I SAB/Wa 334/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2014 r. sprawy ze skargi B. A. na przewlekłość Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy 1. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Ministra Infrastruktury i Rozwoju do wydania decyzji; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie. Pismem z dnia [...] r. B. A. wniosła skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. o ponowne rozstrzygnięcie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] r. nr [...]. W uzasadnieniu wskazała, że Minister nadmiernie przewleka postępowanie, a kolejne terminy załatwienia sprawy wskazywane przez Ministra nie są dotrzymywane. Wskazała, że w dniu [...]r. wezwała Ministra Infrastruktury i Rozwoju do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że bieg terminów w sprawie nastąpił od dnia wpływu wniosku Prezydenta Miasta C. z dnia [...]r. Podniósł, że informował strony o terminach jej załatwienia, a także wystąpił do Centrum Personalizacji Dokumentów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych o nadesłanie adresów stron postępowania oraz do Konsulatu Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej w E. o nadesłanie informacji o aktualnym miejscu zamieszkania jednej ze stron. Ponadto wystąpił do zamieszkałego w H. K. W. N.-S. o wskazanie pełnomocnika do doręczeń, a także do Sądu Rejonowego w C. o nadesłanie informacji o numerze księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...], a dawniej objętej rep. hip. [...], oraz dokumentów stanowiących podstawę ujawnienia właściciela tej nieruchomości. Minister podniósł, że po uzyskaniu tych dokumentów została sporządzona mapa przedstawiająca działki wchodzące w skład wywłaszczonej nieruchomości. Jednocześnie stwierdził, że w wyniku analizy zebranego w sprawie materiału został przygotowany projekt decyzji, który podlega weryfikacji. Ostatecznie wskazał, że zmiany organizacyjne w Ministerstwie i konieczność rozpoznawania spraw według kolejności wpływów spowodowały, że rozpatrzenie sprawy w terminach kodeksowych nie było możliwe. Pismem z dnia [...]r. skarżąca wskazała, że czynności wskazane przez Ministra jako zmierzające do załatwienia sprawy były czynnościami pozorowanymi i nie mają związku ze sprawą, albowiem postępowanie nie dotyczy działki [...], zaś działania dotyczące ustalenia adresów stron wskazanych w odpowiedzi dotyczyły właścicieli działki [...], które niesłusznie zostały uznane za strony postępowania. Ostatecznie podniosła, że pomimo sporządzenia projektu decyzji do dnia złożenia pisma nie została ona wydana. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie podnieść należy, iż wydanie przez organ decyzji (postanowienia) nie zwalnia Sądu od orzekania, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce, czy miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy nie było to rażące naruszenie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2013r., I OSK 797/13). Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni przychyla się do stanowiska i wykładni zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2013., w sprawie I OSK 17/13 oraz w postanowieniu z dnia 21 marca 2013r. I OSK 481/13, w którym Naczelny Sąd Administracyjny również stwierdził, że użycie w zdaniu drugim art. 149 § 1 p.p.s.a. zwrotu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Wskazać jednocześnie należy, iż bezczynność organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast znaczenie przy ocenie, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., czy też nie. Zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. W niniejszej sprawie, po stronie organu powstał obowiązek, wynikający z art. 104 § 1 k.p.a., załatwienia w drodze decyzji, bez zbędnej zwłoki, sprawy administracyjnej w terminie określonym w art. 35 § 1 i 3 k.p.a. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że pismem z dnia [...]r. Prezydent Miasta C. złożył wniosek o ponowne rozstrzygnięcie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...]r. nr [...]. Organ przedmiotowe odwołanie rozpoznał decyzją z dnia [...]r. (k. 43 akt sprawy sądowej), uchylając ww. decyzję w całości i odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] r. nr [...] i orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości o pow. [...] m2 wchodzącej obecnie w skład działek ewidencyjnych nr [...] i [...], obręb [...], jednostka ewidencyjna M.C.; stwierdzając nieważność ww. decyzji z dnia [...]r. i orzeczenia z dnia [...] r. w części dotyczącej wywłaszczenia części obecnej działki nr [...], obręb [...], jednostka ewidencyjna M.C., odpowiadającej części działki nr [...], położonej poza granicami ww. nieruchomości o pow. [...] m2 oraz stwierdzając nieważność ww. decyzji i orzeczenia w części dotyczącej przyznania odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość o powierzchni [...] m2. Organ rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przekroczył terminy zakreślone w wyżej wskazanych przepisach. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu powyższego wniosku uznać należało za w pełni uzasadniony. Jednocześnie wydanie ww. decyzji przez Ministra skutkuje umorzeniem postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji jako bezprzedmiotowej. W ocenie Sądu, stwierdzona bezczynność miała charakter rażący. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że pomimo wpłynięcia do organu w dniu [...] r. (data prezentaty) wniosku Prezydenta Miasta C. z dnia [...]r. zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało wydane dopiero w dniu [...] r., a zatem po upływie dwóch miesięcy tj. z naruszeniem art. 35 § 3 k.p.a. Jednocześnie od tej daty do [...] r. Minister nadal nie podejmował żadnych czynności w sprawie, tj. pozostawał w bezczynności przez kolejne sześć miesięcy. Ostatecznie sam organ w odpowiedzi na skargę wskazał, że co najmniej od daty sporządzenia tej odpowiedzi istniał projekt rozstrzygnięcia w sprawie, "który aktualnie podlega weryfikacji". Zestawiwszy zatem datę odpowiedzi na skargę tj. [...] r. i datę wydania decyzji w niniejszej sprawie – [...] r. należy dojść do konkluzji, że przez kolejne cztery miesiące Minister pozostawał w dalszej bezczynności. Jednocześnie, pomimo stwierdzonego rażącego naruszenia prawa, w ocenie Sądu brak jest przesłanek do uwzględnienia wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny. Wymierzenie grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest bowiem dodatkowym środkiem stosowanym w sytuacjach rażącego naruszenia prawa, jednakże zmierzającym, poprzez dolegliwość finansową, do zmobilizowania organu do wydania decyzji. Tym samym wydanie decyzji przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju w dniu [...] r. rodzi ten skutek, że nie jest potrzebnym mobilizowanie organu do wypełnienia obowiązku ustawowego w postaci wydania decyzji. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 i § 2 oraz art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Umorzenia postępowania dotyczyło zobowiązania organu do wydania decyzji, która wydana została i tym samym postępowanie w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe.