I SAB/Wa 434/13

WyrokWSA w Warszawie2013-11-28

Skład orzekający: WSA Tomasz Szmydt, WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, WSA Iwona Maciejuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezydent W. dopuścił się bezczynności w sprawie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Prezydent W. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość, ponieważ nie podjął merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w ustawowych terminach, a jego działania były jedynie pozorne. Bezczynność ta nosi cechy rażącego naruszenia prawa ze względu na oczywiste niezastosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących terminów załatwiania spraw oraz brak jakiejkolwiek aktywności organu po uchyleniu wcześniejszych decyzji przez sąd administracyjny.
Stan faktyczny
Skarżący K. K. złożył wniosek o odszkodowanie za nieruchomość w 2005 roku. Po wydaniu decyzji umarzającej postępowanie, która została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił te decyzje w 2008 roku, wskazując na konieczność merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Pomimo tego, organ pierwszej instancji (Prezydent W.) nie podjął działań przez wiele lat, co doprowadziło do kolejnych wezwań i zażaleń ze strony skarżącego. W odpowiedzi na skargę dotyczącą bezczynności, organ wniósł o jej oddalenie.
Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; stwierdzono, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zasądzono od Prezydenta W. na rzecz skarżącego K. K. kwotę 357 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) WSA Iwona Maciejuk Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2013 r. sprawy ze skargi K. K. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], dz. nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącego K. K. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W skardze z dnia 14 lipca 2013r. K. K. zaskarżył bezczynność Prezydenta W. w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ulicy [...], ozn. hip. [...], na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Zarzucił organowi naruszenie art. 35 ust. 2 oraz 36 ust. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego przez naruszenie terminów do załatwienia sprawy. Wniósł o: 1) zobowiązanie Prezydenta W. do merytorycznego zakończenia sprawy w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi, 2) zobowiązanie Prezydenta W. do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, 3) zasądzenie kosztów postępowania. Jak wynika z akt sprawy Skarżący w dniu 1 lutego 2005 roku wystąpił o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...]. Prezydent Miasta W. wydał w tej sprawie decyzję z dnia [...] lutego 2007 roku nr [...] umarzającą postępowanie. W postępowaniu odwoławczym decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę [...]. Na skutek skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 15 października 2008 roku (sygn. akt I SA/Wa/707/08), uchylił ww. decyzje Wojewody [...] oraz Prezydenta W.. Z treści uzasadnienia wynika , że podstawą uchylenia ww. decyzji było ich wydanie z naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a. oraz brak przesłanek do umorzenia przedmiotowego postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu sprawa z wniosku K. K. powinna zostać załatwiona merytorycznie, poprzez wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. W związku z brakiem ponownego rozpoznania wniosku przez organ pierwszej instancji, w dniu 23 sierpnia 2011 roku skarżący skierował do Prezydenta Miasta W. wezwanie do załatwienia przedmiotowej sprawy a następnie w dniu 4 grudnia 2012r. wniósł zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania. Postanowieniem z [...] lutego 2013 roku, Wojewoda [...] uwzględnił zażalenie wyznaczając jednocześnie Organowi dodatkowy 3-miesięczny termin do załatwienia sprawy. Pomimo upływu terminu wskazanego przez Wojewodę , do chwili wniesienia skargi sprawa nie została rozstrzygnięta co do istoty. Prezydent Miasta W. powiadomił jedynie pismem z dnia 16 stycznia 2013 roku, , że przewiduje rozpatrzenie wniosku w terminie do dnia 31 maja 2013 roku. Jedyną podjętą czynnością w sprawie było pismo żądające informacji z ewidencji gruntów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa). W myśl art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). Zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Takie brzmienie, powyższy przepis, uzyskał z dniem 17 maja 2011 r. w wyniku jego nowelizacji dokonanej ustawą z 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. Nr 34, poz. 173). Konstrukcja tego przepisu wyróżnia dwie odrębne od siebie instytucje, a mianowicie skargę na bezczynność organu oraz przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania. Podkreślić należy, iż w poprzednim stanie prawnym w orzecznictwie sądów administracyjnych bezczynność organu była utożsamiana zarówno z niepodjęciem w ustalonym terminie przez organ żadnych czynności w sprawie, jak i z nie zakończeniem w terminie postępowania mimo podejmowania czynności w postępowaniu. Obecnie, od nowelizacji ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyjmuje się, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ nie podejmuje czynności, bądź podejmuje je, ale przekracza termin załatwienia sprawy, nie wykonując obowiązku zawiadomienia strony. Natomiast przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny, w którym wykonywane są czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywane czynności są pozorne powodujące, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70) ewentualnie, w którym następuje mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str.238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Analiza powyższego prowadzi do stwierdzenia, że pojęcie przewlekłości postępowania jest pojęciem szerszym aniżeli bezczynność. Sąd w związku z jednoznacznym stanowiskiem skarżącego potraktował niniejszą skargę, jako skargę na bezczynność organu. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy , nie budzi wątpliwości Sądu, że Prezydent W., nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki. Sąd zauważa , że nie zostały podjęte żadne czynności zmierzające do wydania decyzji w sprawie . Dopiero na skutek wystosowania przez skarżącego zażalenia do Wojewody [...] na niezałatwienie sprawy w terminie Prezydent zażądał informacji z ewidencji gruntów. Była to jedyna czynność podjęta przez organ po wskazanym wyżej wyroku Sądu. Tym samym żądanie skargi wydania przez organ decyzji w sprawie uznać należało za uzasadnione. Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność jednoznacznie naganna - nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 kpa można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., II SAB/Gd 30/11 – dostępne w CBOSA). Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, od dnia zwrotu akt przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie , po wydaniu wyroku z dnia 15 października 2008r., sygn. I SA/Wa 707/08 , do dnia wyrokowania organ nie prowadził żądnego postępowania i pozostawał całkowicie bezczynny . Jednocześnie wskazać należy , że żądanie ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie , nie mieści się w katalogu rozstrzygnięć , które ferować może tutejszy Sąd w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło