I SAB/Wa 249/16

WyrokWSA w Warszawie2016-05-20

Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Marta Kołtun-Kulik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezydent miasta pozostawał w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego z 1948 r. i czy ta bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezydent miasta pozostawał w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego z 1948 r., ponieważ mimo upływu wielu lat i ponagleń ze strony strony skarżącej oraz organów nadzoru, sprawa nie została merytorycznie zakończona. Sąd stwierdził, że ta bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę długotrwałość postępowania, opieszałość organu oraz brak skutecznych działań zmierzających do jego zakończenia, pomimo wcześniejszych zobowiązań i wyznaczonych terminów.
Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa wniosła skargę na bezczynność Prezydenta miasta w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego z 1948 r. Sprawa dotyczyła nieruchomości objętej dekretem z 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów warszawskich. Pomimo wieloletnich starań strony skarżącej o zakończenie postępowania, organ nie podjął stosownego rozstrzygnięcia. W toku postępowania sądowego wydano kilka orzeczeń, w tym postanowienie o umorzeniu postępowania, które zostało uchylone przez NSA, a następnie wyrok stwierdzający brak rażącego naruszenia prawa, który również został uchylony przez NSA.
Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z 26 października 1948 r. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego w terminie trzech miesięcy od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku. Stwierdzono, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wymierzono Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości [...] złotych. Zasądzono od Prezydenta [...] na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2016 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] w [...] na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] października 1948 r. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w [...] przy ulicy [...], ozn. hip. "[...]" nr rej. hip. [...] działka nr [...] z bloku [...] - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości [...] ([...]) złotych; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] w Warszawie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wspólnota Mieszkaniowa ul. [...] w Warszawie pismem z dnia [...] lutego 2014 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia kwestii związanej z ustanowieniem prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], ozn. hip. "[...]", nr Rej. hip. [...], działka nr [...] z bloku [...]. Zarzucana bezczynność miała miejsce w ramach postępowania w następującej sprawie: Nieruchomość położona w [...] przy ul. [...] objęta była działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z dniem wejścia w życie dekretu, tj. z dniem 21 listopada 1945 r., grunty nieruchomości warszawskich - w tym grunt przedmiotowej nieruchomości - przeszły na własność gminy [...], a od 1950 r. - na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) - na własność Skarbu Państwa. Zgodnie z zaświadczeniem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] kwietnia 1944 r. Nr Rep. [...], powyższa nieruchomość uregulowana była przez zastrzeżenie z mocy aktu kupna - sprzedaży, zeznanego w dniu [...] kwietnia 1942 r. za Nr [...] tomu [...] tej księgi, na imię Z.. i W. małż. [...] w równych częściach niepodzielnie. W dniu [...] października 1948 r. Z. [...] złożył wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowego gruntu - na podstawie art. 7 ww. dekretu z dnia 26 października 1945 r. Postępowanie nie zostało zakończone. Pismem z dnia [...] marca 2012 r. Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w [...] wystąpił do Prezydenta [...] z informacją o planowanej sprzedaży pomieszczenia sieci transformatorowej, wchodzącej w skład przedmiotowej nieruchomości. W piśmie wnioskodawca zwrócił się jednocześnie z zapytaniem, czy ewentualne postępowanie o zwrot przedmiotowego gruntu nie wpłynie na możliwość przystąpienia potencjalnego nabywcy do aktu notarialnego - umowy sprzedaży. Pismem z dnia [...] lipca 2012 r. Urząd [...], poinformował Wspólnotę, że w stosunku do nieruchomości położonej przy ul. [...] (dz. ewid. nr [...] w obrębie [...]) nie toczy się postępowanie w sprawie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu na rzecz dawnych właścicieli lub ich następców prawnych. Kolejnym zaś pismem z dnia [...] października 2012 r. udzielił informacji, że wobec nieruchomości przy ul. [...], toczy się postępowanie w sprawie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu na rzecz dawnych właścicieli. Wobec braku rozstrzygnięcia w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do spornego gruntu, Wspólnota wystąpiła do Wojewody [...] z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], uznał zażalenie za uzasadnione, wyznaczając Prezydentowi [...] dodatkowy trzymiesięczny termin na podjęcie rozstrzygnięcia. Zaznaczył jednocześnie, że dalsze pozostawanie przez organ w bezczynności i nie podejmowanie działań zmierzających do merytorycznego rozpoznania wniosku będzie ocenione jako rażące naruszenie prawa. W toku prowadzonego postępowania do akt sprawy złożono postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] w [...], który - po rozpoznaniu sprawy z wniosku Miasta [...] - postanowieniem z dnia [...] marca 2002 r. sygn. akt [...], Sąd stwierdził, że spadek po Z. [...] nabył Skarb Państwa w całości. Złożono również drugie postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] czerwca 2000 r. sygn. akt [...], stwierdzające, że spadek po Z. [...] na podstawie testamentu notarialnego z dnia [...] maja 1998 r. nabyły wnuczki M. B. oraz A. W., po [...] części spadku każda z nich. Z uwagi na niedotrzymanie wyznaczonego przez Wojewodę terminu załatwienia sprawy, Wspólnota Mieszkaniowa, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia kwestii związanej z ustanowieniem prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej przy ul. [...]. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] zawiesił z urzędu toczące się postępowanie dekretowe - do czasu złożenia do akt sprawy prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego kończącego postępowanie w sprawie z wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z dnia [...] marca 2002 r. sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po Z. [...]. Organ argumentował, że zawieszenie postępowania było konieczne z uwagi na to, że w obrocie prawnym istnieją dwa prawomocne postanowienia regulujące w odmienny sposób spadkobranie po Z. [...], a zatem koniecznym stało się ustalenie następców prawnych po dawnym właścicielu wyżej wymiennej nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 23 maja 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 155/14 - na podstawie art. art. 161 § 1 pkt 3 i art. 200 p.p.s.a, umorzył postępowanie sądowe. W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że wydanie przez Prezydenta [...] postanowienia z dnia [...] kwietnia 2014 r. oznacza, że organ nie pozostaje bezczynny w prowadzeniu postępowania, nawet jeżeli wcześniej można było mu takie działanie zarzucić. Na powyższe orzeczenie Wspólnota Mieszkaniowa wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 23 września 2014 r. sygn. I OSK 2290/14, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu postanowienia NSA stwierdził, że w jego ocenie do umorzenia postępowania ze skargi na bezczynność organu nie wystarczy jedynie wydanie jakiegokolwiek aktu lub dokonanie jakiejkolwiek czynności z zakresu administracji publicznej w danej sprawie. Konieczne jest również stwierdzenie, że chodzi o taki akt lub czynność, co do której organ pozostawał w bezczynności. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zawieszenie postępowania jest to taki stan postępowania, w którym trwa nadal stan zawisłości sprawy, nadal istnieją powstałe w nim stosunki prawno- procesowe, ale tok postępowania ulega wstrzymaniu; sprawa "spoczywa" bez biegu i w zasadzie żadne czynności procesowe nie są podejmowane, a w okresie zawieszenia postępowania żadne terminy w zasadzie nie biegną. Zatem postępowanie administracyjne objęte skargą na bezczynność w chwili orzekania nie stało się bezprzedmiotowe, lecz jedynie spoczywało w organie wobec jego zawieszenia. W niniejszej sprawie na skutek postanowienia o zawieszeniu zaistniał specyficzny "stan niedziałania" organu, mający pewne usprawiedliwienie (choć rzeczywiście postanowienie o zawieszeniu nie było w dacie orzekania przez Sąd meriti ostateczne), uniemożliwiający zastosowanie regulacji zawartej w art. 149 P.p.s.a. Umorzenie postępowania było przeto przedwczesne. