I SAB/Wa 47/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2014 r. sprawy ze skargi Syndyka masy upadłości X w W. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie wydania decyzji komunalizacyjnej 1. stwierdza, że bezczynność Wojewody [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji w sprawie komunalizacji nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...]; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego Syndyka masy upadłości X w W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 26 września 1996 roku [...] wystąpiła do Wojewody [...] o nieodpłatne nabycie z mocy prawa własności nieruchomości zabudowanej położonej w W. przy ul. [...]. Po rozpatrzeniu powyższego wniosku, Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 1997 roku odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez [...] własności przedmiotowej nieruchomości. Decyzja ta została uchylona przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową decyzją z dnia [...] grudnia 1997 r., Nr [...]. Po rozpoznaniu sprawy, Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] października 1998 r. ponownie odmówił komunalizacji przedmiotowej nieruchomości. Następnie, Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, decyzją z dnia [...] stycznia 1999 r., Nr [...], uchyliła decyzję Wojewody [...] i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia.2003 r. stwierdził nabycie przez [...] z mocy prawa w dniu [...] maja 1990 roku, nieodpłatnie, własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie ewidencyjnym [...] jako działka nr [...] o powierzchni [...] m2. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] maja 2004 r. Nr [...] utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003 roku. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 listopada 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 1682/04 uchylił powyższą decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. Wyrok ten został następnie utrzymany w mocy wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2007 r.., sygn.. akt I OSK 612/06 oddalającym skargę kasacyjną wniesioną przez [...]. Decyzją z dnia [...] października 2008 r. Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nabycia przez [...] z mocy prawa własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uchyliła ww. decyzję Wojewody [...] i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzja ta wpłynęła do organu w dniu [...] lutego 2009 r. (data prezentaty organu). W związku z brakiem rozstrzygnięcia w sprawie, pismem z dnia 14 marca 2011 r. Syndyk masy upadłości X w W. złożył zażalenie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na niezałatwienie sprawy w terminie. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Wojewodzie [...] sześćdziesięciodniowy termin załatwienia sprawy, licząc od dnia doręczenia postanowienia. Pismem dnia 30 września 2013 r. Syndyk masy upadłości X w W., złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie wydania decyzji komunalizacji nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...]. W uzasadnieniu skargi wniósł o zobowiązanie Wojewody [...] do wydania decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Skarżący wskazał, że dotychczas pomimo upływu dwóch lat od wyznaczenia przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji sześćdziesięciodniowego terminu, sprawa nie została zakończona. Odpowiadając na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie jako bezzasadnej. Jednocześnie wraz z całością akt administracyjnych organ nadesłał decyzję z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...], którą stwierdził nabycie z mocy prawa przez [...] w dniu [...] maja 1990 r. nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. Na rozprawie sądowej w dniu 26 marca 2014 r. skarżący cofnął skargę w zakresie zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia, w pozostałym zakresie skargę podtrzymał. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przede wszystkim wskazać należy, że stosownie do treści art. 60 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże Sąd. Jednakże Sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. W niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności, które czyniłyby cofnięcie skargi niedopuszczalnym. Jednocześnie podnieść należy, że cofnięcie skargi na bezczynność organu jedynie w części dotyczącej zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie w sytuacji, gdy organ ten rozstrzygnięcie takie wydał (co ma miejsce w niniejszej sprawie), nie zwalnia Sądu od orzekania, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2013r., I OSK 797/13). Ponadto Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni przychyla się do stanowiska i wykładni zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2013., I OSK 17/13, w którym NSA stwierdził, że użycie w drugim zdaniu art. 149 § 1 ppsa zwrotu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Wyjaśnić należy, że bezczynność lub przewlekłość organu zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowania - ale mimo ustalonego obowiązku nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów mają natomiast znaczenie przy ocenie Sądu, czy stwierdzona przewlekłość miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie drugie ppsa, czy też nie. Podkreślić tu należy, że zgodnie z ustanowioną w art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) - powoływany dalej jako "kpa", zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl zaś przepisu art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno natomiast nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa). Artykuł 36 § kpa nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisach szczególnych, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania terminu jej załatwienia. W rozpoznawanej sprawie postępowanie wszczęte zostało na skutek wniosku [...] z 1996 r. Co prawda w toku postępowania wydawane były decyzje, które następnie uchylał organ drugiej instancji, sprawa była również przedmiotem badań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, niemniej jednak ostatnia decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej wydana w niniejszej sprawie, uchylająca rozstrzygnięcie Wojewody [...] i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia, wydana została w dniu [...] lutego 2009 r. Jak wynika natomiast z akt administracyjnych sprawy, decyzja ta wpłynęła do [...] Urzędu Wojewódzkiego w dniu [...] lutego 2009 r. Zatem od tego dnia po stronie organu powstał obowiązek wynikający z art. 104 § 1 kpa załatwienia w drodze decyzji bez zbędnej zwłoki sprawy administracyjnej w terminie określonym w art. 35 § 1 i 3 kpa. Pierwsze czynności Wojewoda podjął natomiast w lipcu 2009 r., więc prawie pięć miesięcy po otrzymaniu decyzji przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wojewoda nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie również w dodatkowym terminie, wyznaczonym przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. Takim postępowaniem organ naruszył podstawowe zasady postępowania administracyjnego zawarte w art. 12 k.p.a. W tym stanie rzeczy, biorąc pod uwagę okres jaki upłynął od dnia doręczenia decyzji KKU przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia (luty 2009 r.) do dnia wydania decyzji (styczeń 2014 r.), stopień skomplikowania sprawy oraz podejmowane przez organ czynności, Sąd uznał, że zaistniałą w sprawie bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 oraz art. 161 § 1 pkt 1 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku. Umorzenia postępowania w części dotyczyło zobowiązania organu, które w niniejszej sprawie było bezprzedmiotowe