I SAB/Wa 336/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Małgorzata Miron Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi M. J.-C. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość warszawską 1. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. w pozostałym zakresie umarza postępowanie sądowe; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz M. J.-C. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów sądowych. Pismem z dnia 21 marca 2014 r. M. J.-C. wniosła skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania jej wniosku z dnia [...] sierpnia 1998 r. o przyznanie działki zastępczej bądź odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] róg [...] oznaczonej hip. "[...]". W uzasadnieniu wskazała, że Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. Nr [...] uznał wniesione przez skarżącą zażalenie na nierozpoznanie sprawy w terminie określonym w k.p.a. za zasadne i wyznaczył Prezydentowi W. dodatkowy termin załatwienia sprawy do [...] grudnia 2013 r. Jednocześnie podniosła, że pismem datowanym na dzień [...] listopada 2013 r. Prezydent W. poinformował, że z uwagi na konieczność zebrania całego materiału dowodowego w sprawie, postępowanie zostanie zakończone do dnia [...] stycznia 2014 r. Od tej daty organ nie podjął żadnych czynności mających na celu rozstrzygnięcie sprawy. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że w dniu [...] czerwca 2014 r. zostało wydane postanowienie nr [...] r. w przedmiocie zawieszenia postępowania do czasu przedłożenia przez stronę postanowienia właściwego sądu stwierdzającego nabycie praw do spadku po dawnym właścicielu A. D. Do dnia sporządzania odpowiedzi na skargę dokumenty nie zostały przedłożone. Pismem z dnia [...] września 2014 r. skarżąca poinformowała o wydaniu przez Prezydenta W. postanowienia o zawieszeniu postępowania, jednakże wskazała, że wydanie takiego postanowienia zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie może być podstawą do oddalenia skargi. Jednocześnie wskazała, że postanowienie to zostało zaskarżone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie podnieść należy, iż wydanie przez organ postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania nie zwalnia Sądu od orzekania, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce, czy miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy nie było to rażące naruszenie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2013r., I OSK 797/13). Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni przychyla się do stanowiska i wykładni zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2013., w sprawie I OSK 17/13 oraz w postanowieniu z dnia 21 marca 2013r. I OSK 481/13, w którym Naczelny Sąd Administracyjny również stwierdził, że użycie w zdaniu drugim art. 149 § 1 p.p.s.a. zwrotu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności, a także że został on wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Wskazać jednocześnie należy, iż bezczynność organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast znaczenie przy ocenie, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., czy też nie. Zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. W niniejszej sprawie, po stronie organu powstał obowiązek, wynikający z art. 104 § 1 k.p.a., załatwienia w drodze decyzji, bez zbędnej zwłoki, sprawy administracyjnej w terminie określonym w art. 35 § 1 i 3 k.p.a. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu [...] sierpnia 1998 r. wpłynął do Wojewody [...] wniosek M. J.-C. o ustalenie odszkodowania za działkę przy ul. [...] róg [...] w W. Następnie pismem z dnia [...] marca 1999 r. wniosek ten został przekazany do Starosty Powiatu [...]. Ostatecznie wniosek ten rozpoznawany jest przez Prezydenta W. Organ rozpoznając wniosek przekroczył terminy zakreślone w wyżej wskazanych przepisach. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu powyższego wniosku uznać należało za w pełni uzasadniony. Jednocześnie wydanie ww. postanowienia w przedmiocie zawieszenia skutkuje umorzeniem postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji jako bezprzedmiotowej (pkt 2 sentencji wyroku). W ocenie Sądu, stwierdzona bezczynność miała charakter rażący. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że pomimo wpłynięcia ww. wniosku do Prezydenta W. organ ten podjął pierwszą czynność dopiero po wpłynięciu pisma skarżącej datowanego na dzień [...] grudnia 2007 r., tj. dniu [...] stycznia 2008 r. poprzez wystosowanie do skarżącej pisma informującego, że rozpoznanie jej wniosku o odszkodowanie będzie mogło nastąpić dopiero po rozpatrzeniu wniosku d. właściciela o przyznanie własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości. Od tej daty organ nie podejmował żadnych czynności w sprawie aż do dnia [...] września 2013 r., mimo, że w aktach administracyjnych nadesłanych przez organ brak jest postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania. Dopiero w dniu [...] września 2013 r., a zatem po wpłynięciu zażalenia skarżącej na nierozpoznanie sprawy w terminie, Prezydent W. wystąpił do Biura Geodezji i Katastru Delegatury w Dzielnicy M. Urzędu W. o wypisy z ewidencji gruntów, do Biura Gospodarki Nieruchomościami Delegatury w Dzielnicy M. Urzędu W. o przesłanie akt własnościowych oraz do Sądu Rejonowego dla W.-M., [...] Wydziału Ksiąg Wieczystych o wydanie zaświadczenia z czterech działów księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości. Również wyznaczenie przez Wojewodę [...] postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. Nr [...] dodatkowego terminu załatwienia sprawy do [...] grudnia 2013 r. nie wpłynęło na podjęcie działań przez Prezydenta W. Należy przy tym zauważyć, że chociaż możliwość dokonywania oceny charakteru bezczynności możliwa jest dopiero od 17 maja 2011 r., tj. od daty wejścia w życie ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. Nr 34, poz. 173), to w ocenie Sądu, nawet od tej daty, bezczynność nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Organ bowiem praktycznie przez okres ponad 2 lat, tj. do dnia zawieszenia postępowania, nie podejmował czynności mających na celu wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Jednocześnie, pomimo stwierdzonego rażącego naruszenia prawa, w ocenie Sądu brak jest przesłanek do uwzględnienia wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny. Wymierzenie grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest bowiem dodatkowym środkiem stosowanym w sytuacjach rażącego naruszenia prawa, jednakże zmierzającym, poprzez dolegliwość finansową, do zmobilizowania organu do wydania decyzji wobec zawieszenia postępowania. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 oraz art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Umorzenia postępowania dotyczyło zobowiązania organu do wydania decyzji, albowiem postępowanie administracyjne jest zawieszone i tym samym orzekanie w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe.