I SAB/Wa 351/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Anna Falkiewicz-Kluj WSA Przemysław Żmich (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. M. i K. M. na bezczynność Ministra Inwestycji i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania odwołania 1. stwierdza, że Minister Rozwoju dopuścił się bezczynności w przedmiocie rozpoznania odwołania M. M. i K. M. z dnia [...] marca 2018 r., która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Ministra Rozwoju do wydania decyzji; 3. zasądza od Ministra Rozwoju na rzecz skarżących M. M. i K. M. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. M. i K. M. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Ministra Inwestycji i Rozwoju postępowania w przedmiocie rozpatrzenia odwołania M. M. i K. M. z [...] marca 2018 r. wniesionego od decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2018 r. nr [...]. W skardze wnieśli o: 1) zobowiązanie Ministra Inwestycji i Rozwoju do wydania decyzji w sprawie w terminie 1 miesiąca; 2) zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazali, że [...] marca 2018 r. skarżący złożyli do Ministra Inwestycji i Rozwoju odwołanie od pkt [...] decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2018 r. nr [...]. Z informacji uzyskanej przy piśmie z [...] kwietnia 2018 r. od Wojewody [...] wynika, że nie znalazł on podstaw do uwzględnienia odwołania, które wraz z aktami przekazał w kwietniu 2018 r. do Ministra Inwestycji i Rozwoju celem rozpoznania odwołania. Termin dla Ministra do rozpoznania odwołania wynosił miesiąc i upływał najdalej [...] maja 2018 r. Od kwietnia 2018 r. skarżący nie otrzymali od Ministra żadnej informacji o sposobie rozpatrzenia odwołania, a także o terminie w jakim zostanie ono rozpoznane. [...] stycznia 2019 r. i [...] czerwca 2019 r. skarżący wystąpili do Ministra z ponagleniem o rozpoznanie odwołania. Do chwili sporządzenia skargi nie otrzymali żadnej odpowiedzi. Skarżący zaznaczyli, że od momentu złożenia odwołania upłynął już ponad 1 rok. Inwestycja, pod którą wywłaszczono ich nieruchomość została ukończona, a kwestie dotyczące odszkodowania nie zostały rozstrzygnięte, pomimo upływu wszystkich terminów wynikających z przepisów prawa. Na skutek telefonicznej interwencji skarżących urzędnicy ustalali termin rozpoznania odwołania, którego później nie dotrzymali. W odpowiedzi na skargę Minister Inwestycji i Rozwoju wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że Wojewoda [...] decyzją z [...] marca 2018 r. nr [...] orzekł, w pkt [...] o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość stanowiącą uprzednio współwłasność M. M. i K. M., położoną w powiecie [...], w O., oznaczoną jako działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha oraz nr [...] o pow. [...] ha, z obrębu [...], przejętą na realizację inwestycji celu publicznego pod nazwą: [...], w pkt [...] o odmowie powiększenia ustalonego w pkt [...] odszkodowania o 5 % wartości przedmiotowej nieruchomości, w pkt [...] o zobowiązaniu Zarządu Województwa [...] do wypłaty wierzycielowi hipotecznemu [...] Spółka Akcyjna ustalonego w pkt [...] odszkodowania, w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna. Od powyższej decyzji odwołania złożyli Zarząd Województwa [...] oraz M. M. i K. M.. Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z [...] lipca 2019 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2018 r. Odnosząc się do zarzutów skargi Minister stwierdził, że ze względu na wydane rozstrzygnięcie dotyczące przedmiotowej sprawy bezczynność organu nie zachodzi. Organ odwoławczy podkreślił, że w trakcie prowadzonych postępowań odwoławczych Minister obowiązany był do podejmowania działań mających na celu urzeczywistnienie zasad ogólnych postępowania administracyjnego, określonych w kpa, wynikających z art. 7 i art. 77 kpa. W trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego Minister zobligowany był m.in. do analizy dokumentów zgromadzonych przez organ l instancji, weryfikacji wydanego przez ten organ rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z