I SAB/Wa 440/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie WSA Dariusz Chaciński WSA Tomasz Szmydt (spr.) Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2016 r. sprawy ze skargi E.G., A.G., J.T., S.P., K.P., S.S., E.R., A.R. i A.R. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku 1. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. w pozostałej części umarza postępowanie sądowe; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz E.G., A.G., J.T., S.P., K.P., S.S., E.R., A.R. i A.R. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. E.G., A.G., J.T., S.P., K.P., S.S., E.R., A.R. i A.R. złożyli skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w rozpoznaniu wniosku z dnia 4 stycznia 2014r. o wygaszenie decyzji Prezesa Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 1997 roku, w części dotyczącej lokalu nr [...]. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pismem z dnia 4 stycznia 2015r. skarżący wystąpili do Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia, w części dotyczącej lokalu nr [...], decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 1997r. nr [...], stwierdzającej, iż decyzja Ministra Gospodarki Komunalnej Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1969r. oraz decyzji Prezydium Rady Narodowej W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 1969r. w częściach określonych w aktach notarialnych dotyczących sprzedanych lokali nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] oraz udziałów przypadających właścicielom tych lokali w części budynku i jego urządzeniach, które służą do wspólnego użytku ogółu mieszkańców, a także gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcom tych lokali, wydana została z rażącym naruszeniem prawa, a w pozostałej części stwierdzającej jej nieważność. W związku z brakiem podejmowania przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju czynności mających na celu zakończenie przedmiotowego postępowania, pismem z dnia 16 marca 2015r. skarżący wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez niezwłoczne rozpoznanie przedmiotowego wniosku. Pismem z dnia 8 kwietnia 2015r. Minister Infrastruktury i Rozwoju wystąpił do Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. oraz Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w [...] o nadesłanie akt własnościowych niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Ponadto, organ pismem z dnia 8 kwietnia 2015r. poinformował pełnomocnika wnioskodawców o przewidywanym terminie zakończenia sprawy do 31 sierpnia 2015r. W dniu 4 maja 2015r. do organu wpłynęła skarga na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiotowej sprawie. Dnia 2 czerwca 2015r. wobec braku akt własnościowych organ ponownie zwrócił się do Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. oraz do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w [...] o nadesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości. Organ w toku postępowania ustalił, że z dokumentów zgromadzonych wynika, że jednym z następców prawnych była M.S.. We wniosku inicjującym postępowanie profesjonalny pełnomocnik nie przedłożył żadnego dokumentu spadkowego na okoliczność nabycia spadku po M.S.. Pismami z dnia 27 sierpnia 2015r. oraz z dnia 30 października 2015r. organ wystąpił do pełnomocnika r.pr. A.S. o przedłożenie dokumentu spadkowego wskazującego następstwo prawne po M.S.. W związku z brakiem odpowiedzi na zobowiązanie, organ ponownie pismem z dnia 22 stycznia zwrócił się o nadesłanie dokumentów spadkowych. Pełnomocnik wnioskodawców nie wykonał zobowiązania organu, co skutkowało zawieszeniem postępowania na mocy postanowienia z dnia [...] marca 2016r. Termin do zaskarżenia ww. postanowienia w dacie wyrokowania przez Sąd był jeszcze otwarty. Organ w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W myśl natomiast art. 149 § 1 powołanej ustawy, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji, dokonania czynności, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.). W rozpoznawanej sprawie oczywiste jest, że organ nie wydał w ustawowym terminie decyzji w prowadzonym postępowaniu. Analiza zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego jednoznacznie bowiem wskazuje, że od daty złożenia wniosku z dnia 4 stycznia 2015r. organ jedynie dwukrotnie podjął próbę gromadzenia niezbędnych w sprawie dokumentów. Wobec powyższego jednoznacznie należało uznać, że zaistniała w sprawie bezczynność Ministra, nie miała ona jednak cech rażącego naruszeniem prawa. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Nie jest bowiem możliwe przesądzenie z góry o tym, że dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną. Rażące naruszenie prawa musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do tego stanu, który może być podstawą stwierdzenia bezczynności. W doktrynie i orzecznictwie generalnie przyjmuje się, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy zachowanie organu następuje sprzecznie z niebudzącą wątpliwości normą prawną. Bezczynność będzie miała charakter rażący, jeżeli brak działania organu w sposób oczywisty pozbawiony jest jakiegokolwiek racjonalnego usprawiedliwienia (wyrok NSA z dnia 16 września 2015 r., sygn. akt I OSK 722/15). Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, w tym także terminów do załatwienia sprawy. W rozpoznawanej sprawie organ naruszył prawo lecz trzeba przy tym mieć na uwadze, że również profesjonalny pełnomocnik wnioskodawców trzykrotnie nie wykonał zobowiązania organu, co ostatecznie skutkowało zawieszeniem postępowania. Organ ma bowiem obowiązek ustalić krąg uczestników postępowania zatem dokumenty potwierdzające nabycie spadku są w takich okolicznościach sprawy niezbędne. Sąd oceniał przy tym okres do daty wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania. Ocena przesłanek i podstawy prawnej zawieszenia postępowania nie wchodzi bowiem w zakres oceny bezczynności organu. Zawieszenie postępowania w sprawie skutkuje natomiast brakiem podstaw do zobowiązania organu do wydania decyzji merytorycznej. Dopóki nie zostanie usunięta przeszkoda procesowa w postacie braków w zakresie stron postępowania administracyjnego dopóty sprawa nie może zostać merytorycznie rozstrzygnięta. Tym samym w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania sądowego w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu z uwagi na jego bezprzedmiotowość przy zawieszeniu postępowania. Na marginesie wskazać należy, że co prawda to na organie spoczywa obowiązek gromadzenia materiału dowodowego i ustalania kręgu stron postępowania, to jednak strona zainteresowana powinna także aktywnie uczestniczyć w tym postępowaniu w szczególności w związku z kwestiami związanym z ustaleniem kręgu osób zainteresowanych toczącym się postępowaniem. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.