sprawie ze skargi na bezczynność sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Wobec tego należało uwzględnić, że w sprawie została już wydana decyzja o ustanowieniu użytkowania wieczystego gruntu przy ul. [...] w W. Artykuł 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może być stosowany wyłącznie w sprawie, w której sąd uwzględnia skargę. Jeżeli sąd skargę oddala nie ma żadnych podstaw do zastosowania tego przepisu. Uwzględniając powyższe Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.