przepisami materialnymi i proceduralnymi, a ponadto odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżących. Proces przygotowywania rozstrzygnięć w sprawach prowadzonych na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1474) jest skomplikowany. Wynika to ze specyfiki materii będącej przedmiotem rozpatrywanych spraw, w tym stopnia skomplikowania materiału dowodowego. W szczególności na potrzeby postępowań odszkodowawczych sporządzony jest główny dowód w sprawie - operat szacunkowy. Ze względu na charakter tego dokumentu konieczna jest szczegółowa jego analiza. Zwłaszcza, że w złożonym w sprawie odwołaniu skarżący zakwestionował wycenę nieruchomości, wskazując, że operat szacunkowy sporządzony w niniejszej sprawie nie może stanowić dowodu w sprawie ustalenia odszkodowania. Pomimo, że przedmiotowe postępowanie nie zostało rozpatrzone zgodnie z terminem wynikającym z kpa, niemniej brak jest podstaw do stwierdzenia celowości takiego działania organu. Z uwagi na rozbudowany i wielowątkowy charakter sprawy, rozliczną ilość akt oraz szczegółową analizę materiału dowodowego nie było możliwe zakończenie postępowania, w terminie określonym w art. 35 kpa. Ponadto od kilku już lat liczba spraw z jaką muszą się zmierzyć zarówno organy wojewódzkie, jak i organ II instancji, jest bardzo duża i znacznie przewyższa możliwości kadrowe tych urzędów. Jak już wspomniano w związku z prowadzeniem szeregu nowych inwestycji na terenie kraju ilość tego rodzaju spraw sukcesywnie się powiększa, zaś sprawy muszą być rozpoznawane według kolejności ich wpływu. Wiedzą znaną z urzędu zarówno Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, jak i Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu potwierdzaną w licznych wyrokach, jest wysoce skomplikowany charakter spraw odszkodowawczych i wielość niezbędnych do podjęcia czynności, zarówno znajdujących odzwierciedlenie w aktach sprawy (wystąpienia o przesłanie akt, potwierdzenie stanu prawnego, etc.), jak i niedokumentowanych (analiza pozyskanych akt, analiza orzecznictwa, weryfikacja pozyskanych dokumentów, przygotowywanie projektów rozstrzygnięć). Zdaniem Ministra również niniejsza sprawa należy do tych bardziej skomplikowanych. Żadna z tych czynności nie może zostać pominięta, co skutkuje tym, że mogą zdarzyć się opóźnienia lub niezałatwienie sprawy w terminie wynikającym z kpa. Wprawdzie procedura administracyjna nie zawiera przepisów, z których expressis verbis wynikałby obowiązek rozpatrywania spraw, zgodnie z kolejnością wpływu, niemniej tę powinność organów można wywieść z ogólnych zasad wyrażonych w kpa, tj. art. 6-art. 8. Rozpatrując konkretną, indywidualną sprawę organ nie może bowiem stawiać stron jednego postępowania w uprzywilejowanej pozycji względem stron pozostałych prowadzonych przez siebie postępowań. Przy ograniczonych zasobach kadrowych przyspieszenie w sposób radykalny rozpatrzenia jednej ze spraw nieuchronnie prowadzi do opóźnienia pozostałych. W tej sytuacji organ zmuszony jest kierować procesem rozpatrywania spraw w ten sposób, aby strony poszczególnych spraw były traktowane (w miarę możliwości) jednakowo. Tym samym jedyny sprawiedliwy system rozpoznawania wniosków opiera się na kolejności wpływu jako na głównym czynniku determinującym kolejność rozstrzygania każdej ze spraw. Ponadto rozpatrywanie spraw, zgodnie z kolejnością wpływu, praktykowane jest w sądach administracyjnych, gdyż wymóg taki stawia § 26 ust. 2 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 5 sierpnia 2015 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1177). Minister wyjaśnił, że akta administracyjne niniejszej sprawy wpłynęły wraz z odwołaniem do Ministerstwa [...] kwietnia 2018 r. W odniesieniu do zarzutu dotyczącego przewlekłości Minister wskazał, że niniejsza sprawa wymagała przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, o co zwrócono się do Wojewody [...] oraz do rzeczoznawcy majątkowego. Uzyskanie wyjaśnień od biegłego rzeczoznawcy oraz od organu I instancji miało istotny wpływ na wynik postępowania. Jednocześnie pismem z [...] czerwca 