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po ustaleniu, czy postanowienie o zawieszeniu jest ostateczne, winien rozważyć czy może ono stanowić podstawę umorzenia postępowania sądowego czy jego zawieszenia, nadto czy brak jest podstaw do merytorycznego rozpoznania skargi zwłaszcza co do okresu sprzed zawieszenia postępowania. Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 grudnia 2014 r., I SAB/Wa 546/14 stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz umorzył postępowanie sądowe w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że nie można przyjąć, iż w dniu orzekania przez Sąd Prezydent [...] pozostawał w bezczynności. Zawieszenie postępowania, które ma miejsce w niniejszym postępowaniu, uniemożliwia bowiem podejmowanie czynności procesowych z uwagi na przeszkody określone w postanowieniu o zawieszeniu. Stan zawieszenia postępowania nie jest stanem bezczynności organu w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 w związku z art. 149 p.p.s.a., a zatem wydanie rozstrzygnięcia zobowiązującego Prezydenta [...] do wydania rozstrzygnięcia w sprawie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do ww. nieruchomości stało się bezprzedmiotowe. Sąd zaznaczył także, że badając niniejszą sprawę , nie był uprawniony do badania merytorycznej zasadności dokonanego zawieszenia. Jednocześnie Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie bezczynność organu nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a. Oceniając tę okoliczność Sąd wskazał, że niewątpliwie organ przekroczył terminy ustawowe określone w Kodeksie postępowania administracyjnego, jednakże przekroczenie to, oceniane w kontekście okoliczności sprawy, nie jest na tyle znaczne, aby uzasadniało stwierdzenie, że bezczynność miała cechy rażącego naruszenia prawa. Pomimo starań organu w dalszym ciągu nie ustalono spadkobierców Z. i W. z B. małż. [...]. Ustalenia wymagały również zagadnienia dotyczące dokładnego położenia przedmiotowej nieruchomości oraz działek ewidencyjnych wchodzących w jej skład. Od powyższego wyroku Wspólnota złożyła skargę kasacyjną, wnosząc o uchylenie wyroku pierwszej instancji, któremu zarzuciła naruszenie: 1. przepisu art. 149 § 1 p.p.s.a. poprzez zaniechanie wskazania w sentencji wyroku, że w sprawie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w [...] przy ul. [...], miała miejsce bezczynność Prezydenta [...] w jej załatwieniu; 2. przepisu art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a. poprzez uznanie, że przekroczenie przez organ administracji terminów ustawowych określonych w kodeksie postępowania administracyjnego, nie miał cechy rażącego naruszenia prawa, w sytuacji, gdy z chronologii czynności podejmowanych w tej sprawie przez Wspólnotę, oraz z treści postanowienia Wojewody [...] nr [...] wprost wynika, że przez okres ponad 2 lat Prezydent [...] nie podjął żadnej czynności zmierzającej do załatwienia sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1187/15 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Uzasadniając swoje stanowisko NSA wskazał, że wbrew zarzutom skargi kasacyjnej , w kontrolowanym wyroku Sąd pierwszej instancji stwierdził zaistnienie w sprawie bezczynności organu skoro odniósł się do kwestii związanej z charakterem tej bezczynności. Z uwagi na treść art.149 § 1 p.p.s.a w dniu wydania orzeczenia , Sąd nie miał natomiast obowiązku stwierdzenia w sentencji wyroku ", że bezczynność miała miejsce". Za zasadny natomiast NSA uznał drugi zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art.149 § 1 zd.2 p.p.s.a tj. stwierdzenia przez Sąd I instancji, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Dokonując powyższego stwierdzenia Sąd ograniczył się do stwierdzenia, że organ niewątpliwie przekroczył terminy ustawowe określone w k.p.a., wskazał jednak, że Prezydent podejmował działania w celu ustalenia spadkobierców Z. i W. małż. [...], wystąpiono o nadesłanie stosownych informacji między innymi do Sądu Rejonowego dla [...], oraz do Archiwum Państwowego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji stwierdzając, że bezczynność Prezydenta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, nie wyjaśnił i nie rozważył wszystkich okoliczności jakie miały miejsce w przedmiotowej sprawie. Rozpoznając ponownie sprawę Sąd I instancji powinien zatem jeszcze raz rozważyć, czy bezczynność w przedmiotowej sprawie miała charakter rażącego naruszenia prawa, uwzględniając okoliczności stanu faktycznego sprawy, a także precyzując jakie konkretnie czynności podejmował w tym czasie organ. W dniu 23 marca 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił akta sprawy do sądu pierwszej instancji, który zarejestrował je pod sygn. akt I SAB/Wa 249/16. Na rozprawie w dniu 20 maja 2015 r. pełnomocnik organu, J. M., oświadczyła, że zgodnie z tym co wskazała na rozprawie przed NSA, zawieszone postępowanie zostało podjęte [...] września 2015 r. i nie jest obecnie zawieszone. Nadal nie są ustaleni wszyscy spadkobiercy. Organ zaś informuje Wspólnotę na bieżąco o podejmowanych w sprawie czynnościach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Mając na uwadze ponowne rozpatrywanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi na bezczynność, stwierdzić należy, że zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a, sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt art. 3 § 2 pkt 1- 4a p.p.s.a. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta była zawiniona przez organ, czy też nie. W myśl artykuł 149 § 1 p.p.s.a, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność organu ma zatem na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów oraz mając na uwadze, ocenę prawną wynikającą z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2015 r. w sprawie o sygn. I OSK 1187/15, skargę należało uwzględnić w całości, co skutkuje zobowiązaniem organu przez Sąd do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, w zakreślonym w wyroku terminie. Z analizy dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy, przekazanych do Sądu wraz ze skargą wynika, że jednoznacznie , że Prezydent [...] nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Przypomnieć należy, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte wnioskiem byłych właścicieli spornej nieruchomości z dnia [...] października 1948 r., a zatem 68 lat temu. Strona Skarżąca od dnia [...] marca 2012r. (złożenie pierwszego pisma) bezskutecznie próbowała ustalić, czy i kiedy toczące się postępowanie dekretowe zostanie ostatecznie zakończone. Pismem z dnia [...] maja 2013r. Wspólnota wystąpiła do Wojewody [...] z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie. Wojewoda postanowieniem z dnia [...] lipca 2013r. uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] dodatkowy termin wynoszący 3 miesiące na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia. Termin wyznaczony przez Wojewodę nie został dotrzymany, dlatego też pismem z dnia [...] lutego 2014r. Skarżąca wniosła skargę do Sądu I instancji na bezczynność Prezydenta [...]. Prezydent postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014r. zawiesił z urzędu toczące się postępowanie dekretowe, z uwagi na konieczność ostatecznego ustalenia następstwa prawnego po byłych właścicielach nieruchomości. Zawieszenie postępowania wstrzymało zatem bieg terminów przewidzianych w kodeksie. Zgodnie bowiem z treścią art. 35 § 5 k.p.a do terminów określonych w art. 35 k.p.a. nie wlicza się okresów zawieszenia postępowania. Wobec tego, Sąd we wcześniej wydanych w niniejszej sprawie orzeczeniach, nie mógł nałożyć na organ zobowiązania do wydania w określonym terminie decyzji rozstrzygającej wniosek o przyznanie prawa własności czasowej, gdyż zgodnie z powołanym wyżej przepisem art. 102 k.p.a. w czasie zawieszenia postępowania organ nie może podejmować żadnych czynności poza określonymi w tym przepisie. Obecnie sytuacja faktyczna uległa zmianie. Jak wynika z treści oświadczenia pełnomocnika organu złożonego na rozprawie w dniu 20 maja 2016 r. postępowanie dekretowe toczące się przed Prezydentem [...] zostało podjęte przez organ w dniu [...] września 2015 r. i nie jest obecnie zawieszone. Z oświadczenia pełnomocnika organu nie wynika jednak, aby postępowanie to do chwili orzekania przez Sąd zostało zakończone i sprawa nadal jest w toku. Jednocześnie Sąd podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność, uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Tym samym Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej uznał, że na dzień wyrokowania organ pozostawał bezczynny. Tym samym żądanie skargi w odniesieniu do zobowiązania organu administracji do wydania stosownego orzeczenia w sprawie, należało uznać za uzasadnione, o czym Sąd orzekł w pkt 1 sentencji wyroku. Jednocześnie Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność jednoznacznie naganna nosi cechę rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania. Faktem jest, że organ podjął w niniejszej sprawie czynności mające na celu zakończenie postępowania, jednakże nie można przyjąć, że działał on w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki oraz, że na bieżąco prowadził sprawę. Z zestawienia dat wynika, że od [...] marca 2012r. tj od daty wpływu wniosku Wspólnoty, do [...] kwietnia 2014r. tj zawieszenia postępowania, Prezydent [...] nie rozpoznał wniosku, nie zawiadamiał wnioskodawcy w trybie art. 36 k.p.a o przyczynie zwłoki, nie wskazywał także nowego terminu załatwienia sprawy i to mimo, że postanowieniem z dnia [...] lipca 2013r. Wojewoda wyznaczył dodatkowy termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia (po wcześniejszym dwukrotnym wzywaniu Prezydenta o przesłanie akt sprawy potrzebnych do rozpoznania zażalenia). Analiza akt sprawy wskazuje, że Prezydent nie tylko w prawnie ustalonym terminie nie wydał orzeczenia w sprawie, ale również prowadzone przez niego postępowanie i podejmowane w sprawie czynności były opieszałe i podejmowane w znacznych odstępach czasu. Warto wskazać, że dopiero w październiku 2012 r. Prezydent podjął kroki mające na celu potwierdzenie następstwa prawnego po byłych właściciela spornej nieruchomości (pismo do Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] października 2012 r.). Kolejne działania organu, miały miejsce dopiero w kwietniu 2013 r. kiedy to Prezydent wystąpił do podległych sobie jednostek organizacyjnych o przesłanie mapy z granicami hipotecznymi nieruchomości i działek ewidencyjnych wchodzących w jej skład oraz wydruku informacji z ewidencji gruntów jak również kopii decyzji komunalizacyjnej. Po ich otrzymaniu w maju 2013 r. działania organu ograniczyły się praktycznie jedynie do wymiany korespondencji ze Wspólnotą, naciskającą na jak najszybsze rozpoznanie sprawy oraz potencjalnymi następcami prawnymi byłych właścicieli, którzy przesyłali Prezydentowi posiadaną przez siebie dokumentacją spadkową. Co w konsekwencji doprowadziło do zawieszenia toczącego się postępowania administracyjnego do czasu ustalenia spadkobierców właścicieli dekretowych nieruchomości. Również z posiadanych akt sprawy, w żaden sposób nie można wywieść, aby po dacie podjęcia zawieszonego postępowania tj. [...] kwietnia 2014 r., Prezydent podejmował kroki zmierzające do zakończenia postępowania dekretowego. Tym bardziej, że jak wynika ze złożonego na rozprawie oświadczenia pełnomocnika, spadkobiercy byłego właściciela nieruchomości nadal nie zostali ustaleni. Wobec powyższego mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności oraz wprowadzenie z dniem 17 maja 2011 r. restrykcyjnych przepisów dotyczących bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania przez organy administracji publicznej, co związane jest z wejściem w życie ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U nr 34, poz. 173), a konkretnie jej art. 14 pkt 2, Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 35 oraz art. 36 k.p.a oraz podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a zwłaszcza wynikających z art. 7, art. 8, art. 9, art. 12 k.p.a. Ponadto skład orzekający orzekł o wymierzeniu organowi grzywny uznając, że w realiach niniejszej sprawy, wystarczająco represyjną jak też dyscyplinującą funkcję, spełni grzywna w wysokości [...] złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a i jest adekwatną sankcją z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 i 2 oraz 154 § 6 p.p.s.a orzekł jak w pkt 1-3 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło