I SAB/Wa 479/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: WSA Bożena Marciniak WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.) Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2014 r. sprawy ze skargi T. R. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia 1. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. w pozostałym zakresie skargę oddala; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżącego T.R. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. T. R. pismem z dnia 22 czerwca 2014 r., sprecyzowanym pismem z dnia 14 sierpnia 2014 r. wniósł skargę na przewlekłość postępowania administracyjnego zakończonego postanowieniem Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] utrzymującym w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] znak: [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania z tytułu zmniejszenia na skutek usytuowania linii elektroenergetycznej nieruchomości położonej przy ul. [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...], na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości ww. postępowania administracyjnego oraz o ukaranie organu grzywną na podstawie art. 149 § 1 i 2 ppsa. Postępowanie administracyjne miało następujący przebieg: Pismami z dnia 11 października 2013 r. T. R. wystąpił do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z wnioskiem o stwierdzenie nieważności postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] ([...]), utrzymującego w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] ([...]) odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania z tytułu zmniejszenia - na skutek usytuowania linii elektroenergetycznej - nieruchomości przy ul. [...], obręb [...], działki nr [...], na podstawie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz z zażaleniem w trybie art. 35-37 i art. 227 k.p.a. na działania Wojewody [...] w sprawie rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za bezprawny zabór części ww. nieruchomości na rzecz [...] S.A. Oddział [...]. Postanowieniem z dnia [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia Wojewody [...] z dnia [...]. Natomiast postanowieniem z dnia [...] uznał za nieuzasadnione zażalenie na bezczynność Wojewody [...] w sprawie rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za bezprawny zabór części nieruchomości położonej w obrębie [...] przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...], na rzecz zakładu energetycznego [...] S.A. Oddział [...]. Pismem z dnia 2 czerwca 2014 r. T.R. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem z dnia [...]. Zawiadomieniem z dnia 26 czerwca 2014 r. organ poinformował strony o złożeniu ww. wniosku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Należy wskazać, że o przewlekłości postępowania przed organem administracji publicznej można mówić wówczas, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice, aczkolwiek obok przewidzianych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego terminów zobowiązujących do wydania w sprawie rozstrzygnięć co do jej istoty (art. 35 § 1 – 3 kpa) uwzględnić należy także stopień jej zawiłości oraz postawę stron tego postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 21 grudnia 2010 r., sygn. akt II GPP 5/10 (LEX nr 753418) wskazał, że z przewlekłością postępowania, która narusza prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, mamy do czynienia wówczas, gdy postępowanie trwało dłużej niż to konieczne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, będących istotnymi dla rozstrzygnięcia sprawy. W wyroku z dnia 26 października 2012 r. w sprawie II OSK 1956/12, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził iż: "Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia." Zaznaczyć również należy, iż wydanie przez organ decyzji (postanowienia) nie zwalnia Sądu od zbadania, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa, (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2013r., I OSK 797/13). Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w podziela stanowisko przedstawione w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2013., w sprawie I OSK 17/13 oraz w postanowieniu z dnia 21 marca 2013r. I OSK 481/13, w którym Naczelny Sąd Administracyjny również stwierdził, że użycie w zdaniu drugim art. 149 § 1 ppsa zwrotu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Zgodnie z ustanowioną w art. 12 kpa zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa). Artykuł 36 § 1 kpa nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. W niniejszej sprawie, po stronie organu powstał obowiązek, wynikający z art. 104 § 1 kpa bez zbędnej zwłoki, sprawy administracyjnej w terminie określonym w art. 35 § 1 i 3 kpa. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że pismem datowanym 11 października 2013 r., które wpłynęło do organu w dniu 14 października 2013 r. T. R. wniósł o stwierdzenie nieważności postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] utrzymującego w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania z tytułu zmniejszenia na skutek usytuowania linii elektroenergetycznej nieruchomości położonej przy ul. [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...], na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W dniu 3 marca 2014 r. T.R. skierował do organu pismo zatytułowane "Wezwanie do zaprzestania naruszania prawa" w postaci bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ w przedmiocie ww. wniosku. Organ w dniu [...] rozpoznał wniosek skarżącego i wydał postanowienie o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] nr [...]. Przewlekłość postępowania miała miejsce pomiędzy złożeniem wniosku z dnia 11 października 2013 r. o stwierdzenie nieważności a wydaniem przez organ postanowienia z dnia [...] o odmowie stwierdzenia nieważności, albowiem wniosek został rozpoznany po ponad siedmiu miesiącach. Niemniej Sąd miał na uwadze, że wniosek skarżącego z dnia 11 października 2013r. został złożony wprawdzie do Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej, ale za pośrednictwem Wojewody [...]. Z tej przyczyny zgodnie z właściwością (art. 157 § 1 kpa) został przekazany ww. organowi w dniu 20 listopada 2013r. (data wpływu). W pismach z dnia 22 listopada 2013r. wysłanych w dniu 27 listopada 2013r. Minister zwrócił się do Wojewody [...] oraz Starosty [...] o przesłanie akt sprawy. W odpowiedzi pismem z dnia 3 grudnia 2013r. doręczonym w dniu 9 grudnia 2013r. Starosta [...] poinformował, że akta zostały przesłane do Wojewody [...]. W dniu 10 marca 2014r. Minister ponownie wezwał Wojewodę [...] do przesłania akt sprawy zakończonej postanowieniem z dnia [...], który w piśmie z dnia 17 marca 2014r. wyjaśnił, że całość akt sprawy została przekazana przy piśmie z dnia 18 października 2013r. W dniu 29 kwietnia 2014r. Minister Infrastruktury i Rozwoju zawiadomił o wszczęciu postępowania ww. sprawie. W dniu [...] wydał opisane na wstępie postanowienie. W tym stanie rzeczy zarzut przewlekłości działania organu należało uznać za zasadny. Wniosek z dnia 11 października 2013 r. został bowiem rozpoznany z ewidentnym przekroczeniem terminów wymienionych w art. 35 § 3 k.p.a. Niemniej - w ocenie Sądu – stwierdzona przewlekłość nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Przy ocenie tej przesłanki Sąd wziął pod uwagę przytoczony wyżej przebieg postępowania oraz to, że celem ustalenia, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, lecz także uwarunkowane okolicznościami sprawy czynności jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Uwzględniając powyższe Sąd odstąpił od wymierzenia organowi grzywny, o które wnosił skarżący w uzupełnieniu skargi, w konsekwencji w tej części skargę oddalił. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 i art. 200 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.