2019 r. wyznaczono przewidywany termin zakończenia postępowania do [...] lipca 2019 r. [...] czerwca 2019 r. do Ministerstwa Inwestycji i Rozwoju wpłynęło ponaglenie wraz ze skargą na bezczynność i przewlekłość organu. W tym czasie organ odwoławczy oczekiwał na wyjaśnienia ze strony biegłego rzeczoznawcy oraz organu I instancji. [...] czerwca 2019 r. wpłynęła odpowiedź, w której Wojewoda [...] udzielił wyjaśnień odnośnie braku prowadzenia postępowania w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) odnośnie przedmiotowej nieruchomości. Z kolei [...] czerwca 2019 r. wpłynęła odpowiedź od rzeczoznawcy majątkowego, który nadesłał klauzule aktualizacyjne operatów szacunkowych. Mając na uwadze powyższe Minister zauważył, że podjął czynności zmierzające do zakończenia postępowania przed wpłynięciem ponaglenia i skargi na bezczynność przez właściwy w sprawie Departament. Podkreślił, że ponaglenie i skarga na bezczynność wpłynęły jednocześnie do Ministerstwa [...] czerwca 2019 r. W zakresie dopuszczalności wniesienia skargi na przewlekłość organu Minister wskazał, że stosownie do art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Z treści powyższego przepisu wynika, że przesłanka dopuszczalności postępowania sądowoadministracyjnego w odniesieniu do skarg na przewlekłość, polegająca na prowadzeniu postępowania dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy, sprowadza się do tego, że skarżący obowiązany jest, przed wniesieniem skargi, do wyczerpania środków prawnych przewidzianych w art. 37 § 1 kpa, tzn. winien wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa. Analiza akt niniejszej sprawy upoważnia do stwierdzenia, że wprawdzie skarżący wyczerpał wymagany przepisami prawa tryb postępowania, jednakże ponaglenie oraz skarga wpłynęły w tym samym dniu. W ocenie Ministra nie można zatem zarzucić organowi przewlekłości postępowania. Mając na uwadze fakt, że [...] lipca 2019 r. Minister Inwestycji i Rozwoju wydał decyzję w przedmiotowej sprawie, brak jest podstaw do orzekania w przedmiocie bezczynności. W piśmie z [...] sierpnia 2019 r. M. M. i K. M. wskazali, że w odpowiedzi na skargę jest szereg błędów. Skarżący wskazali, że w odwołaniu nigdy nie kwestionowali wyceny nieruchomości sporządzonej przez rzeczoznawcę majątkowego Z. S.. Odwołanie dotyczyło odmowy powiększenia odszkodowania o 5% za bezproblemowe wydanie nieruchomości. Dodatkowo wskazali, że pierwsze ponaglenie na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Inwestycji i Rozwoju skarżący skierowali [...] stycznia 2019 r. Następnie dwukrotnie interweniowali telefonicznie w celu przyspieszenia sprawy [...] kwietnia 2019 r. oraz [...] czerwca 2019 r. Twierdzenie Ministra że ponaglenie wpłynęło tylko [...] czerwca 2019 r. jest nieprawdziwe. Rozpatrując sprawę Minister 14-krotnie przekroczył termin wnikający z kpa. Nie wyznaczył w tym czasie przewidywanego terminu zakończenia postępowania. W związku z przewlekłym postępowaniem w Ministerstwie wypłata odszkodowania za przejęty grunt pod drogę [...] nr [...] nastąpiła po blisko dwóch latach od wyceny przez rzeczoznawcę. Konieczne więc jest zwaloryzowanie tej kwoty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Sąd zauważa, że skarga zawarta w piśmie z [...] czerwca 2019 r. była dopuszczalna. Wyczerpanie przysługującego skarżącemu środka zaskarżenia w trybie przewidzianym w art. 37 § 1 kpa przez jego wniesienie do właściwego organu stanowi warunek dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Warunek ten będzie spełniony niezależnie od stanowiska zajętego przez właściwy organ, do którego skierowano tego rodzaju środek zaskarżenia. Nie ma więc żadnego znaczenia, jaki okres czasu upłynął pomiędzy złożeniem ponaglenia, a wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, gdyż w odniesieniu do tych skarg takiego wymogu nie przewidują przepisy normujące postępowanie sądowoadministracyjne. Warunkiem jest samo złożenie środka zaskarżenia w trybie art. 37 § 1 kpa (por. wyrok NSA z 5 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 772/17). W niniejszej