I SAB/Wa 223/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) sędzia WSA Jolanta Dargas po rozpoznaniu w dniu 7 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. P., J. G. i D. G. na bezczynność Prezydenta m. [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta m. [...] do rozpoznania wniosku z dnia 7 lipca 2016 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość warszawską położoną przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydenta m. [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta m. [...] na rzecz K. P., J. G. i D. G. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 19 kwietnia 2018 r. K. P., J. G. i D. G. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta m.[...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 7 lipca 2016 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...], ozn. nr hip. [...]. Skarżący zarzucili organowi naruszenie art. 12 i 35 kpa, polegające na braku podejmowania działań zmierzających do wydania rozstrzygnięcia w sprawie rozpoznania opisanego na wstępie wniosku. Wskazali, że mimo wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowienia z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] wyznaczającego Prezydentowi dodatkowy termin załatwienia sprawy wynoszący miesiąc od dnia otrzymania niniejszego postanowienia (od 29 sierpnia 2017 r.) Prezydent nie poczynił w sprawie żadnych czynności w celu rozpoznania przedmiotowego wniosku. Mając powyższe na uwadze skarżący wnieśli o zobowiązanie organ do wydania orzeczenia w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie od organu na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302 ze zm.), wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Prezydent m. [...] wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że w toku postępowania podjęto czynności zmierzające do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji merytorycznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.) sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji bądź dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić, czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, który to obowiązek wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, 12 § 1 i art. 77 § 1 kpa. Obowiązkiem sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem w celu załatwienia sprawy w terminie. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim wyjaśnienia wymaga, że jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Zgodnie z treścią art. 37 § 1 pkt 1 kpa stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli organ nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 kpa. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ ten, pomimo istniejącego obowiązku nie załatwia w określonej prawem formie i w określonym prawem czasie sprawy, co do której obowiązujące regulacje czynią go właściwym. Celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 2114/13). Bezczynność ma miejsce zarówno wtedy, gdy w określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, jak i również gdy prowadził postępowanie, ale mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana okolicznościami zawinionymi przez organ. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania bądź zaniechania w toku rozpoznania sprawy mają natomiast znaczenie przy ocenie, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca w rozumieniu art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Poza sporem w rozpatrywanej sprawie pozostaje, że organ nie zakończył sprawy i nadal pozostaje w zwłoce w rozpoznaniu wniosku z dnia 7 lipca 2016 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...], ozn. nr hip. [...]. Taki stan rzeczy prowadzi do konstatacji, że organ dopuścił się bezczynności. Z tego względu, Sąd zobowiązał Prezydenta m. [...] do rozpatrzenia powołanego wniosku w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W ocenie Sądu, termin ten jest wystarczający do załatwienia sprawy. Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpoznaniu sprawy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Z materiału dowodowego sprawy wynika bowiem, że organ pierwsze czynności zmierzające do rozpoznania złożonego wniosku podjął dopiero po roku od dnia jego złożenia. Ponadto organ nie dochował również dodatkowego terminu załatwienia sprawy wyznaczonego mu postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, nie informując jednocześnie stron postępowania o przyczynach zwłoki w załatwieniu sprawy. Tymczasem, stanie na straży praworządności wymaga od organu prowadzenia postępowania w taki sposób, aby nie było wątpliwości, że podejmuje on wszelkie niezbędne działania zmierzające do załatwienia sprawy. W analizowanej sprawie organ działał opieszałe, niesprawnie i nieskutecznie, co w sposób nieuzasadniony przedłuża termin jej załatwienia. Z tych względów zaistniała w sprawie bezczynność Prezydenta nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Zdaniem Sądu nie zaistniały jednak podstawy do uwzględnienia wniosku skarżących o przyznanie na ich rzecz od organu sumy pieniężnej oraz wymierzenia grzywny. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, jak również treść skargi nie pozwalają bowiem na przyjęcie, że skarżący na skutek nierozpoznania przez organ w ustawowym terminie, przez okres 2 lat, wskazanego wniosku, doznali jakiegokolwiek uszczerbku wymagającego zadośćuczynienia poprzez przyznanie im sumy pieniężnej. Ponadto w ocenie Sądu wniosek o wymierzenie organowi grzywny również nie zasługuje na uwzględnienie bowiem sankcja ta ma zastosowanie do sytuacji, w których istnieje uzasadniona obawa, że organ nadal nie będzie podejmował działań w celu załatwienia sprawy, a sytuacja taka zdaniem Sądu w niniejszej sprawie jeszcze nie zachodzi. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 149 § 1 i 1a oraz na podstawie art. 151 w związku z art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.