I SAB/Wa 245/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Asesor WSA Iwona Ścieszka po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. stwierdza, że Minister Rozwoju, Pracy i Technologii dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz skarżącej A. S. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. S. pismem z [...] lipca 2021 r. wniosła skargę na bezczynność Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w sprawie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją organu z [...] stycznia 2019 r., nr [...] stwierdzającej nieważność decyzji Wojewody [...] z [...] maja 1997 r., nr [...]. Skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, wniosła o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazała, że wnioskiem z [...] czerwca 2016 r. wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] maja 1997 r., nr [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez przedsiębiorstwo państwowe "P[...]" udziału [...] części prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego budynkiem mieszkalnym, stanowiącym własność Skarbu Państwa, położonym w W. przy ul. [...], oznaczonego jako działki nr [...] i nr [...] o łącznej powierzchni [...] m ² oraz stwierdzającej nabycie udziału wynoszącego [...] części prawa własności budynków znajdujących się na tym gruncie. Skarżąca podała, że Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z [...] stycznia 2019 r., nr [...] stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z [...] maja 1997 r., nr [...]. Z wnioskami o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpiła P[...] S.A. w W. oraz M. A. Skarżąca poniosła, że organ nie zakończył postępowania odwoławczego w ustawowym terminie, określonym w art. 35 § 3 k.p.a. Nie zawiadomił także o przyczynach zwłoki w załatwieniu sprawy oraz nie wskazał nowego terminu jej załatwienia. Z tego względu, pismem z [...] grudnia 2020 r. skarżąca wniosła ponaglenie do organu na niezałatwienie sprawy w terminie. Zaznaczyła, że do dnia wniesienia skargi organ nie rozpatrzył ponaglenia. W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju, Pracy i Technologii wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że pismem z [...] marca 2021 r. poinformował strony, że nie było możliwe zakończenie postępowania w terminie określonym w art. 35 k.p.a., ze względu na konieczność ponownej analizy obszernego materiału dowodowego, a także z uwagi na konieczność ustalenia wszystkich stron postępowania. Organ podniósł, że w toku postępowania powziął informację o śmierci trzech osób - adresatów decyzji z [...] stycznia 2019 r. Z tego względu, pismem z [...] marca 2021 r. zwrócił się do domniemanych spadkobierców o nadesłanie oryginału lub urzędowo potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia po zmarłym. Wskazał, że przy piśmie z [...] marca 2021 r., przesłano akt poświadczenia dziedziczenia po jednym ze zmarłych. Organ podkreślił, że do chwili obecnej nie wpłynęły dokumenty wskazujące następców prawnych po dwóch pozostałych zmarłych osobach. Ponadto, z akt sprawy wynika, że postępowania spadkowe po zmarłych nie zostały dotychczas przeprowadzone co powoduje, że nie można ustalić kręgu osób, które mają prawo uczestniczyć w postępowaniu w charakterze stron. Z tego względu, postanowieniem z [...] sierpnia 2021 r., nr [...], zawiesił z urzędu postępowanie o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 t.j.) powoływanej dalej jako P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Niniejsza skarga dotyczy bezczynności organu, wobec czego Sąd rozpoznał ją w wyżej wskazanym trybie. Stosownie do treści art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a. albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a P.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wskazać należy, że w sytuacji wydania przez organ odwoławczy postanowienia o zawieszeniu postępowania, w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania przez Sąd, postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe w zakresie możliwości zobowiązania organu do wydania aktu. Skoro organ w bezczynności już nie pozostaje, to sąd nie mógł zastosować trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., tj. w przypadku uznania zasadności skargi zobowiązać organu do wydania w zakreślonym terminie decyzji. W niniejszej sprawie Minister Rozwoju, Pracy i Technologii po wniesieniu skargi, postanowieniem z [...] sierpnia 2021 r., zawiesił postępowanie w przedmiocie rozpoznania wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją własną z [...] stycznia 2019 r., nr [...]. Wydanie przez organ postanowienia o zawieszeniu postępowania wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zgodnie z treścią art. 103 kpa zawieszenie postępowania administracyjnego wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie. Dotyczy to zatem także terminów załatwienia sprawy (art. 35-36 k.p.a.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że niezależnie od czasu trwania zwłoki w załatwieniu sprawy podjęcie rozstrzygnięcia o zawieszeniu postępowania w sprawie oznacza, że bezczynność organu ustaje. Okres zawieszenia postępowania nie jest stanem bezczynności. Zawieszenie postępowania strona może zwalczać składając zażalenie. Niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne stało się zatem bezprzedmiotowe odnośnie żądania wydania aktu i dlatego w tej części zostało umorzone (pkt 2 sentencji wyroku). Podkreślenia wymaga jednak, że chociaż wydanie przez organ postanowienia o zwieszeniu postępowania w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi, czyni niemożliwym zobowiązanie organu do działania, o tyle nie zwalnia to wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w zakresie orzekania i oceny, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (por. postanowienia NSA: z 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12, z 18 września 2012 r. sygn. akt II OSK 1953/12, z 17 października 2012 r. sygn. akt I OSK 2443/12; cbois.nsa.gov.pl.). Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Stosownie do treści art. 127 § 3 k.p.a. do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. W myśl art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych, organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego sprawy Sąd uznał, że do czasu wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania Minister pozostawał w bezczynności. Jak wynika z akt sprawy po wpłynięciu wniosku M. A. ([...] stycznia 2019 r.) oraz P[...] S.A. ([...] stycznia 2019 r.) o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z [...] stycznia 2019 r., Minister nie podejmował żadnych czynności w sprawie. Dopiero [...] marca 2021 r. skierował pismo do stron informujące, że ze względu na konieczność ponownej analizy obszernego materiału dowodowego, a także z uwagi na konieczność ustalenia wszystkich stron postępowania nie było możliwe zakończenie postępowania w terminie określonym w art. 35 k.p.a. Jako przewidywany termin załatwienia sprawy organ wskazał dzień 31 maja 2021 r. Pismami z tej samej daty [...] marca 2021 r. organ zwrócił się do stron postępowania o nadesłanie w terminie 14 dni, oryginału lub urzędowo potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia po zmarłym J. J. oraz J. Z. Odpowiedź na powyższe pismo wpłynęła do organu [...] marca 2021 r., jednak była ona niepełna, gdyż nadesłano jedynie akt poświadczenia dziedziczenia po J. J. [...] maja 2021 r. organ zwrócił się o udostępnienie danych osobowych z rejestru pesel dotyczących M. J. i E. Z. Niewątpliwie więc organ pozostawał w bezczynności co do rozpoznania wniosku P[...] S.A. oraz M. A. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] stycznia 2019 r., nr [...]. W ocenie Sądu, zaistniała bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem zaniechań organów. Sytuacja taka nie zaistniała w niniejszej sprawie. Wskutek powzięcia informacji o śmierci trzech stron postępowania – adresatów decyzji z [...] stycznia 2019 r. organ podejmował czynności mające na celu ustalenie wszystkich stron postępowania, zgodnie z art. 28 k.p.a. Jest to niezbędne do zapewnienia im czynnego udziału w sprawie, zgodnie z art. 10 k.p.a. Ponadto, brak możliwości zakończenia postępowania w terminie został przez organ zakomunikowany stronom pismem z [...] marca 2021 r. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności sprawy, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a P.p.s.a. orzekł w pkt 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt 2 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na koszty te składa się wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480 zł.