sprawie ten warunek został spełniony bowiem ponaglenie i skarga z [...] czerwca 2019 r. wpłynęły do Ministra w tym samym dniu ([...] czerwca 2019 r.). Przechodząc do meritum sprawy Sąd zwraca uwagę, że w pierwszej kolejności wymagało wyjaśnienia, czy przedmiotem skargi wniesionej w piśmie z [...] czerwca 2019 r. jest bezczynność Ministra, czy przewlekłość w prowadzeniu postępowania odwoławczego. Jeżeli chodzi o to zagadnienie Sąd zauważa, że w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w orzecznictwie sądowym wyrażono pogląd, że w zakresie wskazanych w piśmie inicjującym postępowanie przed sądem administracyjnym postaci niedziałania organu, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – zwanej dalej "ppsa", sąd administracyjny nie jest związany kwalifikacją wskazaną przez skarżącego. Ostateczną decyzję dotyczącą tego, czy w danej sprawie istnieje stan bezczynności organu, czy stan przewlekłości prowadzonego postępowania podejmuje Sąd i daje temu wyraz w wyroku wydanym po zamknięciu rozprawy (por. postanowienie NSA z 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12). Po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie Sąd stwierdził, że Minister Rozwoju (następca Ministra Inwestycji i Rozwoju) pozostawał w bezczynności do daty zakończenia postępowania odwoławczego decyzją z [...] lipca 2019 r. W niniejszej sprawie dominującym stanem bezczynności było niedziałanie organu odwoławczego, w okresie między otrzymaniem przez Ministra odwołania ([...] kwietnia 2018 r.), a podjęciem w sprawie pierwszej czynności procesowej (pismo Ministra z [...] czerwca 2019 r.). Zwłoka organu w tym okresie skutkowała wielokrotnym (niespełna 13-krotnym) przekroczeniem ustawowego terminu 1 miesiąca na załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym (art. 35 § 3 kpa), który kończył się [...] maja 2018 r. Przy czym wyznaczenie przez Ministra nowego terminu na załatwienie sprawy, w trybie art. 36 § 1 kpa, nie zniosło skutku niedotrzymania ustawowego terminu na załatwienie sprawy. Sąd uznał, że bezczynność Ministra w przedmiocie rozpoznania odwołania M. M. i K. M. miała miejsce z rażącym naruszenie prawa. O takiej kwalifikacji świadczy: 1) zupełne milczenie organu odwoławczego w postępowaniu odwoławczym w okresie od [...] maja 2018 r. do [...] czerwca 2019 r., w sprawie, której istotna polega na uproszczonym i szybkim procedowaniu; 2) zwłoka organu powodująca konieczność potwierdzenia aktualności operatów szacunkowych z [...] listopada 2017 r.; 3) realizacja obowiązku z art. 36 § 1 kpa (wyznaczenie nowego terminu na załatwienie sprawy) po upływie ponad 1 roku od upływu ustawowego terminu na załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym; 4) podjęcie przez Ministra czynności wyjaśniających mający istotne znaczenie dla sprawy odszkodowawczej i bezpośrednio zmierzających do jej merytorycznego zakończenia (wystąpienie do rzeczoznawcy majątkowego o potwierdzenie aktualności operatów szacunkowych z [...] listopada 2017 r.) kilka dni przed wniesionymi ponagleniem i skargą na bezczynność. Sygnalizowane przez Ministra w odpowiedzi na skargę trudności o charakterze wewnętrznym (organizacyjne, kadrowe) nie miały znaczenia dla oceny zasadności skargi w zakresie samego stwierdzenia przez Sąd, czy organ jest w niniejszej sprawie bezczynny i jaki ta bezczynność ma charakter. Takie okoliczności jak: przyjęta przez organ kolejność i tryb rozpatrywania spraw, ilość spraw przypadających do załatwienia na jednego referenta, stan skomplikowania spraw, nie podlegały kontroli sądu administracyjnego w sprawie ze skargi na bezczynność. Rola sądu administracyjnego nie polega bowiem na wykonywaniu czynności z zakresu tzw. kontroli zarządczej (art. 68 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 w zw. z art. 69 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - Dz. U. z 2019 r. poz. 869 ze zm.). Sąd administracyjny nie jest kompetentny do wyjaśniania, gdzie tkwi problem bezczynności organu i czy są to ograniczone możliwości organizacyjno-kadrowe Ministerstwa obsługującego organ. Sąd nie mógł uwzględnić skargi M. M. i K. M. w zakresie zobowiązania Ministra Rozwoju do rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2018 r. Z akt sprawy wynika bowiem, że Minister, po wniesieniu ponaglenia i skargi na bezczynność, decyzją z [...] lipca 2019 r. zakończył postępowanie odszkodowawcze w administracyjnym toku instancji. Wydanie decyzji załatwiającej sprawę w postępowaniu odwoławczym, przed wyrokowaniem przez Sąd, eliminowało skargę na bezczynność w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu bowiem przeniosło ciężar sporu między stronami na kwestię zasadności decyzji organu odwoławczego z [...] lipca 2019 r. Wówczas to strona, która kwestionuje zasadność takiej decyzji dysponuje środkiem zaskarżenia w postaci skargi (art. 3 § 2 pkt 1 ppsa). Badanie legalności decyzji administracyjnej w sprawie na bezczynność organu wykracza bowiem poza przedmiot tej sprawy. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd uznał, że wystarczającą przeszkodę do uwzględnienia skargi w powyższym zakresie stanowi zdarzenie w postaci wydania przez organ decyzji kończącej w administracyjnym toku instancji sprawę odszkodowawczą. W niniejszej sprawie Sąd oparł swoje stanowisko na poglądzie zaprezentowanym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 600/12. W wyroku tym NSA zwrócił uwagę, że sprawa administracyjna jest załatwiona w chwili wydania przez organ aktu kończącego postępowanie bowiem decyzja administracyjna rozpoczyna swój byt prawny z chwilą jej sporządzenia. Zdaniem NSA, już z chwilą podpisania decyzji mamy do czynienia z wydaniem decyzji w sensie procesowym, w tym znaczeniu, że istnieje decyzja administracyjna, a dzień wydania decyzji jest miarodajny dla oceny podstawy prawnej i podstawy faktycznej decyzji. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skoro organ wydał decyzję, to usunął tym samym stan bezczynności, a zatem Sąd winien postępowanie sądowoadministracyjne umorzyć w tym zakresie. Sąd uznał za niezasadne nałożenie z urzędu na Ministra Rozwoju sankcji finansowych w postaci grzywny, czy sumy pieniężnej, w oparciu o art. 149 § 2 ppsa. Powodem takiego stanowiska Sądu jest to, że: 1) organ odwoławczy, choć ze znacznym opóźnieniem, to jednak podejmował w sprawie czynności mające w sprawie istotne znaczenie i jednocześnie zmierzające do wyjaśnienia sprawy odszkodowawczej; 2) w niniejszej sprawie skarga na bezczynność została uwzględniona w stosunkowo nieodległym czasie od daty jej otrzymania przez Ministra ([...] czerwca 2019 r.), skoro organ odwoławczy [...] lipca 2019 r. wydał decyzję kończącą sprawę w administracyjnym toku instancji; 3) organ odwoławczy wywiązał się z danego stronie zobowiązania wydania decyzji do [...] lipca 2019 r., które zawarł w piśmie z [...] czerwca 2019 r.; 4) w odpowiedzi na skargę Minister przedstawił racjonalne powody zwłoki (znaczna liczba tego rodzaju spraw wpływająca od kilku lat do organu odwoławczego i konieczność rozpatrywania ich zgodnie z kolejnością wpływu, stan skomplikowania niniejszej sprawy). Zatem pozostawanie organu odwoławczego w zwłoce nie cechowało się uporczywością, czy ewidentnie złą wolą. W piśmie z [...] sierpnia 2019 r. skarżący wskazali, że odwoływali się tylko od pkt [...] decyzji z [...] marca 2018 r. i nie kwestionowali wyceny nieruchomości, co rzeczywiście miało miejsce. Skarżący pominęli jednak to, że Minister wydał decyzję z [...] lipca 2019 r. po rozpatrzeniu odwołania skarżących oraz odwołania z [...] marca 2018 r. wniesionego przez Zarząd Województwa [...]. W odwołaniu Zarząd kwestionował wycenę nieruchomości, w szczególności błędne ustalenie stanu nieruchomości na dzień wydania decyzji o zrid, skutkujące nieprawidłowym ustaleniem wysokości odszkodowania. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w pkt 1 wyroku orzekł na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a ppsa, w pkt 2 wyroku orzekł na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 ppsa. Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach postępowania sądowego, w pkt 3 wyroku, były art. 200 i art. 205 § 1 ppsa.